Mekân ve İki Kadın: Esnekleşme ve ‘Güvencenin Taşeronlaşması’ Üzerine Bir Anlatı | Space And Two Women: A Narrative on Flexibility and ‘Subcontracting of Assurance’

Öz

Esnekleşme ve güvencesizleşeme kavramlarını literatürün en başat tartışma alanlarından birisi haline getiren neoliberalizm, piyasa aklını da toplumsallaştırma potansiyelini barındırmaktadır. Üretim ilişkilerinin, toplumsal yapının bir parçası olarak ideolojinin de üretimine katkı yaptığı gerçekliğini hem akıldan çıkarmamak hem de bu noktada cinsiyet körü olmamak gerekir. Erilmerkezciliğin kapitalizmle iş birliğinin mekânda tezahürü kadın emeği üzerinde doğrudan belirleyici olmaktadır. Bu nedenle mekânın sosyal yönü yani mekânın da üretimci doğası dışarıda bırakılmamalıdır. Erilmerkezciliğin kurumsallaşması vasıtasıyla kendini sürekli üreten patriarka, çalışma mekânı ve çalışmanın kendisi üzerinde de belirleyici olarak kadınların emek güçlerini denetim altına almakta ve disipline etmektedir. Patriarkal sistemin temelini oluşturan bu yapı gündelik yaşam içerisinde de kendini sürekli üretirken “güvence taşeronlaşmaktadır”. Makale için, 2010 yılında tamamlanan ve yirmi sekiz katılımcı ile yapılan doktora tezinin verileri yol gösterici olsa da bu çalışmada, doktora tezinin katılımcısı da olan ve aynı mekânda çalışan iki kadının anlatılarına dayanılmıştır. Sonraki yıllarda da verilerin izi sürülmüştür. Dolayısıyla çalışmada amaçlanan, erilmerkezciliğin çalışma, mekân ve toplum içinde nasıl tezahür ettiğinin ve gündelik yaşama nasıl yansıdığının “güvence” kavramı üzerinden tartışılmasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Kadın
• Esnekleşme
• Güvencesizleştirme
• Güvencenin Taşeronlaşması
• Mekan

Space And Two Women: A Narratıve on Flexıbılıty and ‘Subcontractıng of Assurance’

Öz

Neoliberalism, which has made the concepts of flexibilization and precarisation one of the most dominant discussion areas of the literature, also contains the potential to socialize the market mind. It is necessary to keep in mind the fact that the production relations contribute to the production of ideology as a part of the social structure, and at this point, one should not also be gender-blind. The reflection of the collaboration of malestreaming with capitalism on space is directly decisive on female labour. Therefore, the social aspect of the space, in other words the productive nature of the space, should not be excluded. Patriarchy, that constantly produces itself through the institutionalization of malestream, controls and disciplines women's labour forces by determining the workplace and the work itself. While this structure, which forms the basis of the patriarchal system, constantly produces itself in daily life, the “assurance is subcontracted”. For the article, although the data of the doctoral thesis completed in 2010 with twenty-eight participants are instructive, this study is based on the narratives of two women who are also the participants of the PhD thesis and work in the same place. In the following years, the data was traced. Therefore, the aim of the study is to discuss how masculinity manifests in work, space and society and how it is reflected in daily life through the concept of "assurance".

Anahtar Kelimeler

• Women
• Flexibility
• Insecurity
• Outsourcing of Assurance
• Space

Kaynakça

1. Agrest, D. (1991). Architecture From Without: Theoretical Framings for a Critical Practice. Cambridge, MA: MIT Press.
2. Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm, Çev. Bediz Yılmaz, İstanbul: BağlamYayınları
3. Butler, J. (2014). “Bela Bedenler”, Çev. Cüneyt Çakırlar ve Zeynep Talay Turner, İstanbul:Pinhan Yayıcılık
4. Butler, J. (2019). “Cinsiyet Belası Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi”, Çev. Başak Ertür, İstanbul:Metis Yayınları
5. Castel. R. (2004). Sosyal Güvensizlik, Çev. Işık Ergüden, İstanbul:İleitşim
6. Dardot, P. ve Laval, C. (2018). Dünyanın Yeni Aklı: Neo-liberal Toplum Üzerine Deneme, Çev. Işık Ergüden, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
7. Eisenstein, H. (2009). Feminism Seduced: How Global Elites Use Women’s Labour and Ideas to Exploit the World, Boulder & London: Paradigm Publishers
8. Erdut Z. (2004). “Liberal Ekonomi Politikaları ve Sosyal Politika”, Çalışma ve Toplum 2,11-37

