Work-Family Life Conflict and Job Satisfaction Among Female Academics: The Moderating Role of Marital Status

Öz

This study examines the moderating role of marital status in the relationship between work-family life conflict dimensions (family-to-work conflict and work-to-family conflict) and job satisfaction. The study employed a quantitative approach, utilizing a relational survey model. A total of 338 female academics working in two universities were included in the study, using both convenience and snowball sampling techniques. The data was collected using a personal information form, the Job Satisfaction Scale, and the Work-Family Conflict Scale. The data were analyzed using regression analysis based on the bootstrap method. The analysis was conducted using Process Macro. The findings indicate that both family-to-work conflict and work-to-family conflict, as well as marital status, negatively affected job satisfaction. Among married participants, the effect of family-to-work conflict on job satisfaction was not significant, whereas among single participants, this effect was significant. As family-to-work conflict increased, job satisfaction decreased for single academics. Marital status also played a moderating role in the relationship between work-to-family conflict and job satisfaction. For both married and single academics, higher work-to-family conflict was associated with lower job satisfaction, with this effect being more pronounced among single academics.

Anahtar Kelimeler

• Female Academic
• Family-work conflict
• Work-family conflict
• Job satisfaction
• Marital status

Kadın Akademisyenlerde İş-Aile Yaşam Çatışması ve İş Doyumu: Medeni Durumun Düzenleyici Rolü

Öz

Bu çalışmada kadın akademisyenlerin iş-aile yaşam çatışmasının boyutlarını oluşturan aile-iş çatışması ve iş-aile çatışmasının iş doyumu üzerindeki etkisinde medeni durumun düzenleyici rolü incelenmektedir. Araştırmada nicel yaklaşım benimsenmiş olup, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada kolayda ve kartopu örnekleme teknikleri kullanılarak iki üniversitede görevli toplam 338 kadın akademisyene ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu, “İş Tatmini Ölçeği” ve “İş-Aile Çatışması Ölçeği” kullanılmış, boostrapt yöntemini temel alan regresyon analizi ile veriler analiz edilmiştir. Analizde Process Makro uygulaması kullanılmıştır. Bulgulara göre, aile-iş çatışması/iş-aile çatışması ve medeni durum iş doyumunu negatif yönlü etkilemektedir. Evlilerde aile-iş çatışmasının iş doyumu üzerindeki etkisi anlamlı bulunmazken bekarlarda aile-iş çatışmasının iş doyumu üzerindeki etkisi anlamlıdır. Bekar akademisyenlerin aile-iş çatışması yükseldikçe iş doyumları düşmektedir. İş-aile çatışmasının iş doyumu üzerindeki etkisinde de medeni durumun düzenleyicilik rolü bulunmaktadır. Hem evli hem de bekar akademisyenlerde iş-aile çatışması arttıkça iş doyumu azalmaktadır. Bu durum bekarlarda daha belirgindir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın akademisyen
• Aile-iş çatışması
• İş-aile çatışması
• İş doyumu
• Medeni durum

Kaynakça

1. Adebayo, A., Oso, L. B., Akeju, A., Oduntan, O. O., Meya, T. N., Odunowo, A. M., & Ajala, T. A. (2020). Work-life balance and job satisfaction of female academic staff in public universities. International Journal of Management, Social Sciences, Peace and Conflict Studies, 3(4), 1-13.
2. Allen, T. D., & Finkelstein, L. M. (2014). Work–family conflict among members of full-time dual-earner couples: An examination of family life stage, gender, and age. Journal of Occupational Health Psychology, 19(3), 376–384. https://doi.org/10.1037/a0036941
3. Allen, T. D., Herst, D. E. L., Bruck, C. S., & Sutton, M. (2000). Consequences associated with work-to-family conflict: A review and agenda for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 5(2), 278–308. https://doi.org/10.1037/1076-8998.5.2.278
4. Aloro, A., Berbano, A., Ellamil, M., Calubiran, G., & Paulette, G. S. (2024). Challenges encountered by solo parents’ in raising their children in Nagcarlan, laguna: basis for an action plan development. International Journal for Multidisciplinary Research, 6(3), 1-16. https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i03.23139
5. Altıok-Gürel, P. (2018). İş-yaşam dengesini sağlayan faktörlerin kadın akademisyenler için belirlenmesi: Lojistik regresyon analizi. Kadın Araştırmaları Dergisi, (16), 31-44.
6. Anadolu Ajansı. (2024, Şubat 11). Türkiye'de kadın akademisyen oranı, OECD ortalamasının üstünde. 28 Kasım 2024 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/egitim/turkiyede-kadin-akademisyen-orani-oecd-ortalamasinin-ustunde/3134032 adresinden erişildi.
7. Arora, R. G. (2020). Happiness among higher education academicians: A demographic analysis. Rajagiri Management Journal, 14(1), 3-17. http://dx.doi.org/10.1108/RAMJ-11-2019-0024
8. Başol, O., & Çömlekçi, M. F. (2020). İş Tatmini Ölçeğinin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 1(2), 17-31.

