Türkiye’de Değerler Eğitimi Araştırmalarına Genel Bakış: Metasentez Çalışması
Öz
Bu çalışmada Türkiye’de 2018-2022 yılları arasında eğitimde değerler eğitimi konusunda yapılmış çalışmaların metasentez yoluyla incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak desenlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda ele alınan çalışmaların çoğunlukla ilkokul ve ortaokul kademesinde gerçekleştirildiği gözlemlenmiştir. Çalışmalarda araştırma yöntemi olarak %85 oranında nitel; %15 oranında ise karma modelin kullanıldığı sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın çalışma gruplarına yönelik bulgularında; araştırmaya dâhil edilen çalışmaların %50’sinin çalışma grubunda birey odaklı çalışmalar yer alırken, %50’si gibi eşit bir oranda ise doküman odaklı çalışmalar yer almaktadır. Çalışmaların konu alanları analiz edildiğinde “Değer Öğretim Yaklaşımları”, “Bir Değere Özgü İnceleme”, “Değer Sınıflamaları”, “Değer Öncelikleri”, “Program İncelemesi”, “Farklı Materyal Türleri İncelemesi”, “Değer Eğitimini Etkileyen Faktörler”, “Karşılaşılan Sorunlar/Güçlükler”, “Okul ve Sınıf İçi Yapılan Uygulamalar” ile ilgili konulara sıklıkla yer verildiği görülmektedir. İncelenen araştırmalarda en fazla bulgunun ortaya konulduğu alan “Değer Eğitimini Etkileyen Faktörler” alanıdır. Bu tema altında ise çoğunlukla aile, çevre, medya ve okul-aile iş birliğinin etkisi konuları vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıgüzel, O. C. ve Ergünay, O. (2012). Türkiye’de Değerler Üzerine Gerçekleştirilen Lisansüstü Tezlerin Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme Perspektifinden İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (41), 18-33.
- *Altan S. ve Tarhan A.S. (2018). Büyükanneden Toruna: Yaşam boyu Öğrenme Sürecinde Değer ve Beceri Aktarımı. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 26-42.
- Arslan, A. ve Ulusoy, K. (2014). Farklı Yönleriyle Değerler Eğitimi. (Ed. R. Turan & K. Ulusoy), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
- *Aydoğan, R. (2018). Öz Düzenleyici Öğrenmeye Yönelik Değerler Eğitimi Programının Öğrencilerin Akademik Başarı, Demokratik Tutum ve Yaşam Boyu Öğrenme Kazanım Algıları Üzerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
- Bacanlı, H. (2017). Değer Bilinçlendirme Yaklaşımı. Konya: Çizgi Kitapevi Yayınları.
- *Baltacı, N.B. (2018). Ortaokul Yöneticilerinin Değerler Eğitimine İlişkin Görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, T.C. Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
- Baş, G. ve Beyhan. Ö. (2012). Türkiye’de Değerler Eğitimi Konusunda Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Farklı Değişkenler Açısından Değerlendirilmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 10 (24), 55-77.
- *Bartan, S. (2018). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Değerler ve Değerler Eğitimi Hakkındaki Görüşleri ile Sınıf İçi Uygulamalarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya.
- Bölük, E. (2018). Çizgi Filmlerde Yer Alan Değerlerin İlkokul Hayat Bilgisi Öğretim Programında Yer Alan Değerler Çerçevesinde İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
- Cihan, N. (2014). Okullarda Değerler Eğitimi ve Türkiye’deki Uygulamaya Bir Bakış. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/2 Winter 2014, p. 429-436.