Hero's Journey in the Movie Kara Bela

Abstract

Road movies, which represent both a physical relocation and the character's inner journey of the self in cinema, provide a rich ground for examining character transformation. Understanding how popular productions in Turkish cinema localize universal narrative models is of great importance for the literature on narrative structures. The aim of this study is to analyze the narrative structure of Kara Bela (Burak Aksak, 2015), one of the popular road movies of Turkish cinema. Kara Bela was selected as the sample of the study because it presents the theme of a physical journey alongside the psychological and spiritual transformation of the hero within the conventions of popular cinema in a highly distinct and observable structure. In line with this purpose, the structuralist narrative analysis method was employed, and the plot of the film was analyzed within the context of the "Hero's Journey" model, which Christopher Vogler adapted to cinema, inspired by Joseph Campbell's The Hero with a Thousand Faces. As a result of the analysis, it was determined that ten stages of Vogler's twelve-stage model (The Ordinary World, The Call to Adventure, Crossing the First Threshold, Tests, Allies, and Enemies, Approach to the Inmost Cave, The Ordeal, Reward, The Road Back, The Resurrection, and Return with the Elixir) were utilized in the film. By substantiating that contemporary local popular comedy films are constructed upon universal mythological structures, the findings obtained contribute to the literature on narrative structures in Turkish cinema.

Keywords

• Road Movies
• Turkish Cinema
• The Hero’s Journey
• Kara Bela

Kara Bela Filminde Kahramanın Yolculuğu

Öz

Sinemada hem fiziksel bir yer değiştirmeyi hem de karakterin içsel benlik yolculuğunu temsil eden yol filmleri, karakter dönüşümünün incelenmesi açısından zengin bir zemin sunmaktadır. Türk sinemasındaki popüler yapımların evrensel anlatı modellerini nasıl yerelleştirdiğinin anlaşılması, anlatı yapıları literatürü açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türk sinemasının popüler yol filmlerinden biri olan Kara Bela (Burak Aksak, 2015) adlı filmin anlatı yapısını çözümlemektir. Kara Bela, fiziksel yolculuk teması ile kahramanın psikolojik, ruhsal değişimini popüler sinema kalıpları içerisinde oldukça belirgin ve izlenebilir bir yapıda sunduğu için çalışmanın örneklemi olarak seçilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada, yöntem olarak yapısalcı anlatı çözümleme yöntemi kullanılmış ve filmin olay örgüsü Christopher Vogler’in Joseph Campbell’ın Kahramanın Sonsuz Yolculuğu adlı metninden esinlenerek sinemaya uyarladığı “Kahramanın Yolculuğu” modeli bağlamında çözümlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, filmde Vogler’in on iki aşamalı modelinin on aşamasının (Sıradan Dünya, Maceraya Çağrı, İlk Eşiği Geçme, Sınavlar-Dostlar-Düşmanlar, En İçteki Mağaraya Yaklaşma, Çile, Ödül, Geri Dönüş Yolu, Diriliş ve İksirle Dönüş) filmde kullanıldığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, günümüzde, yerel popüler komedi filmlerinin evrensel mitolojik yapılarla inşa edildiğini somutlaştırarak, Türk sinemasında anlatı yapıları üzerine yapılacak çalışmalar literatürüne katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yolculuk
• Yol Filmleri
• Türk Sineması
• Kahramanın Yolculuğu
• Kara Bela

Kaynakça

1. Aksak, B. (Yönetmen). (2015). Kara Bela [Film] Türkiye: BKM Film.
2. Aristoteles (2018). Poetika. (A. Çokona ve Ö. Aygün, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
3. Arslantepe, M. (2008). Popüler sinema filmlerinde hikaye anlatımı. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 10 (1), 237-256.
4. Archer, N. (2016). The road movie in search of meaning. Columbia University Press.
5. Bayraktar, L. (2018). Gayesi olmayan yolculuğun anlamı: İnsan ya da Bergson’da hayat hamlesinin yaratıcı coşkusu. D. Depe ve İ. Şahin (Ed.), Bir metafor olarak yol ve yolculuk (s. 191-202). Doğu Kütüphanesi Yayınları.
6. Bostancı, N. (2018). Bir yer değiştirme ve yanılsama olarak yolculuk. D. Depe ve İ. Şahin (Ed.), Bir metafor olarak yol ve yolculuk (s. 60-77). Doğu Kütüphanesi Yayınları.
7. Camus, A. (2016) Tersi ve yüzü. (T. Yücel, Çev.). Can Yayınları.
8. Dede, K. (2014). İktidar karşısında bir özne olarak yönetmen Ali: Gece yolculuğu üzerine foucaultgil bir okuma, Sinecine 5(2), 83-101.

