A Bridge Between Opinion Journalism and Culture-Art Reporting in the Press of The Republican Era: An Analysis of Ağaç Magazine

Öz

This study examines the cultural-artistic journalism and opinion journalism practices of the Ağaç magazine, published by Necip Fazıl Kısakürek in 1936, through a qualitative approach, focusing on its content and stylistic features. The sections of Ağaç magazine titled Book-Magazine-Newspaper and Current Affairs were examined using descriptive analysis methods, and the topics, authors, and language-style characteristics of the articles featured on these pages were determined. The findings show that the Book-Magazine-Newspaper pages of Ağaç magazine feature evaluations of well-known authors, reviews of works, passages from domestic and foreign newspapers and magazines, personal exchanges, literary criticism, and articles critiquing schools of thought. The treatment of serious topics, the prominence of interpretive and critical narration, and the encouragement of readers to reflect on specific issues allow the content of the Book-Magazine-Newspaper pages of Ağaç magazine to be read as examples of opinion journalism. The Current Affairs pages of Ağaç magazine, which covered current events, featured news about artistic and cultural events such as concerts, operas, exhibitions, European academy memberships, the deaths of renowned artists and writers, and international conferences and seminars. The feature of culture and arts journalism that includes commentary and suggestions, in addition to conveying information, is clearly visible in the articles on the Current Affairs pages, where news is often presented to readers with the author's opinions and assessments. In summary, Ağaç magazine, which closely followed the cultural, artistic, and intellectual agenda of its time, presented examples of cultural and artistic journalism and opinion journalism through the content it featured in its Current Affairs and Books-Magazines-Newspapers sections.

Anahtar Kelimeler

• Culture and Arts Reporting/Journalism
• Opinion Journalism
• Ağaç Magazine
• Necip Fazıl Kısakürek.

Cumhuriyet Dönemi Basınında Fikir Gazeteciliği ve Kültür-Sanat Haberciliği Arasında Bir Köprü: Ağaç Dergisi Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma 1936 yılında Necip Fazıl Kısakürek tarafından yayınlanan Ağaç dergisinin kültür-sanat haberciliği ve fikir gazeteciliği pratiklerini hangi içerik ve üslup özellikleriyle ortaya koyduğunu nitel bir yaklaşımla incelemektedir. Ağaç dergisinin Kitap-Mecmua-Gazete ve Aktüalite başlıklı bölümleri betimsel analiz yöntemiyle incelenmiş, bu sayfalarda yer verilen yazıların konuları, yazarları ve dil-üslup özellikleri belirlenmiştir. Bulgular Ağaç dergisinin Kitap-Mecmua-Gazete sayfalarında tanınmış yazarlara dair değerlendirmelere, eser incelemelerine, yerli-yabancı gazete ve dergilerden pasajlara, kişisel atışmalara, edebi eleştirilere ve düşünce akımlarının kritiğini yapan yazılara yer verildiğini göstermektedir. Ciddi konuların ele alınması, yorumlayıcı ve eleştirel bir anlatımın öne çıkması, okurun belirli konular üzerinde düşünmeye yönlendirilmesi, Ağaç dergisinin Kitap-Mecmua-Gazete sayfalarındaki içeriklerinin birer fikir gazeteciği örneği olarak okunmasına olanak tanımaktadır. Ağaç dergisinin güncel olayları konu edinen Aktüalite sayfalarında ise konser, opera ve sergiler, Avrupa'daki akademi üyelikleri, tanınmış sanatçı ve edebiyatçıların ölümleri, uluslararası konferans ve seminerler gibi sanatsal ve kültürel olaylara dair haberlere yer verildiği belirlenmiştir. Kültür-sanat haberciliğinin bilgi aktarmanın yanında yorum ve öneri barındırma özelliği Aktüalite sayfalarındaki yazılarda açıkça görülebilmekte, haberler çoğu zaman yazarının görüş ve değerlendirmeleriyle okura sunulmaktadır. Özetle yayınlandığı dönemin kültür, sanat ve düşünce ajandasını yakından izleyen Ağaç dergisi, Aktüalite ve Kitap-Mecmua-Gazete bölümlerinde yer verdiği içerikleriyle kültür-sanat haberciliği ve fikir gazeteciliği örnekleri ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kültür-Sanat Haberciliği/Gazeteciliği
• Fikir Gazeteciliği
• Ağaç Dergisi
• Necip Fazıl Kısakürek

