Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi

Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi’ne gönderilecek makalenin daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması ve başka bir derginin yayım süreci dâhilinde bulunmaması gerekmektedir. Dergide Türkçe makalelerin yanı sıra İngilizce makaleler de yayımlanabilir. Dergiye gönderilecek yazılar Makale Şablonuna yerleştirilerek aşağıdaki kurallara göre hazırlanmalıdır.

Makaleler, hakemlere doğrudan sistem üzerinden yönlendirilmektedir. Makale üzerinde yazar-hakem gizliliğini sağlama adına makalenin yazar(lar)ını tanımlayıcı herhangi bir bilgi yer almamalıdır. Bu nedenle dosya adında ve makale metni içerisinde yazar isim / isimlerine yer verilmemelidir. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanmak üzere gönderilecek (etik kurul onayı gerektiren) makaleler için Etik Kurul İzni alınması gerekmektedir. Bir sayıda aynı yazara ait birden fazla makale yayımlanamaz. Telif Hakkı Devir Formu doldurulup yazar (lar) tarafından imzalanarak makale dosyası ile birlikte gönderildikten sonra yayım süreci başlatılır.

Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi (KUSOB), Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından etik görev ve sorumluluklar hakkında yayımlanan rehberler ve politikaları ilke edinmiştir. Yayın etiği kapsamında tüm paydaşların (yazarlar, okurlar ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması beklenmektedir.

1. Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
2. Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
3. Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
4. Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
5. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
6. Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
7. Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
8. Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.


Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Dergimizde görev yapan editör ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors ve COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Editörler, dergide yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

1. Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
2. Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
3. Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
4. Düşünce özgürlüğünü destekleme,
5. Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
6. Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
7. Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.


Okuyucu ile İlişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editör okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar ile İlişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
1. Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
2. Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
3. Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
4. Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
5. Kör hakemlik değerlendirme süreci mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
6. Editörler yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir yazım kuralları bölümünde yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
7. Yazarlara gerekli geri bildirim sağlanmalıdır.

Hakemler ile İlişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

1. Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
2. Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
3. Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
4. Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
5. Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
6. Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
7. Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
8. Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
9. Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
10. Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Editöryal ve Kör Hakemlik Süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık
Editörler; dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir. Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır. Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Bilimsel bir çalışmada görev alan paydaşlardan yayıncının da bütün bu etik ilkeler kapsamında hareket etmesi gerekir. Bunların yanı sıra elinde bulundurduğu iletişim gücünü hiçbir bireysel çıkar gözetmeden kullanmak ve hedef kitlesini doğru yönlendirmekle yükümlüdür. Bünyesinde yayımlanman her çalışmanın mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayımlanmış her ürünün arşivlenmesi görevini üstlenir. Kişiler etik olmayan bir durumla karşılaştıklarında yayıncıyla iletişime geçmekten çekinmemelidir.

Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı olduğu düşünülen eylemlerden bazıları:

   1. İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
   2. Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
   3. Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
   4. Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükseltmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
   5. Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
   6. Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek.