Postmodern Alienation through the Lens of Shadow, Mirror, and Authority in Haruki Murakami and Mine Söğüt’s Novels

Yıl 2026, Sayı: 28, 109 - 139, 10.03.2026

Medine Sivri , Seda İşcan

https://doi.org/10.46250/kulturder.1836653

https://izlik.org/JA39CG68US

Öz

This study comparatively examines the themes of identity fragmentation, alienation, and loss of meaning brought about by the postmodern condition within the framework of two unique examples of contemporary literature: Haruki Murakami’s Kafka on the Shore and Mine Söğüt’s Madam Arthur Bey and Everything in Their Life. Based on the pluralistic analysis method of comparative literature—one of the qualitative research methods—the study addresses the existential crisis of the individual who drifts away from a stable sense of self with the collapse of the rational narratives of modernity, in the light of Freud’s Oedipus complex, Jung’s archetypes, Lacan’s Mirror Stage theory, and sociological critiques of power. Throughout the analysis, the social and psychic disintegrations of the characters are examined through consumer culture, lack of memory, and the despotic structures of authority figures. The unconscious journeys and transformations of the characters, explored through metaphors such as the cave, the forest, the library and the old photographs are analyzed within a methodological cohesion. Consequently, this investigation reveals that despite cultural differences, both authors reflect the authoritarian pressure and search for meaning experienced by the postmodern subject through similar psychoanalytic symbols.

Anahtar Kelimeler

postmodern alienation , quest for identity , grotesque , Haruki Murakami , Mine Söğüt

Etik Beyan

This article is derived from the second author’s master's thesis titled “Identity Crisis and Quest for Meaning in Haruki Murakami’s Kafka on The Shore and Mine Söğüt’s Mr. Madam Arthur and Everything in Their Life,” completed at the ESOGU Institute of Social Sciences in 2023.

Haruki Murakami ve Mine Söğüt'ün Romanlarında Gölge, Ayna ve Otorite Ekseninde Postmodern Yabancılaşma

https://izlik.org/JA39CG68US

Öz

Bu çalışma, postmodern durumun beraberinde getirdiği kimlik parçalanması, yabancılaşma ve anlam yitimi temalarını çağcıl edebiyatın iki özgün örneği olan Haruki Murakami’nin Sahilde Kafka (2002) ve Mine Söğüt’ün Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey (2010) romanları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı edebiyat biliminin çoğulcu analiz metoduna dayanan çalışma, modernitenin rasyonel anlatılarının çöküşüyle birlikte sabit bir benlik algısından uzaklaşan bireyin varoluşsal krizini Freud’un Odipus kompleksi, Jung’un arketipleri, Lacan’ın Ayna Evresi kuramı ve sosyolojik iktidar eleştirileri ışığında ele almaktadır. Analiz sürecinde karakterlerin toplumsal ve psişik çözülmeleri; tüketim kültürü, belleksizlik ve otorite figürlerinin despotik yapıları üzerinden irdelenmiştir. Karakterlerin mağara, orman, kütüphane ve eski fotoğraflar gibi metaforlar aracılığıyla çıktıkları bilinçdışı yolculukları ve bu süreçteki dönüşümleri metodolojik bir bütünlük içinde analiz edilmiştir. Sonuç olarak bu inceleme, kültürel farklılıklara rağmen her iki yazarın da postmodern öznenin maruz kaldığı otoriter baskıyı ve anlam arayışını benzer psikanalitik sembollerle yansıttığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

postmodern yabancılaşma , kimlik arayışı , grotesk , Haruki Murakami , Mine Söğüt

Etik Beyan

Bu makale, ikinci yazara ait “Haruki Murakami’nin Sahilde Kafka ve Mine Söğüt’ün Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey Eserlerinde Kimlik Bunalımı ve Anlam Arayışı” başlıklı, ESOGÜ Sosyal Bilimler Enstitüsünde 2023 yılında tamamlanan yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Kaynakça

