OSMANLI İMPARATORLUĞUNDAN TÜRKİYE CUMHURİYETİNE İKTİDARLARIN MEŞRUİYET KAYNAKLARI
Öz
Yönetme, gücü ele geçirme, uzlaşma gibi konular tarih boyunca siyaset kurumunun en temel unsurları olarak dikkat çekmektedir. Bu kurum toplumların farklı yapılarında farklı biçimlerde kendini göstererek günümüze kadar önemini korumuştur. Gücün sürekliliği veya el değiştirmesi çeşitli alanlarda gerçekleşen değişimlerle paralellikler izlemiş, iktidarın yönetilenler karşısında kendini ispat etmesi ve otoritesini hükmedilenler üzerinde devam ettirmesi için meşru bir kaynak gösterme gerekliliği sürekli gündemde kalmıştır. Yönetenler için vazgeçilmez görünen bu kaynaklar bireyi, toplumu, toplumsal yapıları ve kurumları kontrol edebilme kapasitesi olarak iktidarın otoriteye dönüştürülmesi için şarttır. Bu çalışmadaki amacımız, tarihsel süreçte gücü ele geçirmek ve süreklilik elde etmek için iktidarların kullandıkları meşruiyet kaynaklarını özetleyerek, Osmanlı’nın ilk kuruluş yıllarından günümüz Türkiye’sine kadar meşru zeminleri ortaya koymaktır. Osmanlı’nın ilk kurulduğu yıllardan günümüz Türkiye Cumhuriyetine kadar geçen sürede otoritelerin din, kültür, ekonomi gibi önemli kurumlar temelinde hükmetme becerileri geliştirdikleri açıktır. Küresel ölçekte bakıldığında kullanılan klasik ve modern siyasi meşruiyet kaynaklarının hemen hemen hepsinin bu coğrafyada örneklerine rastlamak mümkündür. Bu durum bize kullanılan meşruiyet kaynaklarının çeşitliliğinin farklı alanlardaki gelişim ve dönüşümlerle yüksek derecede ilgili olduğunu ve dünya ölçeğinde meydana gelen değişimlerin devamlı suretle kıtaları, bölgeleri ve ülkeleri etkilediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
siyaset,iktidarın meşruiyeti,otorite,Osmanlı İmparatorluğu,Türkiye
Kaynakça
- Acun, F. (2012). Değişim ve Süreklilik: Osmanlı'nın Torunları Cumhuriyetin Çocukları. Bursa: Dora Yayınları.
- Açıkgöz, Ö. (2008). Osmanlı Modernleşmesi. Ankara: Lotus Yayınevi.
- Ahmad, F. (2012). Modern Türkiye'nin Oluşumu. İstanbul: Analiz Basın Yayınları.
- Akbarzadeh, S., & Saeed, A. (2003). Islam and Political Legitimacy. London&New York: Routledge.
- Aktan, C. C. (2020, 4 4). http://www.canaktan.org/. Can Aktan kişisel Web sitesi: http://www.canaktan.org/yeni-trendler/devlet-felsefe/geleneksel-yeni.htm adresinden alınmıştır
- Althusser L. (2003). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. Çev. Alp Tümertekin. İstanbul:İthaki Yayınları.
- Berkes, N. (2003). Türkiye'de Çağdaşlaşma. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Çetin, H. (2003). Siyasetin Evrensel Sorunu: İktidarın Meşrutiyeti - Meşrutiyetin İktidarı. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 58 (03), 58-88.
- Çilliler, Y. (2015). Akımları, Modern Milliyetçilik Kuramları Açısından 19. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu Fikir. Akademik İncelemeler Dergisi, 10(2), 45-65.
- Duran, B. (1995). İslam Toplumlarında Sosyo-Ekonomik Değişmeye Yönelik Tezler. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları.