نبذة عن المصادر التاريخيّة العربيّة حول اللّغة التركيّة

تُسلط هذه الدراسة الضوء على المصادر العربيّة التي تتناول اللّغة التركيّة، مستعرضةً تاريخ التفاعلات الثّقافية واللغويّة بين الشعوب العربيّة والتركيّة عبر العصور. تبرز أهمية هذه المصادر في سياق تعلم اللّغة التركيّة للأجانب، خاصةً في المجتمعات العربيّة. في الوقت نفسه، تُعَدُّ مصادر قيمة أيضاً لتعلم اللّغة العربيّة من قِبل الجانب التركي. تقدم هذه المصادر فهماً عميقاً لكيفية استيعاب الطلاب العرب للمفردات وقواعد اللّغة التركيّة، وكيف أسهمت هذه المصادر في تطوير التواصل والتبادل الثّقافي بين الثقافتين. تتعمق الدراسة في مصادر التعلّم اللّغوي للغة التركيّة للمجتمعات العربيّة في مناطق مختلفة، مع التركيز على الجغرافية المصرية والسورية واللبنانية، فضلاً عن الساحتين القراخانية والخوارزمية. يشير التّأثير اللّغوي إلى استمداد اللّغة التركيّة لمفردات ومصطلحات عربية، وخاصة في المجالات الدينية والعلمية والفنية. في عهد الدولة العثمانية، وترصد المصادر العربيّة تأثير اللّغة العربيّة العميق في المجالات الإدارية والقانونية والدينية، حيث استُخدمت في الوثائق الرسمية والمراسلات الحكومية. تتنوع هذه المصادر بين كتب التاريخ والسجلّات اللّغوية والمعاجم والمراجع الأدبيّة، مما يُقدّم فهمًا شاملاً حول الأبعاد اللّغوية والثّقافية للعلاقة بين اللّغة العربيّة والتركيّة. تم ترتيب المصادر في هذه الدراسة وفقاً للتسلسل التاريخي لها من الأقدم الى الأحدث.

Bu çalışma, Arapça kaynakları Türk dilini ele alan ve Arap ve Türk halkları arasındaki kültürel ve dil etkileşimlerin tarihini inceler. Bu kaynakların, özellikle Arap toplumu için Türkçe öğrenme bağlamında önemini vurgular. Aynı zamanda, Türk tarafından Arapça öğrenme için de değerli kaynaklar sunar. Bu kaynaklar, Arap öğrencilerin Türk dilinin kelime dağarcığını ve dil kurallarını nasıl anladıklarını ve bu kaynakların iki kültür arasındaki iletişim ve kültürel alışverişi nasıl geliştirdiğini derinlemesine ele alır. Çalışma, Arap topluluğunun Türk dilini öğrenme kaynaklarını farklı bölgelerde derinlemesine inceler ve özellikle Mısır, Suriye, Lübnan gibi bölgeler ile Türkistan ve Horasan gibi alanlara odaklanır. Dil etkisi, Türk dilinin Arapça kelimeler ve terimlerden nasıl etkilendiğini, özellikle dini, bilimsel ve sanatsal alanlarda nasıl zenginleştiğini gösterir. Osmanlı döneminde, Arap kaynakları Arapçanın idari, hukuki ve dini alanlarda derin etkisini, resmi belgeler ve hükümet yazışmalarında nasıl kullandığını izler. Bu kaynaklar, tarih kitaplarından dil kayıtlarına, sözlüklere ve edebi referanslara kadar çeşitlilik gösterir ve Arapça ve Türkçe arasındaki dil ve kültürel ilişkinin kapsamlı bir anlayışını sunar. Kaynaklar bu çalışmada, en eski olanından en yenisine kadar kronolojik bir şekilde düzenlenmiştir.

This study sheds light on Arabic sources that discuss the Turkish language, tracing the history of cultural and linguistic interactions between Arab and Turkish peoples throughout the ages. It highlights the importance of these sources in the context of foreign language learning, particularly within the Arab community. Simultaneously, these sources are also valuable for learning Arabic from the Turkish perspective. They provide a deep understanding of how Arab students comprehend Turkish vocabulary and grammar rules, and how these sources have contributed to the development of communication and cultural exchange between the two cultures. The study delves into linguistic learning sources for the Turkish language within the Arab community in various regions, with a focus on Egyptian, Syrian, and Lebanese areas, as well as the Turkic and Khwarazmian realms. Linguistic influence refers to the Turkish language's adoption of Arabic vocabulary and terminology, especially in religious, scientific, and artistic fields. During the Ottoman Empire era, Arabic sources document the profound influence of the Arabic language in administrative, legal, and religious domains, where it was used in official documents and governmental correspondence. These sources vary from history books to linguistic records, dictionaries, and literary references, providing a comprehensive understanding of the linguistic and cultural dimensions of the relationship between Arabic and Turkish languages. The sources in this study are arranged chronologically, from the oldest to the most recent, up to the present day.