Geleneğin İlhamıyla Keçeye Yön Veren Usta: Ahmet Yaşar Kocataş
Öz
Keçecilik geleneksel el sanatları içerisinde köklü bir geleneğe sahiptir. Keçecilik, zamana ve şartlara göre değişim göstermekle birlikte ortaya çıktığı toplumun duygularını, sanatsal beğenilerini ve kültürel özelliklerini yansıtmaktadır. Sanayinin ve teknolojinin gelişmesi, bireyin ihtiyaçlarının değişmesi ile keçenin kullanım alanı ve üretimi azalmıştır. Bunun yanı sıra bazı bölgelerde keçenin kullanım alanlarının günümüz koşullarına ve bireyin ihtiyaçlarına paralel olarak güncellenerek devam ettiği görülmektedir. Bu bağlamda Afyonkarahisar, keçecilik el sanatının icra edildiği, keçenin üretildiği ve kullanıldığı illerden biridir. Bugün keçecilik yapan on beşe yakın sanatkârın bulunduğu Afyonkarahisar’da keçe, ev dekorasyonunda, giyim ve aksesuarlarda kullanılmaktadır. Yaşayan İnsan Hazinesi (YİH) seçilen keçe ustası Ahmet Yaşar Kocataş da Afyonkarahisar’da keçecilik el sanatını icra eden ustalardandır. Kocataş, keçe üretimindeki geleneksel yapıyı koruyarak; teknik, şekil ve sunum açısından keçeyi güncellemiş, keçenin kullanım alanlarını zamana, şartlara ve ihtiyaçlara göre geliştirmiş bir ustadır. Bu yazıda, Ahmet Yaşar Kocataş’ın keçecilik el sanatına yönelik katkıları ve üretimleri ele alınmıştır. Kocataş ile yapılan görüşmelerden elde edilen verilerden hareketle keçecilik sanatının geçirdiği değişim ve dönüşüm tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Afyonkarahisar, el sanatları, keçecilik, yaşayan insan hazinesi, Ahmet Yaşar Kocataş
Etik Beyan
Bu makale, Prof. Dr. Aslı Büyükokutan Töret danışmanlığında Tuğba Karakaya tarafından yazılan “Meslek Folkloru Bağlamında Afyonkarahisar’da Keçe Yapımı ve Geleneği” başlıklı tezden üretilmiştir.
Etik Kurul Belgesi: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başkanlığından 09.10.2024 tarihinde etik onay belgesi alınmıştır. Belge No: 2024-16.
Kaynakça
- Büyükokutan Töret, Aslı (2022). “Yaşayan İnsan Hazinesi Eskişehirli Lületaşı Ustası Mehmet Başsav ve Geleceğe Aktardığı Miras”. Çağdaş Yaklaşımlar Odağında Toplum ve Kültür Araştırmaları-III. Paradigma Akademi Yayınları, 29-54.
- Çeliker, Deniz (2015). Muğla İli Geleneksel Turistik Hediyelik Eşyanın Kültür Turizmine Katkıları Ve Sürdürülebilirliği. Sanatta Yeterlik Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi.
- Ekici, Metin (2008). “Geleneksel Kültürü Güncellemek Üzerine Bir Değerlendirme”. Millî Folklor, (80): 33-38. Erdoğan, İrfan ve Korkmaz, Alemdar (2010). Öteki Kuram. Erk Yayınevi.
- Ergür, Atila (2002). Tekstil Terimleri Sözlüğü. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
- Erkal, Hasan (2010). Unesco Yasayan İnsan Hazineleri Ulusal Sistemleri’nin, Somut Olmayan Kültürel Mirasın Yasatılmasına ve Gelecek Kuşaklara Aktarılmasına Etkisi Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi.
- Güvenç, Bozkurt (2002). İnsan ve Kültür. Remzi Kitabevi.
- Kaşgarlı Mahmut (2005). Divan-ı Lügati’t Türk. Kabalcı Yayınevi.
- Küçükkurt, Ülkü ve Oyman, Rengin Naile (2018). Afyonkarahisar'da Keçe Üretimi ve Keçe Atölyeleri. Afyonkarahisar Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü Kültür Yayınları.
- Limet, Henri (1977). “Les Chemat Dıı Commerce Neo-Sumerien”. Iraq, 39: 51-58.
- Oğuz, Mehmet Öcal (2007). “Unesco, Kültür ve Türkiye”. Milli Folklor, 73: 5-11.
