BESLENME MODELLERİNİN ELEŞTİREL SÖYLEM ANALİZİ: DAMGALANAN BEDENLER VE DAMGALANAN GIDALAR
Öz
Bu çalışmada, sağlıklı gıda çerçevesinde ortaya çıkan beslenme modelleri sembolik ve eleştirel söylem analizi yoluyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Analizin ana sorusu şudur: Bir sağlık söylemi olarak geliştirilen beslenme diyetlerinin ana söylem temaları nelerdir? Bu temalar, sağlıklı olma stratejisi olarak nasıl kullanılmaktadır? Çalışmanın ana sorusuna yanıt verilmeye çalışırken eleştirel söylem analiz yöntemi kullanılmış, damgalama/yükleme, tüketimin, gıdaların sembolik kullanımı gibi teorik bakışlardan faydalanılmıştır. Beslenme modellerinin, sağlık bilincini geliştirdiği söylenebilir. Fakat eğer sağlıklı gıda söyleminin stratejileri geniş toplum kesimleri açısından ulaşılabilir değilse, bu söylemin gıda fobisi gibi yeni sorunlara yol açabileceği üzerinde durulmuştur. Beslenme modelleri ve popülist gıda korku söylemi besinlerin yenilebilir/yenilemez kategorileri üzerinden yeni tasnifler üretir. Bu söylemsel analizle bu modellerin popüler sağlık kültürü ve tüketim kültürü çerçevesinde toplumsal sınıflar açısından muhtemel olan işlevleri ve sembolik anlamları ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
damgalanan gıdalar, beslenme modelleri, damgalanan bedenler, tüketim sosyolojisi, beslenme sosyolojisi, gıda fobisi
Kaynakça
- Akarçay, E. (2016). Beslencenin sosyolojisi. Ankara: Pohenix.
- Aydın, A. (2016). 7’den 70’e Taş devri diyeti. İstanbul: Hayykitap.
- Bali, R. (2009). Tarz-ı hayattan life style’a: yeni seçkinler, yeni mekanlar, yeni yaşamlar. İstanbul: İletişim.
- Becker, Anna E. (2004). Televısıon, Dısordered Eatıng, And Young Women In Fıjı: Negotıatıng Body Image And Identıty Durıng Rapıd Socıal Change, Culture, Medicine and Psychiatry, 28(4): 533–559. doi: 10.1007/s11013-004-1067-5.
- Connie M., Weaver, C. M., Dwyer, J., Fulgoni, V. L. (June, 2014). Processed foods: contributions to nutrition. The American Journal of Clinical Nutrition, 99(6): 1525–1542.
- Dukan, P. (2016). Dukan diyeti. İstanbul: Pegasus.
- Foucault, M. (1987). Söylemin düzeni, (çev. Turhan Ilgaz). İstanbul: Hil.
- Foucault, M. (2016). Güvenlik, toprak ve nüfus, (çev. F. Taylan). İstanbul: Bilgi Üniversitesi.
- Foucault, M. (2002). Toplumu savunmak gerekir, (çev. Ş. Aktaş). İstanbul: Yapı Kredi.
- Gans, H. J. (2005). Popüler kültür ve yüksek kültür, (çev. E.O. İncirlioğlu). İstanbul: Yapı Kredi.