• Bourdieu, Pierre (2006). Pratik Nedenler. Çev. H. U. Tanrıöver. Hil Yayınları.
• Butler, Judith (2014). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. Çev. Başak Ertür. Metis Yayınları.
• Cebeci, Oğuz (2004). Psikanalitik Edebiyat Kuramı. İthaki Yayınları.
• Cirlot, Juan Eduardo (1971). A Dictionary of Symbols. Routledge.
• Cléro, Jean-Pierre (2011). Lacan Sözlüğü. Çev. Özge Soysal. Say Yayınları.
• Eagleton, Terry (2004). Edebiyat Kuramı Giriş. Çev. Tuncay Birkan. Ayrıntı Yayınları.
• Featherstone, Mike (2005). Postmodernizm ve Tüketim Kültürü. Çev. Mehmet Küçük. Ayrıntı Yayınları.
• Freud, Sigmund (1963). General Psychological Theory. Collier Books.
• Freud, Sigmund (2017). Rüyaların Yorumu. Çev. Dilman Muradoğlu. Say Yayınları.
• Frug, Mary Joe (1992). Postmodern Legal Feminism. Routledge.
• Geçtan, Engin (1994). İnsan Olmak. Remzi Kitabevi.
• Haraway, Donna (2006). Siborg Manifestosu: Geç Yirminci Yüzyılda Bilim, Teknoloji ve Sosyalist-Feminizm. Çev. Osman Akınhay. Agora Kitaplığı.
• Hekman, Susan J. (1990). Gender and Knowledge: Elements of a Postmodern Feminism. Polity Press.
• Horney, Karen (1970). Neurosis and Human Growth: The Struggle toward Self-Realization. Norton.
• İnanç, Banu Y. ve Yerlikaya, E. E. (2012). Kişilik Kuramları. Pegem Akademi.
• Jung, Carl Gustav (1990). The Archetypes and The Collective Unconscious. Princeton University Press.
• Jung, Carl Gustav (2003). Four Archetypes. Routledge Classics.
• Jung, Carl Gustav (2005). Dört Arketip. Metis Yayınları.
• Jung, Carl Gustav (2013). İnsan Ruhuna Yöneliş. Çev. Engin Büyükinal. Say Yayınları.
• Klein, Melanie (1990). “The Oedipus Complex in the light of Early Anxieties”. Essential Papers on the Psychology of Women. Ed. Claudia Zanardi. New York University Press, 65-87.
• Lacan, Jacques (1994). Fallus’un Anlamı. Çev. Saffet Murat Tura. Afa Yayınları.
• Lyotard, Jean-François (1997). Postmodern Durum. Çev. Ahmet Çiğdem. Vadi.
• Murakami, Haruki (2014). Sahilde Kafka. Çev. Hüseyin Erkin. Doğan Kitap.
• Sarup, Madan (2010). Post-yapısalcılık ve Postmodernizm. Kırk Gece Yayınları.
• Söğüt, Mine (2017). Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey. Yapı Kredi Yayınları.
• Strecher, Matthew Carl (1999). “Magical Realism and the Search for Identity in the Fiction of Murakami Haruki”. The Journal of Japanese Studies, 25(2): 263-298.
• Tura, Saffet Murat (2010). Freud’dan Lacan’a Psikanaliz. Kanat Kitap.
• URL-1: https://oggito.com/icerikler/mine-sogut-yazar-bir-hikayenin-pesine-dustugunde-onun-hem-yaraticisi-hem-de-seyircisidir/4610). (Erişim: 22.11.2025).
• URL-2: https://www.indyturk.com/node/421456/türki̇yeden-sesler/mine-söğüt-yazdığım-birçok-şey-anlaşılamayabilir-zaten. (Erişim: 22.12. 2022).
• Wattanagun, K. ve Chotiudompant, S. (2009). “The Quest and Reconstruction of Identity in Haruki Murakami’s Kafka on the Shore”. Manusya: Journal of Humanities, 12(1): 24-44.
• Zizek, Slavoj (2008). For They Know Not What They Do: Enjoyment as a Political Factor. Verso.
• Zizek, Slavoj (2015). İdeolojinin Yüce Nesnesi. Çev. Tuncay Birkan. Metis.