Toplumsal Cinsiyete Özgü Tıp Üzerine Sosyolojik Tartışmalar - Sociological Discussions on Gender-Specific Medicine
Öz
Toplumsal
cinsiyete bağlı sağlıkta eşitsizlikler uzun süredir çeşitli araştırmalarla
ortaya konmakta, bu eşitsizliğin kökenlerinin kimi zaman yapısal ve kültürel
faktörlere, kimi zaman da biyolojik farklılıklara dayanabileceği
tartışılmaktadır. Günümüzde kadın ve erkek arasındaki sağlık statüsündeki
farklılaşmanın en önemli göstergelerinden bazıları, kadının yaşam süresinin
erkeğe nazaran uzun olması, kadınların hastalanma oranlarının erkeklerden daha
yüksek olması, her iki cinsiyetin ise maruz kaldığı hastalıkların
farklılaşmasıdır. Bu farklılıklardan hareketle, tıpta kişiselleştirilmiş tıbbın
bir uzantısı olarak toplumsal cinsiyete özgü tıp ortaya çıkmış, 2000’li
yılların başında yükselişe geçmiştir. Bu yazıda tıbbın yeni bir alanı olan,
toplumsal cinsiyete özgü tıbbın ne olduğu ve nasıl geliştiği ele alınacak ve
sosyolojik olarak değerlendirilecektir. Bu yeni alana dair sosyolojik
analizlerin yetersiz olduğuna dikkat çekilerek, Annandale ve Hammarström bu
tıbba dair yapmış oldukları söylem analizinin sonuçları tartışılacaktır. Tıbbın
günümüzde geldiği aşama olan, Clarke ve diğerlerinin tanımladığı
biyotıbbileştirmenin gerçekleştiği “tekno-biyotıp” da göz önünde
bulundurularak, olası toplumsal sonuçları ile birlikte toplumsal cinsiyete özgü
tıp sosyolojik olarak tartışmaya açılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Annandale, E. (2003). Gender and health status: Does biology matter? S. Williams, L. Birke, G. Bendelow (eds.), Debating biology: Sociological reflections on health, medicine and society. London: Routledge, s. 84-94.
- Annandale, E. (2009). Women’s health and social change. London: Routledge.
- Annandale, E. (2013). Gender theory and health. W. C. Cockerham (ed.) Medical sociology on the move. London: Springer, s: 155-171.
- Annandale, E. ve Hammarström, A. (2010). Constructing the ‘gender-specific body’: A critical discourse analysis of publications in the field of gender-specific medicine. Health, 15, 5, 571-587.
- Annandale, E. ve Hammarström, A. (2015). A new biopolitics of Gender and Health? Gender-specific medicine” and pharmaceuticalization in the twenty-first century. S. Bell, A.E. Figert (eds). Reimagining (bio)medicalisation: Pharmaceuticals and genetics: old critiques and new engagements. Florence: Taylor and Francis.
- Castellana, E., Chiappetta, M. R. ve Cattel, F. (2018). Gender differences and pharmacovigilance: analysis in the Italian population. Italian Journal of Gender-Specific Medicine, 4, 1, 27-33.
- Clarke, A.E., Shim, J. K., Mamo, L., Fosket, J. R., Fishman, J. R. (2003). Biomedicalisation: technoscientific transformations of health, illness, and U.S. biomedicine. American Sociological Review, 68, 161-194.
- Glezerman, M. (2016). Gender medicine: the groundbreaking new science of gender- and sex- related diagnosis and treatment. London: Gerald Duckworth & Co Ltd.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yelda Özen
*
0000-0003-0382-5094
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
22 Kasım 2019
Kabul Tarihi
28 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2
Cited By
ATIK TOPLAYAN BİREYLERİN YOKSULLUK DENEYİMLERİ
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute
https://doi.org/10.30794/pausbed.1508276