COVID-19 Phobia Among Diabetic Individuals Living in Provinces with High COVID-19 Case Rates in Turkey

Öz

Objective: This study aims to assess the level of COVID-19 phobia, its influencing factors, and its effects on metabolic parameters among diabetic individuals living in provinces with the highest COVID-19 case rates in Türkiye. Methods: This descriptive and correlational study included 496 diabetic individuals residing in Istanbul, Izmir, Ankara, and Kocaeli. Data were collected using the Individual Identification Form and the COVID-19 Phobia Scale (C19P-S). The data were analyzed using the Shapiro-Wilk test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, and Spearman correlation coefficient. Results: It was determined that 60.5% of the participants experienced an increase in blood glucose levels, 72.6% had a decline in exercise habits, and 57.7% had an increased need for insulin. COVID-19 phobia levels were found to be higher among individuals with Type 1 diabetes, those with higher education levels, and those with higher income levels. Conclusion: COVID-19 phobia has negatively affected blood glucose levels, daily insulin requirements, and healthy lifestyle habits among individuals with diabetes living in large cities. To mitigate these effects, telehealth services and psychosocial support mechanisms should be developed to reduce anxiety levels and strengthen disease management.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19 Phobia
• Diabetes
• Glycemic Control
• Pandemic

Türkiye’de COVID-19 Vakalarının Yoğun Olduğu İllerde Yaşayan Diyabetli Bireylerde COVID-19 Fobisi

Öz

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de COVID-19 vakalarının en yoğun olduğu illerde yaşayan diyabetli bireylerde COVID-19 fobi düzeyini, etkileyen faktörleri ve metabolik parametrelere olan etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarıma sahip bu çalışmaya, İstanbul, İzmir, Ankara ve Kocaeli'de yaşayan 496 diyabetli birey katılmıştır. Veriler, Birey Tanılama Formu ve COVID-19 Fobi Ölçeği (C19P-S) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi Shapiro-Wilk, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon testleriyle yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %60,5’inde kan glukozu seviyelerinin yükseldiği, %72,6’sının egzersiz alışkanlığının azaldığı ve %57,7’sinin insülin ihtiyacının arttığı belirlenmiştir. Tip 1 diyabetlilerde, yüksek eğitim seviyesine sahip bireylerde ve gelir düzeyi yüksek olanlarda COVID-19 fobi düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 pandemisi, diyabetli bireylerin glisemik kontrolünü ve yaşam alışkanlıklarını olumsuz etkilemiştir. Salgın dönemlerinde, tele-sağlık hizmetleri ve psikososyal destek mekanizmaları geliştirilerek diyabetli bireylerin kaygı düzeyleri azaltılmalı ve hastalık yönetimleri güçlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19 Fobisi
• Diyabet
• Glisemik Kontrol
• Pandemi

Kaynakça

1. World HealthOrganization (WHO), COVID-19 Dashboard. WHO Coronavirus (COVID-19) dashboard; 2024. Internet Availablefrom: https://covid19. who. int/ Erişim Tarihi: 04.08.2025.
2. TEMD, Diabetes Mellitus Çalışma ve Eğitim Grubu. Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-BAYT Bilimsel Araştırmalar Basın Yayın ve Tanıtım Ltd. Şti. 15th ed. Ankara; 2024.
3. Guo W, Li M, Dong Y, Zhou H, Zhang Z, Tian C, et al. Diabetes is a risk factor for the progression and prognosis of COVID-19. Diabetes Metab Res Rev. 2020;36(7): e3319.
4. Yan Y, Yang Y, Wang F, Ren H, Zhang S, Shi X, et al. Clinical characteristics and outcomes of patients with severe COVID-19 with diabetes. BMJ Open Diabetes Res Care. 2020;8(1):e001343.
5. Rao AG, Shahid S, Pervez N, Pervez R, Ahmed R. Trends and disparities in mortality due to diabetes mellitus and sepsis in the US adults: 1999-2023. Endocrinol Diabetes Metab. 2025; 8(5): e70082. doi: 10.1002/edm2.70082.
6. Willig M, Cabeza de Baca T, J Stinson E, M Trevino-Alvarez A, Rodzevik T, B Votruba S, C Lameman C, Krakoff J, Gluck ME. The impact of COVID-19 fear during the later stages of the pandemic on maladaptive eating, psychological distress and body weight: A global cross-sectional study. BMC Public Health. 2025; 25(1):1365. doi: 10.1186/s12889-025-22444-6.
7. Sanchis-Ramon MJ, Chilet-Rosell E, Peralta A, Puig-García M, Rivadeneira MF, Caicedo C, Benazizi-Dahbi I, Lumbreras B, Nicols M, Cebrián A, Ricart W, Lopez-Miras E, Parker LA. Social determinants as mediators of the emotional state of people with type 2 diabetes and/or hypertension during the COVID-19 pandemic in Ecuador and Spain. Health Expect. 2024; 27(6): e70123. doi: 10.1111/hex.70123.
8. Arpacı İ, Kararataş K, Baloğlu M. The development and initial tests for the psychometric properties of the COVID-19 Phobia Scale (C19P-S). Pers Individ Differ. 2020;164:110108.

