İTİKADİ MEZHEPLER TARİHİNİN KAYNAKLARI: İÇERİK VE ÖZELLİKLERİ
Öz
Her ilim dalına ait bilginin aktarımı yahut öğrenilmesi ve hatta öğretilmesi ancak o ilmin dayandığı klasik veya temel kaynaklarla mümkündür. Söz konusu kaynakların ise mahiyeti, yazıldığı dönem ve müelliflerinin tavır tutumları bilinmedikçe, ilgili oldukları ilim dalının, tarihi süreci, temsilcileri ve görüşleri hakkında verdikleri malumat sağlıklı sonuçlar veremeyecektir. Bu bağlamda, bir ilim dalı olması hasebiyle Mezhepler Tarihi’nin de dayandığı temel klasik kaynakları vardır. Mezhepler Tarihi'nin kendine has bu kaynaklarından bilimsel istifade, yazıldıkları dönem, dönemin ilmi ve içtimai atmosferi ile etkilenmiş olabileceği ihtimaliyle kendisinden önceki kültürel mirasın bilinmesini gerektirir. Elbette eserin, sonraki süreçte etkileme düzeyi ve mahiyeti de önemlidir. Bu amaçla biz de bu makalemizde söz konusu eserlerin mahiyetini, yazılma gerekçeleri ve sistemleri ile müelliflerini, müelliflerin aidiyetlerini ve bu aidiyetler üzerinden vardıkları sonuçları tespit etmeye çalıştık.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, Hasan. Ebu Muti Mekhul En-Nesefi'nin Kita bu'r-Red Ale'l-Ahva ve'l-Bida' İsimli Eserinde Mezhepleri Tasnifi ve Mürcii Makalat Geleneği İçindeki Yeri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2003.
- Akçay, Mustafa - Bulut, Halil İbrahim. Siyasi-İtikadi: İslam Mezhepler Tarihi (Giriş). İstanbul: Yeni Akademi Yayınları, 2005.
- Altaş, Eşref. “Fahreddin er-Râzî’nin Eserlerinin Kronolojisi”. İslâm Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Râzî. Editör: Ömer Türker- Osman Demir, 1. Basım, 91-164, İstanbul: İSAM Yayınları, 2013.
- Altaş, Eşref. “Fahreddin er-Râzî’nin Hayatı, Hâmileri, İlmî ve Siyasî İlişkileri”. İslâm Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Râzî, Editör: Ömer Türker- Osman Demir, 1. Basım, 41-90, İstanbul: İSAM Yayınları, 2013.
- Apaydın, H. Yunus. "İbn Hazm". DİA. 20: 39-52, İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
- Arıkan, Adem. “İsnâaşeriyye’nin Temel Eserleri ve Fırak Kaynakları”. Editör: H. İ. Bulut. Mezheplere Göre Klasik Kaynaklar ve Özellikleri. 193-319, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2018.
- Ateş, Orhan. “Ebû Mutî’ Mekhûl en-Nesefî’nin Kitâbu’r-Red Alâ’l Bida’ ve Ehli’l-Ehvâ Adlı Eserinde İbâdiyye Değerlendirilmesi”. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, cilt: I, sayı: 9, (2017): 22-40.
- Ateş, Orhan. “el-Milel ve'n-Nihal'in Mukaddimesi Çerçevesinde Şehristani'nin Fırka Yazıcılığının Bazı Sorunları”. e-Makâlât Mezhep Araştırmaları. cilt: I, sayı: 2, (2008): 105-130.
- Ateş, Orhan. “Muhalif Fırak Kaynaklarında İbâdiyye”. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. cilt: I, sayı: 7, (2017): 13-31.
- Avcu, Ali. “İsmailiyye Ekolünün Mezhepler Tarihi Kaynakları”. Editör: H. İ. Bulut. Mezheplere Göre Klasik Kaynaklar ve Özellikleri. 163-192, İstanbul: Ensar Neşriyat, 2018.