Derleme

Şizofrenide Üstbiliş

Cilt: 3 Sayı: 3 30 Eylül 2017
  • Zeynep Özaslan
  • Hülya Bilgin
PDF İndir
EN TR

Şizofrenide Üstbiliş

Öz

Şizofreni; bireyde düşünme, anlama, kavrama ya da imgeleme gibi doğal bilişsel güçleri zayıflatan uzun süreli ruhsal bir bozukluktur. Şizofrenide işlev bozuklukları, hastalığın belirtileri, sinirbilişsel kayıplar ve toplumsal faktörler gibi psikopatolojik sürece temellenen bir dizi biyolojik olaydan kaynaklanır. Daha çok duyguların ve toplumsallaşmanın öncelikle hasara uğradığı ve şizofrenide negatif belirtiler olarak karşımıza çıkan klinik tablo üstbiliş becerileri ile yakından ilişkilidir. Üstbiliş kavramı, kişinin kendi bilişsel sisteminin durumu hakkında bilgi sahibi olması ve bu sistemi kontrol edebilmesi çerçevesinde tanımlanmıştır. Üstbiliş kayıplarının şizofreni görünümünde öncelikli olduğu son yıllarda yapılan araştırmalarla ortaya konmuştur. Hastalarda üstbiliş nörobiyolojisi kapsamında, yürütücü işlevler ve uskuramı sürecinde meydana gelen bozulmalar, üstbiliş aktivitelerinin önünde engel teşkil etmektedir. Hastalarda bu alanın ölçümü ve değerlendirilmesine yönelik planlanan girişim çalışmaları ile üstbiliş yetersizliklerini hedefleyen program geliştirme çalışmaları son yıllarda ivme kazanmıştır. Bu gözden geçirme yazısı ile konu ile ilgili çalışma sayısının henüz kısıtlı olduğu ülkemizde, şizofrenili bireylerde üstbiliş alanı hakkında mevcut literatür bilgisi yeniden değerlendirilerek, psikiyatri ve ruh sağlığı çalışanlarının konunun önemine dikkatlerini çekmek ve hastaların toplum ile bütünleşmesine yönelik yeni girişimleri hayata geçirmek hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Perfect T, Schwartz B. (Eds.) Applied metacognition. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2004.
  2. Kühne F, Meister R, Jansen A ve diğ. Effectiveness of metacognitive interventions for mental disorders in adults: a systematic review protocol (METACOG). BMJ Open, 2017; 7(6):e015428.
  3. Biliş. Türk Dil Kurumu içinde. 20 Ekim 2016 tarihinde http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.58354d398d8844.04479393 adresinden erişildi.
  4. Cognition. English Oxford living dictionaries içinde. 20 Ekim 2016 tarihinde https://en.oxforddictionaries.com/definition/cognition adresinden erişildi.
  5. Flavell, JH. Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American psychologist 34.10 (1979):906.
  6. Karakelle S, Saraç S. Üst biliş hakkında bir gözden geçirme: Üstbiliş çalışmaları mı yoksa üst bilişsel yaklaşım mı? Türk Psikoloji Yazıları 13.26 (2010):45-60.
  7. Lysaker P, Dimaggio G, Brüne M (Eds.) Social cognition and metacognition in schizophrenia: Psychopathology and treatment approaches. Elsevier, 2014.
  8. Tas C, Brown E C, Aydemir O ve diğ. Metacognition in psychosis: Comparison of schizophrenia with bipolar disorder. Psychiatry Res, 2014; 219(3):464-469.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Zeynep Özaslan Bu kişi benim
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Hülya Bilgin Bu kişi benim
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2017

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2017

Kabul Tarihi

13 Eylül 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 3 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Özaslan, Z., & Bilgin, H. (2017). Şizofrenide Üstbiliş. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 33-36. https://doi.org/10.30934/kusbed.317079
AMA
1.Özaslan Z, Bilgin H. Şizofrenide Üstbiliş. KOU Sag Bil Derg. 2017;3(3):33-36. doi:10.30934/kusbed.317079
Chicago
Özaslan, Zeynep, ve Hülya Bilgin. 2017. “Şizofrenide Üstbiliş”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3 (3): 33-36. https://doi.org/10.30934/kusbed.317079.
EndNote
Özaslan Z, Bilgin H (01 Eylül 2017) Şizofrenide Üstbiliş. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3 3 33–36.
IEEE
[1]Z. Özaslan ve H. Bilgin, “Şizofrenide Üstbiliş”, KOU Sag Bil Derg, c. 3, sy 3, ss. 33–36, Eyl. 2017, doi: 10.30934/kusbed.317079.
ISNAD
Özaslan, Zeynep - Bilgin, Hülya. “Şizofrenide Üstbiliş”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3/3 (01 Eylül 2017): 33-36. https://doi.org/10.30934/kusbed.317079.
JAMA
1.Özaslan Z, Bilgin H. Şizofrenide Üstbiliş. KOU Sag Bil Derg. 2017;3:33–36.
MLA
Özaslan, Zeynep, ve Hülya Bilgin. “Şizofrenide Üstbiliş”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 3, sy 3, Eylül 2017, ss. 33-36, doi:10.30934/kusbed.317079.
Vancouver
1.Zeynep Özaslan, Hülya Bilgin. Şizofrenide Üstbiliş. KOU Sag Bil Derg. 01 Eylül 2017;3(3):33-6. doi:10.30934/kusbed.317079

Cited By