Kaynakça

1. Alperen, A. (1994). Necip Fazıl Kısakürek’in sanatı. İçinde Bütün yönleriyle Necip Fazıl (ss. 27-45). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.
2. Berk, N. C. (1936). Sovyet Rusya’da Türk resmi. Ağaç, Sayı 2.
3. Budak, A. (2011). Osmanlı’nın ilk bilim dergisi Mecmûa-i Fünûn. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
4. Bulut, Y. (2008). Hasan Âli Yücel: İcraatları ve eserleriyle bir eğitim bakanının portresi. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, (12), 665–684.
5. Çetin Baycanlar, S. (2007). Türk edebiyatında 1951–1961 yıllarında edebî eleştiri: Kültür, sanat ve edebiyat dergileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
6. Demirok, İ. (2019). Kültür sanat gazeteciliğinde Türkçenin kullanımı: Star gazetesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
7. Garan Gökşen, B., & Gökşen, E. (2016). 1923’ten 1960’a kadar Ankara’da çıkan edebiyat, kültür ve sanat dergileri üzerine tanıtıcı bir kaynak denemesi. İçinde Kültürel mirasın izinde Ankara (ss. 121-219).
8. İhtiyar, B. (2018). Türkiye’de fikir-sanat dergiciliği: İlk dönem Hareket dergisi örneği. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (31), 188–203.

9. Katoğlu, M. (1989). Cumhuriyet Türkiyesi’nde eğitim, kültür, sanat. İçinde S. Akşin (Yay. Yön.), Türkiye tarihi 4: Çağdaş Türkiye 1908–1980 (ss. 393-469). İstanbul: Cem Yayınevi.
10. Kayalı, K. (2001). Türk düşünce dünyasında yol izleri. İstanbul: İletişim Yayınları.
11. Kayaoğlu, T. (1998). Türkiye’de tercüme müesseseleri. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
12. Kısakürek, N. F. (1936a). İlk ve son hitap. Ağaç, Sayı 5.
13. Kısakürek, N. F. (1936b). İşte tenkit! Ağaç, Sayı 11.
14. Kısakürek, N. F. (1936c). Memleket mecmualarının geçit resmi. Ağaç, Sayı 9.
15. Kısakürek, N. F. (1936d). Fotoğraf sergisi. Ağaç, Sayı 2.
16. Koloğlu, O. (1992). Osmanlı’dan günümüze Türkiye’de basın (Cilt 89). İstanbul: İletişim Yayınları.
17. Kuşçi, A. (2021). Cumhuriyet yayıncılığının ilk planlaması: Birinci Türk Neşriyat Kongresi (2–5 Mayıs 1939). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(29), 295–315.
18. Meriç, C. (2010). Bu ülke. İstanbul: İletişim Yayınları.
19. Okay, M. O. (1994). Sanat ve edebiyat dergisi olarak Büyük Doğu. İçinde Bütün yönleriyle Necip Fazıl (ss. 176–183). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.
20. Tanpınar, A. H. (1988). 19. asır Türk edebiyatı tarihi (7. baskı). İstanbul: Çağlayan Kitabevi.
21. Topuz, H. (2003). Türk basın tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
22. Türinay, N. (1994). Necip Fazıl ve politika. İçinde Bütün yönleriyle Necip Fazıl (ss. 139–150). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.
23. Türk Maarif Ansiklopedisi. https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/mecmua-yi-funun (Erişim tarihi: 21.12.2025)
24. Uçman, A. (2001). Necip Fazıl’ın çıkardığı dergiler. İstanbul: Kitaplık.
25. Yücel, Ö. F. (2016). Fikir gazeteciliği ve Peyami Safa. İçinde 2. Uluslararası Çin’den Adriyatik’e Sosyal Bilimler Kongresi Kongre Kitabı (ss. 174-187). İstanbul: İKSAD Yayınları.