EN
TR
Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü
Öz
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde temel psikolojik ihtiyaçlar ile öznel zindelik arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracı rolünü incelemektir. Araştırma çalışma grubunu Adana ilinde yer alan liselerde öğrenime devam eden 9., 10. ve 11. sınıflardan 336 kız ve 296 erkek olmak üzere toplamda 632 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada öğrencilerin kişisel bilgilerine ilişkin veriler "Kişisel Bilgi Formu" öznel zindeliğe ilişkin veriler "Öznel Zindelik Ölçeği" (Ryan & Frederick, 1997), temel psikolojik ihtiyaçlara ilişkin veriler "İhtiyaç Doyum Ölçeği" (Deci & Ryan, 1991) ve öz-şefkate ilişkin veriler "Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu" (Raes vd., 2011) aracılığı ile toplanmıştır.
Lise öğrencilerinin öznel zindelik düzeyleri, temel psikolojik ihtiyaç doyumları ile öz-şefkat düzeyleri arasındaki ilişki Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu ile incelenmiştir. Öznel zindelik ile temel psikolojik ihtiyaçlar arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracı rolü Hayes (2013) tarafından geliştirilen Process Makro ile analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel çözümlenmelerinde SPSS 25 ve Process Makro v4.1 programlarından yararlanılmıştır ve aracılığın etki büyüklüğü yorumlanırken Preacher ve Kelley (2011)'nin önerdiği değerler baz alınmıştır. Araştırma bulgularına göre öznel zindelik, temel psikolojik ihtiyaçlar ve öz-şefkat arasında pozitif ilişkiler bulunmuştur. Temel psikolojik ihtiyaçların alt boyutları olan özerklik, yeterlik ve ilişkili olma ihtiyaçları ile öznel zindelik ve öz-şefkat arasında pozitif ilişkiler bulunmuştur. Özerklik, yeterlik ve ilişkili olma ihtiyaçlarının öznel zindeliği ve öz-şefkati anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Process Makro ile gerçekleştirilen aracılık analizinde özerklik, yeterlik ve ilişki olma ile öznel zindelik arasında öz-şefkatin aracı rolü tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, A., Satıcı, S. A., Arslan, S., Akın, Ü. & Kayiş, A. R. (2012, Şubat). The validity and the reliability of the Turkish version of the subjective vitality scale (SVS). 4rd World Conference on Educational Sciences, Barcelona, Spain.
- Akın, U. (2014). The predictive role of self-compassion on subjective vitality in Turkish university students. Online Journal of Counseling & Education, 3(3).
- Aydın, A., & Kahraman, N. (2020). Hemşirelik öğrencilerinde kendini sabotaj: psikolojik ihtiyaçlar ve öz-duyarlık üzerine etkisi. Cukurova Medical Journal, 45(4), 1625-1633.
- Babenko, O., & Oswald, A. (2018). The roles of basic psychological needs, self-compassion, and self-efficacy in the development of mastery goals among medical students. Medical Teacher, 1 4.https://doi.org/10.1080/0142159X.2018.1442564
- Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 4, ss. 71-81). New York: Academic Press.
- Barnard, L. K., & Curry, J. F. (2011). Self-compassion: Conceptualizations, correlates, & interventions. Review of General Psychology, 15(4), 289–303. https://doi.org/10.1037/a0025754
- Bluth, K., & Blanton, P. W. (2014). Mindfulness and self-compassion: Exploring pathways to adolescent emotional well-being. Journal of child and family studies, 23, 1298-1309. https://doi.org/10.1007/s10826-013-9830-2
- Borg-Laufs, M. (2013). Basic psychological needs in childhood and adolescence. Journal of Education and Research, 3(0).https://doi.org/10.3126/jer.v3i0.7851
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Alan Eğitimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2024
Gönderilme Tarihi
3 Şubat 2023
Kabul Tarihi
23 Ocak 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Çelebi, S., & Sanberk, İ. (2024). Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 7(1), 1-16. https://doi.org/10.33400/kuje.1246545
AMA
1.Çelebi S, Sanberk İ. Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü. KUJE. 2024;7(1):1-16. doi:10.33400/kuje.1246545
Chicago
Çelebi, Simge, ve İsmail Sanberk. 2024. “Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 7 (1): 1-16. https://doi.org/10.33400/kuje.1246545.
EndNote
Çelebi S, Sanberk İ (01 Mayıs 2024) Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 7 1 1–16.
IEEE
[1]S. Çelebi ve İ. Sanberk, “Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü”, KUJE, c. 7, sy 1, ss. 1–16, May. 2024, doi: 10.33400/kuje.1246545.
ISNAD
Çelebi, Simge - Sanberk, İsmail. “Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 7/1 (01 Mayıs 2024): 1-16. https://doi.org/10.33400/kuje.1246545.
JAMA
1.Çelebi S, Sanberk İ. Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü. KUJE. 2024;7:1–16.
MLA
Çelebi, Simge, ve İsmail Sanberk. “Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, c. 7, sy 1, Mayıs 2024, ss. 1-16, doi:10.33400/kuje.1246545.
Vancouver
1.Simge Çelebi, İsmail Sanberk. Lise öğrencilerinde öznel zindeliğin yordayıcısı olarak temel psikolojik ihtiyaçlar: Öz-şefkatin aracı rolü. KUJE. 01 Mayıs 2024;7(1):1-16. doi:10.33400/kuje.1246545