Araştırma Makalesi

DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ

Cilt: 15 Sayı: 1 31 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ

Öz

Üretim biçimine göre yapılanan toplumsal ilişkiler, günümüzde tüketim biçim ve süreçlerine göre şekillenmeye başlamıştır. Tüketim her ne kadar iktisadi bir alanın konusu olarak algılansa da sosyal bir olgu olarak, yaşam için gerekli olan mal ve ürünlerin tüketilmesinden çok daha fazlasını ifade etmektedir. Fiziksel bir ihtiyacın karşılanmasından çok insan yaşamının merkezinde, yeni dünyanın ideolojisi olarak önemli bir yer işgal eden tüketim, sosyal medya uygulamaları ile küresel ve etkileşime dayalı karakteriyle yeni nesil kültür endüstrisi olarak işlemektedir. İnternet teknolojisindeki gelişmelere bağlı olarak tüketim toplumunun dijitalleşmesi ile tüketimin mekân ve zaman bir aradalığının çözülmesi, yapay zekâ ve algoritmalar temelinde sunulan kişiselleştirilmiş öneri sistemleri ile tüketimin dijitalleşme temelinde yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Sosyal medya algoritmaları kullanıcıya öngörülebilir bir siber dünya kurgulamaktadır ve bu doğrultuda tüketim tercihleri ve davranışları açısından önemli motivasyon sağlamaktadır. Gündelik yaşamın çevrimiçi kanallar aracılığıyla yeniden yapılanması, sosyal medya ve siber topluluklar vasıtasıyla yeni grup ve arkadaşlık türleri oluşturmaktadır. Sosyal yaşamda vitrin, kolektif bir temsille ilişkili iken dijital yaşamda parçalanmış, hayali kolektif bir yapıya dönüşmüştür. Büyülü ve gösterişe dayalı sosyal medya; fantezilerle ve reklamlarla kuşatılmış gerçekliği örten göstergelerle, zaman- mekân birlikteliğine, yüz yüze etkileşime dayalı geleneksel tüketimin çözülmesine neden olmuştur. Sosyal medya tüketimin baş döndürücü bir faaliyet olarak çekiciliğini ortaya koymakta ve bu çekiciliğini kişiselleştirilmiş önerilerle desteklemekte, kurgusal dünyasında daha çok tüketmenin yollarını sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tüketim Toplumu , Dijital toplum , Sosyal Medya.

Kaynakça

  1. Adorno T. W. (2005) Minima Moralia: Sakatlanmış Yaşamdan Yansımalar, Metis Yayınları
  2. Adorno, T. W. and Horkheimer, M. (2014) Aydınlanmanın Diyalektiği: Felsefi Fragmanlar (Çev: Nihat Ülner - Elif Öztarhan Karadoğan), Kabalcı Yayıncılık
  3. Aydın, A. (2020) Gösteri Toplumunun Yeni Panoptikonu Olarak Sosyal Medya, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9 (3), 2573-2594.
  4. Aykaç, Ö. (2006) Tüketimcilik ve Metalaşma Kıskacında Boş Zaman, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (11) 2006 / 1: 27-53
  5. Baudrillard, J. (2011) Simülarklar ve Simülasyon (Çev: Oğuz Adanır), Doğu Batı Yayınları
  6. Baudrillard, J. (2013) Tüketim Toplumu: Söylenceleri/Yapıları (Çev: Hazal Deliceçaylı, Ferda Keskin), Ayrıntı yayınları
  7. Bauman, Z. (2018) Akışkan Modernite (Çev: Sinan Okan Çavuş) Can Sanat Yayınları
  8. Bauman, Z. (2020) Akışkan Hayat, (Akın Emre Pilgir ) Ayrıntı Yayınları
  9. Bauman, Z. ve Lyon, D. (2016) Akışkan Gözetim (Çev: Elçin Yılmaz) Ayrıntı Yayınları
  10. Becan, C. (2021) Covid-19 Pandemi Döneminde Dijital Tüketim Alanı Olarak Yeni Nesil Alışveriş Platformlarına Yönelik Motivasyon Faktörleri Üzerine Bir Saha Araştırması, İNİF E- Dergi, 6(1), 53-78.

Kaynak Göster

APA
Ergül, G., & Şahin, K. (2025). DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 353-370. https://izlik.org/JA22CK83ES
AMA
1.Ergül G, Şahin K. DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ. KUSBD. 2025;15(1):353-370. https://izlik.org/JA22CK83ES
Chicago
Ergül, Gizem, ve Kamil Şahin. 2025. “DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 (1): 353-70. https://izlik.org/JA22CK83ES.
EndNote
Ergül G, Şahin K (01 Ocak 2025) DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 1 353–370.
IEEE
[1]G. Ergül ve K. Şahin, “DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ”, KUSBD, c. 15, sy 1, ss. 353–370, Oca. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22CK83ES
ISNAD
Ergül, Gizem - Şahin, Kamil. “DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15/1 (01 Ocak 2025): 353-370. https://izlik.org/JA22CK83ES.
JAMA
1.Ergül G, Şahin K. DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ. KUSBD. 2025;15:353–370.
MLA
Ergül, Gizem, ve Kamil Şahin. “DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 1, Ocak 2025, ss. 353-70, https://izlik.org/JA22CK83ES.
Vancouver
1.Gizem Ergül, Kamil Şahin. DİJİTALLEŞEN TÜKETİM TOPLUMUNDA SOSYAL MEDYANIN ROLÜ. KUSBD [Internet]. 01 Ocak 2025;15(1):353-70. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22CK83ES