İLERİ TEKNOLOJİ İHRACATI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Bilimsel gelişmelerin hızla arttığı günümüzde ülkelerin ihracat yapılarına ait teknoloji düzeyleri küresel rekabette başarılı olmanın bir ön koşulu haline gelmiştir. Gelişmişlik seviyesinin önemli bir göstergesi olarak ele alınan ileri teknoloji ihracatı ülkeler için sürdürülebilir ve kalıcı bir büyümenin sağlanması noktasında oldukça önemli bir faktördür. Bu bağlamda yapılan çalışmada Türkiye’de ileri teknoloji ihracatının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi ARDL Sınır Testi yaklaşımı ile analiz edilmiştir. 2014Ç1-2021Ç4 dönemini kapsayan üçer aylık veriler kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmada ele alınan modellerde Cobb-Douglas üretim fonksiyonundan yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular; ele alınan hava ve uzay taşıtları ihracatı, temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzeme ihracatı, sabit sermaye oluşumu ve toplam işgücü ile reel gayri safi yurtiçi hasıla arasında uzun dönemli ilişki olduğuna işaret etmektedir. Modelde değişkenler arasında oluşan nedensellik ilişkisinin varlığı Toda-Yamamoto nedensellik tekniğiyle incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, bağımlı değişken olan reel gayri safi yurtiçi hasıla ile toplam işgücü arasında tek yönlü bir nedensellik saptanmıştır. Bağımsız değişkenler arasında yapılan nedensellik analizinde ise, hava ve uzay taşıtları ihracatından temel eczacılık ve eczacılığa ilişkin malzeme ihracatına doğru tek yönlü, diğer değişkeler arasında çift yönlü bir nedensellik belirlenmiştir.

In today's world, where scientific developments are increasing rapidly, the technology levels of the export structures of countries have become a prerequisite for being successful in global competition. High technology exports, which are considered as an important indicator of the level of development, are a very important factor in ensuring a sustainable and permanent growth for countries. In this context, the effect of high technology exports on economic growth in Turkey was investigated with the ARDL Bounds Test approach using quarterly data covering the 2014Q1-2021Q4 period. Cobb-Douglas production function was used in the models discussed in the study. Obtained findings; exports of air and space vehicles, exports of basic pharmaceutical products and pharmaceutical materials, It indicates that there is a long-run relationship between fixed capital formation and total labor force and real gross domestic product. The existence of a causal relationship between the variables in the model was examined using the Toda-Yamamoto causality technique. As a result of the analysis, a one-way causality was found between the dependent variable, real gross domestic product, and total labor force. In the causality analysis between the independent variables, a unidirectional causality was found from exports of air and space vehicles to exports of basic pharmacy and pharmaceutical materials, and a bidirectional causality among other variables. A unidirectional causality was found between the dependent variable, real gross domestic product, and total labor force. In the causality analysis between the independent variables, a unidirectional causality was found from exports of air and space vehicles to exports of basic pharmacy and pharmaceutical materials, and a bidirectional causality among other variables. A unidirectional causality was found between the dependent variable, real gross domestic product, and total labor force. In the causality analysis between the independent variables, a unidirectional causality was found from exports of air and space vehicles to exports of basic pharmacy and pharmaceutical materials, and a bidirectional causality among other variables.