9. Felstead, A., Jewson, N., Walters S. (2003). “The Changing Place of Work” Working Paper No:28, Leicester:Centre for Labour Market Studies
10. Gül, S. S. (2004). Sosyal Devlet Bitti Yaşasın Piyasa, İstanbul:Etik Yayınları
11. Güzel, Ali ve Heper, H. (2017). “Sürekli İstihdamdan Geçici Atipik İstihdama!…: Mesleki Amaçlı Geçici İş İlişkisi”, Çalışma ve Toplum, s.52, 11-58
12. Hanson, S. ve Geraldine. (1995). Gender, Work and Space, London: Routledge
13. Hartmann H.(2006). Marksizm’le Feminizmin Mutsuz Evliliği, Çev. Gülşat Aygen, İstanbul, Agora Kitaplığı
14. Hayden, D. (2014). “Urban Landscape History: The Sense of Space and the Politics of Space”, The People, Place and Space, Ed. by. Jen Jack Gieseking, William Mangold, New York, Routledge
15. Işık, O ve Pınarcıoğlu, M., M. (2020). Nöbetleşe Yoksulluk: Sultanbeyli Örneği, İstanbul: İletişim yayınları
16. İlhan, S. (2019). “Neoliberalizm, Esneklik ve Güvencesizlik”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c.29, s.2, 361-368
17. Kabeer, N. (2004). “Globalization, Labor Standards, and Women’s Rights: Dilemmas of Collectivein Action in an Inderdependent World”, Feminist Economics 10(1), March.
18. Kılınç, K. (2006). “Toplumsal Cinsiyetin Mekânsal Tarihini Yeniden Yazmak: Mimarlık ve Kadın Kimliği Üzerine Kuramsal Bir Çerçeve”, Kadın Çalışmaları Dergisi, c.I, no:1, 16
19. Lefebvre, H. (2016) Mekanın Üretimi, İstanbul:Sel Yayınları
20. Lordoğlu, C. (2018). İstanbul’da Bekâr Kadın Olmak. İstanbul: İletişim Yayınları.
21. Massey, D. (1994). Space, Place and Gender. Cambridge: Polity Press.
22. Méda, D. (2004). Emek: Kaybolma Yolunda Bir Değer mi?, Çev.Işık Ergüden, İstanbul: İletişim Yayınları.
23. Munck, R. (2018). Rethinking Global Labour after Neoliberalism, Newcastle:Agenda Publishıng
24. Özkazanç, A. (2009). Toplumsal Vatandaşlık ve Neoliberalizm Sorunu, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, c:64 sayı 01, 247-274
25. Proshansky, H. M. (2014).“Place-identity: Physical World Socialization of the Self ”, The People, Place and Space, Ed. by. Jen Jack Gieseking, William Mangold, New York, Routledge, p. 77.
26. Ringas, D.; Christopoulou, E.; Stefanidakis, M. (2011). “Urban Memory in Space and Time”, Styliaras, G., Koukopoulos D., Lazarinis, F. (Eds.) Handbook of Research on Technologies and Cultural Heritage. Information Science Reference, New York.
27. Sennett, R. (2002). Ten ve Taş: Batı Uygarlığında Beden ve Şehir, Çev. Tuncay Birkan, İstanbul, Metis Yayınları
28. Sennett, R. (2010). Karakter Aşınması, Çev.: Barış Yıldırım, 4. Basım, İstanbul:Ayrıntı Yayınları.
29. Şenkal, A. (2005). Küreselleşme Sürecinde Sosyal Politika, İstanbul: Alfa Yayınları
30. Yiğit, E. & Demiriz, G. (2013) “ ‘Paraya Takla Attırmak’: Türkiye’de kırın Piyasalaşan Yapısı ve Yoksulluk Halleri”, Eds. M Tuna, Ulusal Sosyoloji Kongresi Bildir Kitabı II, Muğla, 417-434
31. Yiğit, E. (2022) “Neoliberal Küreselleşme Sürecinde Borçlanma Ağları ve Borçlanma Örüntüleri Bağlamında Türkiye’de Köylü Çiftçiler”, Mediterranean Journal of Humanities, XII(2022) 273-298