9. Bayramoğlu, G. (2018). İş/aile sınırı teorisi bağlamında kadın akademisyenlerin iş/yaşam dengesinin sağlanmasına yönelik bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(68), 1722-1744. https://doi.org/10.17755/esosder.433355
10. Bouchrika, I. (2024, Ekim 24). 60 University Statistics: 2024 Data, Trends & Predictions. 29 Kasım 2024 tarihinde https://research.com/universities-colleges/university-statistics adresinden erişildi.
11. Byron, K. (2005). A meta-analytic review of work-family conflict and its antecedents. Journal of Vocational Behavior, 67, 169-198.
12. Čingienė, J., & Batuchina, A. (2025). Work-Nonwork boundaries in academia: A problematizing review. Open Research Europe, 4, 245. https://doi.org/10.12688/openreseurope.18573.1
13. Cornell, D. (2008). Feminizmin zamanını yeniden düşünmek. S. Benhabib, J. Butler, N. Fraser & D. Cornell (eds.), F. Evren-Sezer (Çev.), Çatışan Feminizmler: Felsefi Fikir Alışverişi (ss. 157-169) içinde. Metis Yayınları.
14. Coşkuner, S. (2019). Akademisyenlerin iş ve aile karakteristiklerinin evlilik, aile ve yaşam tatmini ile ilişkisi: İş ve aile çatışmasının aracı rolü [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
15. Çarıkçı, İ. H., & Çelikkol, Ö. (2009). İş-aile çatışmasının örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (9), 153-170.
16. Çelikkalp, Ü., Temel, M., & Bilgiç, Ş. (2019). Akademisyenlerin iş doyumu ve etkileyen faktörler. Yükseköğretim Dergisi, 9(1), 59-66. https://doi.org/10.2399/yod.18.031
17. De Clercq, D., Haq, I. U., & Azeem, M. U. (2019). Workplace ostracism and job performance: Roles of self-efficacy and job level. Personnel Review, 48(1), 184-203. https://doi.org/10.1108/PR-02-2017-0039
18. Denson, N., & Szelényi, K. (2022). Faculty perceptions of work-life balance: The role of marital/relationship and family status. Higher Education, 83(2), 261-278. https://doi.org/10.1007/S10734-020-00654-8
19. Doğan, A., Bozkurt, S., & Demirtaş, H. T. (2017). İş-aile çatışması, aile-iş çatışması ile özyeterlilik inancı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(53), 718-729. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20175334160
20. Dorenkamp, I. & Ruhle, S. (2018). Work–life conflict, professional commitment, and job satisfaction among academics. The Journal of Higher Education, 90(1), 56-84. https://doi.org/10.1080/00221546.2018.1484644
21. Efeoğlu, İ.E. (2006). İş-aile yaşam çatışmasının iş stresi, iş doyumu ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri: ilaç sektöründe bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
22. Endaryanto, M., & Astuti, P. (2024). Employee’s Well Being dan Job Satisfaction: Tinjauan Peran Family Supportive Supervisor Behaviors dan Work-Family Conflict. Journal of Management and Bussines (JOMB), 6(2), 400-410. https://doi.org/10.31539/jomb.v6i2.8201
23. Erzeybek, B., & Gökçearslan-Çifci, E. (2019). Akademisyen kadınların toplumsal cinsiyet rolleri ve evlilik uyumu. Sosyal Çalışma Dergisi, 3(1), 61-80.
24. Etwin, M., & Tsitsi, N. G. (2023). Breaking the glass ceiling: A study of single academic women in one Zimbabwean University. Journal of African Studies and Development, 15(1), 14-22. https://doi.org/10.5897/jasd2022.0667
25. Fatoki, F. T., & Koiowu, S. (2015). Family and work responsibilities and coping strategies of women academics. European Scientific Journal, 11(34), 1857-7881.
26. Frone, M. R., Yardley, J. K., & Markel, K. S. (1997). Developing and testing an integrative model of the work–family interface. Journal of Vocational Behavior, 50(2), 145–167. https://doi.org/10.1006/jvbe.1996.1577
27. Galaven, A. J. L., & Villocino, R. P. (2024). Against all odds: probing the case of solo-parent teachers in raising the family alone. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research, 10(7), 438-444. https://doi.org/10.36713/epra2013
