KİTLE, KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ VE ELEŞTİRİ ÜÇGENİNDE BİR HORKHEİMER ANALİZİ
Öz
Makale, Frankfurt Okulu teorisyenlerinden Horkheimer’ın fikir dünyasını onun özellikle üzerine eğildiği üç kavram ekseninde ele almaktadır. Çalışmanın amacı daha önce üzerine pek çok şey yazılmış olan Horkheimer’ın fikir dünyası net bir çerçeve ile ve bu çerçeveyi oluşturan kavramlar arasındaki ilişki perspektifinden ele almaktır. Bu yapılırken ilaveten Horkheimer’ın fikirlerinin oluşum ve gelişimi üzerinde Frankfurt Okulu mantığının ve bu mantığı oluşturan diğer teorisyenlerin etkisi de bir çerçeve olarak değerlendirilecektir. Bir temel oluşturması bakımından önce Frankfurt Okulu, Horkheimer’ın yaşam öyküsünün fikirleri üzerine etkisi, temel eserleri anlatılacak; ardından kavramsal analize geçilecektir. Bu karşılaştırmalı analiz, Horkheimer’ın Frankfurt Okulu içerisindeki konumu ya da ele aldığı kavramların anlatılmasının ötesine geçmektedir. Eleştirel teorinin; kitle ve kültür endüstrisi kavramlarına Horkheimer’ın atfettiği anlam üzerindeki etkisi irdelenecektir. Makalede yöntem olarak literatür taraması ve karşılaştırmalı analizden yararlanılacaktır. Zira kavramlar arası ilişkiyle birlikte zıtlıklar ya da benzerlikler de mukayeseli biçimde incelenecektir. Çalışmanın en önemli sınırlılığı Horkheimer’ın görüşlerinin tek bir çalışma ile anlatılmasının imkansızlığıdır. Bu sınırlılık, bahsi geçen üç kavram arasındaki ilişki çerçevesinde kalınarak aşılmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Horkheimer, Frankfurt Okulu, Kültür Endüstrisi, Eleştirel Teori, Kitle
Kaynakça
- Abromeit,,J. (2011). Max Horkheimer and the Foundations of the Frankfurt School. Cambridge University Press.
- Adorno, T. W. (1991). The Culture Industry: Selected Essays on Mass Culture. London: Routledge.
- Adorno, T. ve Horkheimer, M. (2015). Sosyolojik Açılımlar. (Çev. S. Durgun, A. Gümüş). Ankara: Bilgesu Yayınları.
- Akkol, M. L. (2019). “Kitle Endüstrisi ve Kitle Kültürü Kavramlarının Frankfurt Okulu Düşüncesi Üzerinden Analizi”. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 2(3), 49-64.
- Balkız, B. (2004). “Frankfurt Okulu ve Eleştirel Teori: Sosyolojik Pozitivizmin Eleştirisi.” Sosyoloji Dergisi.12, 135-158.
- Baudrillard, J. (1994). Simulacra and Simulation. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press.
- Bauman, Z. (2007). Liquid Times: Living in an Age of Uncertainty. Cambridge, UK: Polity Press.
- Blumer, H. (1939). Collective behavior. In R. E. Park (Ed.), An outline of the principles of sociology. New York: Barnes & Noble Press.
- Castells, M. (2010). The Rise of the Network Society. Oxford: Blackwell Press.
- Canetti, E. (1960). Crowds and power. New York: Viking Press.