Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programında Okuryazarlık Becerileri

Günümüzde okuryazarlık kavramı, yalnızca okuma ve yazma becerileriyle sınırlı kalmayıp bilgi, dijital, görsel, kültürel ve sanat okuryazarlığı gibi farklı alanları da içeren çok boyutlu bir yapıya dönüşmüştür. Bu çalışmanın amacı, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’nı okuryazarlık becerileri açısından analiz etmektir. Araştırma, nitel araştırma desenine dayalı olarak yürütülmüş; veri toplama sürecinde doküman inceleme tekniği kullanılmıştır. Belirli temalara ait anahtar kelimeler taranarak frekans analizleri gerçekleştirilmiştir. Bilgi, dijital, görsel, kültürel ve sanat okuryazarlıkları temel başlıklar olarak ele alınmış ve programda bu kavramlarla ilgili anahtar sözcüklerin kullanım sıklıkları analiz edilmiştir. Sonuçlar, programda özellikle bilgi (f=18), dijital (f=15), kültür (f=20) ve sanat (f=15) gibi kavramların öne çıktığını göstermektedir. Dijital okuryazarlık, medya okuryazarlığı, görsel analiz ve sanatsal eleştiri gibi konulara vurgu yapılırken dijital etik, siber güvenlik ve akademik dürüstlük gibi alanlarda daha fazla içeriğe ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, programın çağın gereksinimlerine uygun olarak güncellendiğini ve öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini geliştirmeye yönelik bir yapı sunduğunu ortaya koymaktadır. Ancak dijital medya içerik üretimi, kültürel etkileşim ve görsel eleştirel okuma gibi konuların daha kapsamlı ele alınması önerilmektedir.

Today, the concept of literacy has evolved beyond the traditional skills of reading and writing to encompass multiple dimensions, including information, digital, visual, cultural, and artistic literacies. This study aims to analyze the 2024 Turkish Language and Literature Curriculum for Secondary Education, developed within the scope of the Türkiye Century Maarif Model, in terms of literacy skills. The research was conducted using a qualitative research design, and document analysis technique was employed for data collection. Keywords related to specific literacy themes were systematically scanned in the curriculum text, and their frequencies were analyzed. Information, digital, visual, cultural, and artistic literacies were addressed as the main categories, and the frequency of key terms associated with these literacies was examined. The results indicate that concepts such as information (f=18), digital (f=15), culture (f=20), and art (f=15) are particularly emphasized in the curriculum. While the curriculum highlights topics such as digital literacy, media literacy, visual analysis, and artistic critique, there is a need for more content on digital ethics, cybersecurity, and academic integrity. The findings suggest that the curriculum has been updated in line with the requirements of the contemporary era and provides a framework aimed at fostering students' 21st-century skills. However, it is recommended that subjects such as digital media content creation, intercultural engagement, and critical visual reading be addressed in greater depth.