BAZI BELÂGAT KİTAPLARINDA MÜŞÂKELE SANATININ TANIM VE TASNİFİ

Descriptions and classifications about art of Müşâkele in some the books of RhetoricThe word “Şekl”, originating from an Arabic word and stated in the eloquences as a literary art, the word “müşâkele” is a term that can show difference in its definition and classification. Consisting of such recurring literary arts as “terdîd, tekrîr, Raddu’l-acuz”, it has been discussed whether they are metaphoric not. Seen firstly as a clear and obvious definition in literary boks, later within the impact of explanation and sherkh differed the definition. In addition, some of the art written in the area of Ottoman Empire are not included in the field of rhetoric post. A moreBazı Belâgat Kitaplarında Miişâkele Sanatının Tanım ve Tasnificlear and understandable definition and examples of rhetorical, the books of the later works have been found some ambiguous in its definitions and examples. This literal definition of that term is that: “a very significant meaning of the words used twice in succession, the other one said a word to repeat another sense, one of the two people speaking of a mutual promise to be another answered to another recurrence of thinking.” Therefore, the comparative form of these art books of rhetoric should be put forward by examining them. This article is made of such a review and comparison as stated above

Arapça “şekl” kökünden gelen ve belâgat kitaplarında bir edebî sanat olarak ele alınan müşâkele kelimesi, tanım ve tasnifinde farklılık görülebilen bir terimdir. Terdîd, tekrir, reddü’l-acüz gibi söz tekrarına dayalı sanatlardan olan bu terimin mecaz içerip içermediği de tartışılmıştır. Bu terim ilk belâgat kitaplarında tek ve belli bir tanımla karşımıza çıkarken, daha sonraki eserlerde açıklama ve şerhin de etkisiyle tanım farklılaşmıştır. Ayrıca, Osmanlı sahasında yazılan belâgat kitaplarının bazılarında bu sanata hiç yer verilmemiştir. îlk dönem belâgat kitaplarında daha
açık ve anlaşılır bir tanım ve örnekle verilmişken, daha sonraki eserlerde tanım ve örneklerde karışık bir durum ortaya çıkmıştır. Bu edebî terimin tanımı: “çok anlamlı kelimelerin art arda iki anlamı ile kullanılması; birinin söylediği bir sözü diğerinin başka anlamda tekrarlaması; karşılıklı konuşan iki kişiden birinin söylediği bir sözü diğerinin başka bir düşünceye cevap olacak şekilde tekrarlaması” şekillerinde karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla bu sanatın belâgat kitaplarında mukayeseli biçimde incelenerek oıtaya konulması gerekmektedir. Bu makalede de böyle bir inceleme ve mukayese yapılmaktadır.