Cumhuriyet Dönemi Çanakkale’sinde Gündelik Yaşamın Belirleyicisi Olarak Eğlence Mekanları (1923-1973)

With the declaration of the Republic, the government, which entered into a total modernization process, struggled for the change and transformation of social life with all its potential. In the creation of a public space in Çanakkale, which has the appearance of a small city by the sea, the use of the coastline appears as the spatial application areas of the modernization practice. In the study, rather than analyzing the public space and daily life in a theoretical manner, there will be a discussion about the contributions of spaces, such as restaurants, family tea gardens and city clubs, into daily life, which had an impact on the development of entertainment culture and were used in daily life in the republic period in Çanakkale. In addition to the city club, where the relations of the upper classes with the political power have developed, spaces, such as a community center, restaurant, fair, family tea garden or casino, have also been distinctive spaces in the daily lives of the citizens in the city. The spaces that the citizens go are actually the spaces of class representation, beyond just having fun or socializing. Therefore, these spaces provide clear clues in terms of revealing how the people of Çanakkale spend their time in their daily lives and what kind of relationships they have established with each other. Based on these clues, one of the main objectives of the study is to determine to what extent the modernization moves of the republic have been achieved in the city.

Cumhuriyet’in ilan edilmesiyle birlikte topyekûn bir modernleşme sürecine giren iktidar tüm olanakları ile birlikte sosyal yaşamın değişimi ve dönüşümü için mücadele vermiştir. Deniz kenarında küçük bir kent görünümünde olan Çanakkale’de kamusal bir alan yaratılmasında, sahil kenarının kullanılması, modernleşme pratiğinin mekânsal uygulama alanları olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada, kuramsal biçimde kamusal mekan ve gündelik hayat tahlili yapmaktan ziyade Çanakkale’de cumhuriyet döneminde eğlence kültürünün gelişimine etkileri olan ve gündelik hayat içinde kullanılan restoran, aile çay bahçesi ve şehir kulübü gibi mekanların gündelik yaşamdaki katkılarına temas edilmiştir. Üst sınıfların siyasal iktidarla olan ilişkilerinin de geliştiği şehir kulübünün yanında halkevi, restoran, panayır, aile çay bahçesi ya da gazinosu gibi mekanlar da kentte vatandaşların gündelik yaşamları içerisinde belirleyici olmuştur. Vatandaşların gittikleri yerler sadece eğlenceli vakit geçirme ya da sosyalleşmenin ötesinde aslında sınıfsal bir temsil yeri olarak da kendini göstermiştir. Dolayısıyla söz konusu mekanlar Çanakkale halkının gündelik ha-yatlarında, zamanlarını nasıl geçirdikleri ve birbirleriyle ne tarz ilişkiler kurduklarının ortaya çıkarılması açısından belirgin ipuçlarına sahiptir. Bu ipuçlarından yola çıkılarak cumhuriyetin modernleşme hamlelerine kentte ne ölçüde ulaşılabildiğini tespit etmek çalışmanın ana hedeflerinden biridir.