9. Dellaloğlu, B. (2018). Yolcu yolunda gerek. D. Depe ve İ. Şahin (Ed.), Bir metafor olarak yol ve yolculuk (s. 35 - 42). Doğu Kütüphanesi Yayınları.
10. Erginci, E. (2005). Sine-masal bir yolculuk: Tunç Okan’ın Otobüs’ü ve anlatılarda evden uzaklaşma motifi. Milli Folklor Dergisi, (67), 10 – 14.
11. Esen, Ş. K. (2010). Türk sinemasının kilometre taşları dönemler ve yönetmenler. Agora.
12. Gürocak, T. (2023). “Çaylak” ve “Milyon Dolarlık Bebek” filmlerindeki kahramanların kahramanın sonsuz yolculuğu ekseninde karşılaştırmalı incelemesi. Erciyes Akademi, 37(3), 832-859.
13. İnam, A. (2018). Hiç içinden yolculuk. D. Depe ve İ. Şahin (Ed.), Bir metafor olarak yol ve yolculuk (s. 43-58). Doğu Kütüphanesi Yayınları.
14. Indick, W. (2011). Senaryo yazarları için psikoloji. (E. Yılmaz ve Y. Karaarslan, Çev.). Agora.
15. İşler, E. ve Özer, R. (2008). Söylenbilimde iki farklı arayış öyküsü: Odysseus ve İason’un yolculukları. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1: (2), 43-51.
16. Karasu, B. (2016). Narla incire gazel. Metis Yayınları.
17. Laderman, D. (2006). Driving visions exploring the road movie. University of Texas Press.
18. Morton, J. (2008). Öldüren ol: Otobanda dehşet. (Çev: P. Özdoğru). J. Sargeant ve S. Watson (Ed.) Kayıp otobanlar yol filmlerinin sıra dışı tarihi (s. 153-166). Altıkırkbeş Yayınları.
19. Orgeron, D. (2008). Road movies from muybridge and melies to lynch and kiarostami. Palgrave Macmillan
20. Özpay, O. (2020). Monomit kuramı bağlamında kahramanın yolculuğu: İlk Kan filmi ve John Rambo örneği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24 (3) , 1109-1119.
21. Polat, E. (2018). Arap edebiyatında metaforik anlamda yol ve yolculuk. D. Depe ve İ. Şahin (Ed.), Bir metafor olarak yol ve yolculuk (s. 125-136). Doğu Kütüphanesi Yayınları.
22. Sargeant, J. ve Watson, S. (2008). Haritaları taramak: Bir tür olarak yol filmi üzerine notlar. J. Sargeant ve S. Watson (Ed.) ve P. Özdoğru (Çev.). Kayıp otobanlar: Yol filmlerinin sıra dışı tarihi (s. 15-33). Altıkırkbeş Yayınları.
23. Savaş, H. (2017). Rağmen sinema. Doruk Yayınları.
24. Sayıcı, F. (2019a). Sinemada yol ve yolculuk kavramı bağlamında karakterin dönüşümünün incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
25. Sayıcı, F. (2019b) Joseph Campbell'ın Kahramanın Sonsuz Yolculuğu Modelinin Yol Filmlerine Uygulanması: Easy Rider" Örneği idil, 59, 831–844.
26. Tan, P. (2017). Ömer Kavur’la Gizli Yüz Üzerine. Ömer Kavur ile Yapılan Söyleşi.
27. Tecimer, Ö. (2005) Sinema modern mitoloji. Plan B.
28. Toprak, O. (2011). Ömer kavur sinemasında birey-toplum ilişkileri bağlamında yabancılaşmanın temsili. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi.
29. Uçaner, U. M. (2023). Sinemada kahramanın gelişiminin monomit ve kahramanın yolculuğu kuramları üzerinden incelenmesi: Edge of Tomorrow örneği. Journal of Communication Science Researches, 3 (2), 176-194.
30. Vogler, C. (2011). Yazarın yolculuğu senaryo ve öykü yazımının sırları. (K. Şahin, Çev.). Okuyan Us Yayınları.
31. Yıldırım, Ö. (2021). 2000 yılından sonra türk sinemasındaki yol filmlerinin Mikhail Bakhtin’in kronotop kavramı bağlamında incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ordu Üniversitesi.
32. Yücel, F. (2016). Gerçek, sakladığımız tarafta. M. Eryılmaz (Ed.), Nuri bilge ceylan söyleşiler (145-159) içinde. Norgunk Yayıncılık.
33. Zengin, İ. ve Zengin, M. O. (2013). Yol filmlerinde bir anlatım öğesi olarak yol ve yolculuk kavramları: Easy Rider örneği. Yeditepe Üniversitesi Global Media Journal, 3(6), 120-141.
34. Watson, S. (2008). At sürmekten araba sürmeye: Bir zamanlar Batı’da. (Çev: P. Özdoğru). J. Sargeant ve S. Watson (Ed.), Kayıp otobanlar: Yol filmlerinin sıra dışı tarihi (s. 37-59). Altıkırkbeş Yayınları.