TR
EN
Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü
Öz
Amaç: Çalışma özel gereksinimli çocuğu olan annelere uygulanması planlanan 8 oturumluk kahkaha yogası temelli güçlendirme eğitiminin annelerde bakım yüküne, pozitif ruh sağlığına, algılanan stres düzeyine ve tükürük kortizol düzeyine etkisini araştıran bir çalışmanın planlanan protokolünü sunmak amacıyla yazılmıştır.
Yöntem: Çalışma; katılımcıların rastgele gruplarını atanması ile müdahale öncesi ve müdahale sonrası ölçümlerin karşılaştırıldığı randomize kontrollü deneysel tasarım kullanılarak yürütülecektir. Çalışmanın evrenini Konya ilinde yer alan özel bir rehabilitasyon merkezinde eğitim alan 134 çocuğun annesi oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise 40 anneden oluşmaktadır. Çalışmada müdahale grubunda yer alan katılımcılara sekiz oturumluk ruh sağlığını güçlendirme eğitimi uygulanacak olup, kontrol grubunda yer alan katılımcılara müdahalede bulunulmayacaktır. Katılımcılardan araştırma süreci öncesi ve araştırma tamamlandıktan sonra ön test ve son test verileri alınacaktır. Ayrıca her oturum öncesi ve sonrası deney ve kontrol grubunda yer alan katılımcılardan eş zamanlı olarak tükürük numuneleri alınması planlanmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği, Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılacaktır. SPSS 22 paket programı ile veriler değerlendirilecek olup, istatistiksel anlamlılık p<0.05 kabul edilecektir.
Bulgular: Çalışma verileri toplanıp analiz edildikten sonra bulgular paylaşılacaktır.
Sonuç ve Öneriler: Çalışmanın özel gereksinimli çocuğu olan annelerde ruh sağlığını güçlendirecek önemli bir hemşirelik müdahalesi olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Almasri, N. A., Smythe, T., Hadders-Algra, M., Olusanya, B. O. (2023). Prioritising rehabilitation in early childhood for inclusive education: A call to action. Disability and Rehabilitation, 45(19), 3155-3159. https://doi.org/10.1080/09638288.2022.2118870
- Babic N, Yeo KTJ, Hannoush ZC, Weiss RE. (2023). Endocrine testing protocols: hypothalamic pituitary adrenal axis. Endotext [Internet],https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK278940/
- Brekke, I., & Alecu, A. (2023). The health of mothers caring for a child with a disability: a longitudinal study. BMC Women's Health, 23(1), 639. https://doi.org/10.1186/s12905-023-02798-y
- Chan JW, (2019). Laughter Yoga as a School-based Wellness Program: Supporting the Well-Being of Nishnawbe Youth: Supporting the Well-Being of Nishnawbe Youth. Canadian Journal for New Scholars in Education/Revue canadienne des jeunes chercheures et chercheurs en éducation, 10(2). https://doaj.org/article/5613fc7378f44a8aa4cc10394a93ff8d
- Chang, L. C., Li, I. C., & Liu, C. H. (2004). A study of the empowerment process for cancer patients using Freire's dialogical interviewing. Journal of nursing research, 12(1), 41-45. https://doi.org/10.1097/01.JNR.0000387487.86309.07
- Cohen S, Kamarck T, Mermelstein R. (1983). A global measure of perceived stress. Journal of Health and Social Behavior; 24: 385-396. https://www.jstor.org/stable/2136404
- Demirören D, Bingöl T. (2022). Kısa süreli çözüm odaklı yaklaşıma dayalı ebeveyn öz-yeterliği geliştirme psiko-eğitim programının otizmli çocuğu olan annelerin ebeveyn öz-yeterliğine etkisi. Journal of Sustainable Education Studies, (Özel Sayı (Ö1)), 62-69. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2195562
- Emmanuel CJ, Knafl KA, Hodges EA, Docherty SL, O'Shea TM, Santos HP. (2022). Family members' experience of well-being as racial/ethnic minorities raising a child with a neurodevelopmental disorder: a qualitative meta-synthesis. Res Nurs Health. 45(3):314-326. https://doi.org/10.1002/nur.22217
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ruh Sağlığı Hemşireliği
Bölüm
Klinik Araştırma
Yayımlanma Tarihi
7 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
2 Şubat 2026
Kabul Tarihi
6 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Erdem, Ö., & Koçak Uyaroğlu, A. (2026). Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1). https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1880465
AMA
1.Erdem Ö, Koçak Uyaroğlu A. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü. KTOKUSB-D. 2026;7(1). doi:10.59244/ktokusbd.1880465
Chicago
Erdem, Özlem, ve Arzu Koçak Uyaroğlu. 2026. “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7 (1). https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1880465.
EndNote
Erdem Ö, Koçak Uyaroğlu A (01 Haziran 2026) Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7 1
IEEE
[1]Ö. Erdem ve A. Koçak Uyaroğlu, “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü”, KTOKUSB-D, c. 7, sy 1, Haz. 2026, doi: 10.59244/ktokusbd.1880465.
ISNAD
Erdem, Özlem - Koçak Uyaroğlu, Arzu. “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 7/1 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.59244/ktokusbd.1880465.
JAMA
1.Erdem Ö, Koçak Uyaroğlu A. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü. KTOKUSB-D. 2026;7. doi:10.59244/ktokusbd.1880465.
MLA
Erdem, Özlem, ve Arzu Koçak Uyaroğlu. “Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü”. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2026, doi:10.59244/ktokusbd.1880465.
Vancouver
1.Özlem Erdem, Arzu Koçak Uyaroğlu. Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelere Uygulanan Kahkaha Yogası Temelli Ruh Sağlığı Güçlendirme Eğitiminin Etkinliği: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü. KTOKUSB-D. 01 Haziran 2026;7(1). doi:10.59244/ktokusbd.1880465