28. Gönen, E., Hablemitoğlu, Ş., & Özmete, E. (2004). İş ve aile yaşamının dengelenmesi: Akademisyen kadınlar üzerinde bir araştırma. Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
29. Greenhaus, J. H., & Beutell, N. J. (1985). Sources and conflict between work and family roles. The Academy of Management Review, 10(1), 76–88. https://doi.org/10.2307/258214
30. Judge, T. A., Locke, E. A., Durham, C. C., & Kluger, A. N. (1998). Dispositional effects on job and life satisfaction: The role of core evaluations. Journal of Applied Psychology, 83(1), 17–34. https://doi.org/10.1037/0021-9010.83.1.17
31. Keleş-Ay, F. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin iş yükü algısı ve iş-aile çatışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
32. Kossek, E. E., & Ozeki, C. (1998). Work-to-family conflict, policies, and the job-life satisfaction relationship: A review and directions for organizational behavior-human resources research. Journal of Applied Psychology, 83(2), 139–149.
33. Locke, E.A. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In M.D. Dunnette (Ed.), Handbook of industrial and organizational psychology (pp. 1297-1343). Consulting Psychologists Press.
34. Martin, B. (2011). On being a happy academic. The Australian Universities' Review, 53(1), 50-56.
35. McElwain, A. K., Korabik, K., & Rosin, H. M. (2005). An examination of gender differences in work-family conflict. Canadian Journal of Behavioural Science, 37(4), 283-298.
36. Minnotte, K. L., Minnotte, M. C., & Bonstrom, J. (2015). Work–family conflicts and marital satisfaction among US workers: Does stress amplification matter?. Journal of Family and Economic Issues, 36, 21-33. https://doi.org/10.1007/s10834-014-9420-5
37. Monalisa, M., Stevani, H., Oktasari, M., & Dewi, E. R. (2024). Work-family conflict among working students: strategies, challenges, and implications for academic success. Research and Development Journal of Education, 10(2), 967-974. https://doi.org/10.30998/rdje.v10i2.23485
38. Mumu, J. R., Tahmid, T., & Azad, M. A. K. (2021). Job satisfaction and intention to quit: A bibliometric review of work-family conflict and research agenda. Applied Nursing Research, 59, 151334. https://doi.org/10.1016/j.apnr.2020.151334
39. Nelson, M. M., & Agarwal, B. (2023). The rigmarole of negotiating double binds: A qualitative study of indian women academics’ work-from-home routines in covid-19 times. South Asian Journal of Business and Management Cases, 12(3), 372-389. https://doi.org/10.1177/22779779231209374
40. Netemeyer, R. G., Boles, J. S., & McMurrian, R. (1996). Development and validation of work-family conflict and family-work conflict scales. Journal of Applied Psychology, 81(4), 400-410.
41. Ojo, S.S., & Pojwan, M.A. (2018). Work-family conflict and Job satisfaction among female academics in Nasarawa State Polytechnic Lafia. International Journal of Educational Research and Management Technology, 3(4), 30-40.
42. Okolie, U. C., & Uwayah, L. I. (2024). Workplace consequences of work-family conflict for women. Jurnal Manajemen Indonesia, 9(1), 21-30. https://doi.org/10.29103/j-mind.v9i1.16598
43. Oshagbemi, T. (2000). Gender differences in the job satisfaction of university teachers. Women in Management Review, 15, 331-343. https://doi.org/10.1108/09649420010378133
44. Özateşler-Ülkücan, G., Çelik, Ş., & Yurttaşen, D. (2023). Akademide cinsiyetlendirilmiş bakım emeğinin etkileri ve iş-yaşam dengesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1173-1192. https://doi.org/10.18037/ausbd.1333261
