ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI

Hilmi Bengi

ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI

Öz

Türkiye’de radyoculuk alanındaki ilk denemeler 1920’lerde başlamış, profesyonel anlamda radyo yayıncılığına 1927 yılında geçilmiştir. İlk radyo yayını devlet tarafından değil, devlet desteğiyle kurulmuş bir anonim şirket tarafından yapılmıştır. Türkiye’de 10 yıl süre ile radyo yayıncılığı yapma izni verilen Türk Telsiz Telefon Anonim Şirketi 6 Ocak 1926 tarihinde kurulmuştur. Şirketin en önemli ortaklarından biri 1920’de Gazi Mustafa Kemal (Atatürk) tarafından kurulan,1925'te Anonim Şirket haline getirilen Anadolu Ajansı (AA)’dır. Başlangıçta Türk Telsiz Telefon AŞ’nin Yönetim Kurulu Başkanı ile Başkan Yardımcısı aynı zamanda Anadolu Ajansının da Yönetim Kurulu üyeleridir. Şirketin üçüncü yılında her iki kurumda da yönetim değişmiş, başlangıçtaki aktif ilişkinin yerini daha mesafeli bir duruş almıştır. Yaklaşık iki yıl daha her iki kuruluşun finansal sorunları yüzünden inişli çıkışlı devam eden ilişki, daha sonra tamamen pasif bir hale bürünmüştür. Bununla birlikte AA’nın başından beri var olan habercilik hizmeti aksamadan devam etmiş, hatta şirket sonrasında daha da gelişmiş, bu hizmet dolayısıyla radyo bültenleri “Ajans” diye anılır olmuştur. Anadolu Ajansı Türkiye’de özel radyoculuğun başlaması ile birlikte Radyo Anadolu adıyla yeni bir radyo girişiminde bulunmuşsa da bu deneyim de maddi sorunlar yüzünden başarılı olamamıştır. Ancak Ajans, radyolara özel haber bülteni uygulaması ile Türk radyoculuğuna olan katkılarını sürdürmüştür. Bu makale, Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Kararları, Cumhurbaşkanlığı Arşivi ve dönem basını taranarak ve konu ile ilgili bilimsel çalışmalar gözden geçirilerek hazırlanmıştır. Böylece Ajansın Türk radyoculuğuna katkıları ağırlıklı olarak birinci el kaynaklar üzerinden aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Anadolu Ajansı ve Türk Telsiz Telefon Anonim Şirketi , AA ve TTTAŞ, , Anadolu Ajansı ve Radyo , AA ve Radyo , Türkiye'de Radyoculuğun Başlaması , ARG , Radyo Anadolu

Kaynakça

Anadolu Ajansı Meclis-i İdare (Yönetim Kurulu) ve Umumî Hey’et (Genel Kurul) Karar Defterleri (1926-1942).
Arvas, İ. S. (2018). Türkiye’nin Radyo ile Tanışması ve Türk Telsiz Telefon Anonim Şirketi, International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) 4 (2), 406-428. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/611980. Erişim Tarihi 25.09.2020.
Atay, F. R. (2011). Çankaya, İstanbul: Pozitif Yayınları.
Aziz, A. (2013). Televizyon ve Radyo Yayıncılığı. İstanbul: Hiperlink.
Bengi, H. (2012). Tarihsel Süreç İçinde Anadolu Ajansı’nın Özgün Kurumsal Yapısı (1920-2011). Atatürk Yolu Dergisi, 13 (59), 299-341.
Cankaya, Ö. (2000). İstanbul Radyosu, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi [CA] (1924a) Bakanlar Kurulu Kararları 1920-1928, Kutu: 9, Gömlek: 22, Sıra: 17, 13.04.1924, 461/167-12.
Doğaner, Y. (2002). Atatürk Döneminde Radyo. Türkler 18, 377-382, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
Kocabaşoğlu, U. (2010). Şirket Telsizinden Devlet Radyosuna, TRT Öncesi Dönemde Radyonun Tarihsel Gelişimi ve Türk Siyasal Hayatı İçindeki Yeri, İstanbul: İletişim Yayınları.
Öz, S. 2018. Girişimcilik: Girişimcinin Seyir Defteri, İstanbul: Hiper Yayın.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hilmi Bengi ^*
0000-0003-0527-138X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2020

Kabul Tarihi

12 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA55SZ55PN

APA

Bengi, H. (2021). ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 113-134. https://izlik.org/JA55SZ55PN

AMA

1.Bengi H. ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI. KUSBD. 2021;11(1):113-134. https://izlik.org/JA55SZ55PN

Chicago

Bengi, Hilmi. 2021. “ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11 (1): 113-34. https://izlik.org/JA55SZ55PN.

EndNote

Bengi H (01 Ocak 2021) ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11 1 113–134.

IEEE

[1]H. Bengi, “ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI”, KUSBD, c. 11, sy 1, ss. 113–134, Oca. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55SZ55PN

ISNAD

Bengi, Hilmi. “ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11/1 (01 Ocak 2021): 113-134. https://izlik.org/JA55SZ55PN.

JAMA

1.Bengi H. ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI. KUSBD. 2021;11:113–134.

MLA

Bengi, Hilmi. “ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 1, Ocak 2021, ss. 113-34, https://izlik.org/JA55SZ55PN.

Vancouver

1.Hilmi Bengi. ANADOLU AJANSININ TÜRK RADYOCULUĞUNA KATKILARI. KUSBD [Internet]. 01 Ocak 2021;11(1):113-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55SZ55PN

İletişim

Telefon Numarası: +90 0318 357 35 92

Faks Numarası: +90 0318 357 35 97

e-mail: sbd@kku.edu.tr

Posta Adresi: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü, Merkez Yerleşke, 71450, Yahşihan-KIRIKKALE

Bu eser Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.