9. Kavurmacı M, Çetindağ E. COVID-19 Pandemic, chronic diseases, traditional, complementary and functional. Current Research in Health Sciences. 2025; 2(1):33-37.
10. Okur E, Şentürk A.Y. Kronik hastalığı olan bireylerde kovid-19 korkusu. CBU-SBED. 2025; 12 (1):19-28.
11. Kara KT, Kılınç F, Gözel N, Oğuz Öncel AF. Diyabet hastalarının COVID-19 bilgi ve korku düzeyinin tedbir alma üzerine etkisi. Fırat Med J. 2022;27(3):177-181.
12. Eren MA, Karaaslan H, Mamiş MS, Altınyaprak V, Kaplan GI, Sabuncu,T. COVID-19 and diabetes mellitus: risk factors and disease management. Harran Univ Med J. 2022;19(3):466-470. doi:10.35440/hutfd.1092287
13. Remuzzi A, Remuzzi G. COVID-19 and Italy: what next? Lancet. 2021;395(11):1225-1228.
14. Korkmaz H. COVID-19 and diabetes mellitus management. Med J SDU. 2021;28(1):171-175.
15. Lim S, Bae JH, Kwon HS, Nauck MA. COVID-19 and diabetes mellitus: from pathophysiology to clinical management. Nat Rev Endocrinol. 2021;17(1):11-30.
16. Sözmen K, Ergör G, Belgin Ü. Hipertansiyon sıklığı, farkındalığı, tedavi alma ve kan basıncı kontrolünü etkileyen etmenler. Dicle Med J. 2015;42:199-207.
17. Fiorillo A, Gorwood P. The consequences of the COVID-19 pandemic on mental health and implications for clinical practice. Eur Psychiatry. 2020;63(1):e32.
18. Wankowicz P, Szylinska A, Rotter I. The impact of the COVID-19 pandemic on psychological health and insomnia among people with chronic diseases. J Clin Med. 2021;10(6):1206.
19. Sürücü HA, Sungur M. Diyabetli bireylerde COVID-19’un psikolojik etkileri. Turk J Diabetes Nurs. 2021;1(1):28-31.
20. Topçuoğlu GP, Avdal EÜ. COVID-19 pandemisinde diyabet yönetimi ve diyabet hemşirelerinin sorumlulukları. Başkent Univ J Health Sci. 2021;6(2):122-131.
21. Karaca Y, Selçuk MH, Kalaycı MC. Beden eğitimi öğretmenlerinin COVID-19 fobilerinin incelenmesi. Turk Klin J Sports Sci. 2021;13(2):292-301.
22. Enea V, Candel OS, Zancu SA, Maftei A, Birladeanu L, Timofte D. Death Obsession, COVID-19-Related Fear and Religiosity in People Living with Type 2 Diabetes. Omega (Westport). 2024;89(3):1094-1112. doi: 10.1177/00302228221085402.
23. Singh K, Kondal D, Mohan S, Jaganathan S, Deepa M, Srinivasapura N. Health, psychosocial, and economic impacts of the COVID-19 pandemic on people with chronic conditions in India: a mixed methods study. BMC Public Health. 2021;21(1):685.