45. Öztürk, M., & Türk, A. (2020). The effect of sociodemographic variables and work-family conflict on perceived job stress: The case of social work organizations. Sivas Cumhuriyet University Faculty of Letters Journal of Social Sciences, 44(1), 187-202.
46. Parasuraman, S., & Simmers, C. A. (2001). Type of employment, work–family conflict and well‐being: a comparative study. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 22(5), 551-568. https://doi.org/10.1002/job.102
47. Rahman, M. M., Ali, N. A., Jantan, A. H., Mansor, Z. D., & Rahaman, M. S. (2020). Work to family, family to work conflicts and work family balance as predictors of job satisfaction of Malaysian academic community. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, 14(4), 621-642.
48. Ramachandaran, S. D., Nuraini, R., & Doraisingam, P. (2024). Understanding work-life balance challenges among academic professionals in higher education: A phenomenological study. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 23(12), 130-147. https://doi.org/10.26803/ijlter.23.12.8
49. Sharma, A., Thapa, P., Gautam, L.K., Sharda, H., Yadav, P., & Rana, V. (2024). The effect of family-work conflict on job performance and satisfaction of female employees in education sectors. International Journal of Scientific Research in Engineering and Management, 8 (4), 1-16. https://doi.org/10.55041/IJSREM30568
50. Sousa, C., Pinto, E., Santos, J., & Gonçalves, G. (2020). Effects of work-family and family-work conflict and guilt on job and life satisfaction. Polish Psychological Bulletin, 51(4), 305-314. http://dx.doi.org/10.24425/ppb.2020.135463
51. Spector, P. E. (1997). Job satisfaction: Application, assessment, causes, and consequences. Sage Publications.
52. Su, Q., & Jiang, M. (2023). “Ideal employees” and “good wives and mothers”: Influence mechanism of bi-directional work–family conflict on job satisfaction of female university teachers in China. Frontiers in Psychology, 14, 1166509. http://dx.doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1166509
53. Şimşek, M. N., & Koç, H. (2020). İş-aile çatışmasının iş doyumu ve yaşam doyumu üzerindeki etkisi: Bilişim sektörü çalışanları üzerinde bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 3072-3088.
54. Tabachnick, B.G., & Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
55. Taşdelen, U., Aksoy, R., & Çakmak, A. F. (2016). Gemiadamlarının iş-aile ve aile-iş çatışmasına ilişkin bir saha çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 8(2), 217-241. https://doi.org/10.18613/deudfd.266157
56. Tekne, S., & Güney, S. (2020). İş görenlerin bireysel özelliklerinin iş tatmini üzerindeki etkisi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 15(58), 143-170.
57. Tolay, E., & Baysal, S. (2020). Kadın akademisyenlerde iş-aile çatışmasına neden olan faktörlerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(2), 793-821. https://doi.org/10.16953/deusosbil.561014
58. Türk, A. (2022). Sosyal hizmet çalışanlarının iş-aile yaşam çatışmalarının mesleki tükenmişlik üzerine etkisi: Sivas örneği. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 2(2), 159-169.
59. Uzun, H. (2021). İş-aile çatışması ve iş doyumu üzerine etkileri. The Journal of Social Sciences, 55, 211-226. http://dx.doi.org/10.29228/SOBIDER.55032
60. Wang, Y. (2024). Work-Family conflict and balance strategies—an analysis based on the work-family resources model. Open Journal of Business and Management, 12(2), 1228-1239. https://doi.org/10.4236/ojbm.2024.122064
61. Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd Ed.). Harper and Row.
62. Yücel, D., & Chung, H. (2023). Working from home, work–family conflict, and the role of gender and gender role attitudes. Community, Work & Family, 26(2), 190-221. https://doi.org/10.1080/13668803.2021.1993138