An Analysis of the TCEM Primary School Turkish Curriculum from the Perspective of Values Education Approaches

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 327 - 347, 30.12.2025

Yavuz Bolat

https://doi.org/10.48066/kusob.1820396

Öz

This study aims to analyze the Primary School Turkish Language Curriculum, published in 2024 as part of the Türkiye Century Education Model (Turkey Century Education Model), within the framework of theoretical approaches to values education. Utilizing document analysis, a qualitative research method, the study systematically examines the curriculum’s core philosophy, specific objectives, thematic content, suggested teaching methods, and the central Virtue-Value-Action (VVA) Model. The analysis reveals that the curriculum does not adhere to a single theoretical approach but presents a sophisticated hybrid model synthesizing elements of Value Inculcation, Value Analysis, and Value Clarification. The VVA Model, which defines the value content (the "what"), is a structured and systematic framework aiming to transmit a predetermined set of national and cultural values, representing an advanced form of the Value Inculcation approach. Conversely, the suggested pedagogical methods (the "how"), such as critical thinking, discussion, inquiry, and empathy, align strongly with the student-centered and inquiry-based principles of Value Analysis and Value Clarification. This synthesis creates a central pedagogical tension in the program's application: it simultaneously targets the transmission of a defined, closed-ended value set while demanding open-ended methods that encourage students to critically question and freely inquire about these values. The study concludes that this hybrid structure assigns teachers a complex and dual role: they must act as both a moral guide (transmitting the values) and a neutral facilitator (moderating critical discussion). The successful implementation of this model critically depends on educators' capacity to navigate this inherent conflict.

Anahtar Kelimeler

values education , curriculum , Türkiye yüzyılı maarif modeli , Virtue-value-action model , value analiysis

TYMM İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın Değerler Eğitimi Yaklaşımları Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, 2024 yılında uygulamaya konulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nı, değerler eğitimi kuramsal yaklaşımları çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniğiyle desenlenen çalışmada, programın temel felsefesi, özel amaçları, tematik içerikleri, önerilen öğretim yöntemleri ve merkezine yerleştirilen Erdem-Değer-Eylem (EDE) Modeli incelenmiştir. Analizler, programın değerler eğitiminde tek bir yaklaşıma bağlı kalmayıp, değer telkini, değer analizi ve değer açıklama yaklaşımlarını sentezleyen hibrit bir model sunduğunu ortaya koymaktadır. Programın değer içeriğini (ne öğretileceğini) tanımlayan EDE Modeli, yapılandırılmış ve sistematik yapısıyla, önceden belirlenmiş değer setlerinin aktarımını hedefleyen değer telkini yaklaşımının modernleştirilmiş bir formunu temsil etmektedir. Öte yandan, programın pedagojik uygulamalar için önerdiği yöntemler ise öğrenci merkezli ve sorgulayıcı olan değer analizi ve değer açıklama yaklaşımlarıyla güçlü bir şekilde örtüşmektedir. Bu sentez, uygulamada potansiyel bir pedagojik gerilime yol açmaktadır: Önceden tanımlanmış bir değerler setinin içselleştirilmesi amaçlanırken, aynı zamanda bu değerlerin öğrenciler tarafından eleştirel bir süzgeçten geçirilerek serbestçe sorgulanması beklenmektedir. Çalışma, bu hibrit yapının, öğretmenlere hem kültürel mirası aktaran bir ahlaki rehber hem de eleştirel sorgulamayı teşvik eden tarafsız bir kolaylaştırıcı olma gibi karmaşık ve çift yönlü bir rol yüklediği sonucuna ulaşmaktadır. Programın başarısı, öğretmenlerin bu iki zıt rol arasındaki dengeyi yönetme konusundaki pedagojik ustalığına bağlıdır.

Anahtar Kelimeler

değerler eğitimi , öğretim programı , türkiye yüzyılı maarif modeli , erdem-değer-eylem modeli , değer analizi

Kaynakça

• Abd Rahman, E., Md Yunus, M., Hashim, H., & Ab. Rahman, N. K. (2022). Learner Autonomy between Students and Teachers at a Defence University: Perception vs. Expectation. Sustainability, 14(10), 6086. https://doi.org/10.3390/su14106086
• Aliyah, N. D., & Masnawati, E. (2022). Implementation of Character Education in Schools: Barriers, Constraints, and the Moral Aspects of the Young Generation. Journal of Social Science Studies, 2(1), 119-126.
• Althof, W., & Berkowitz, M. W. (2006). Moral education and character education: Their relationship and roles in citizenship education. Journal of Moral Education, 35(4), 495–518.
• Agboola, A. & Tsai, K. C. (2012).Bring character education into classroom. European Journal of Educational Research. 1(2), 163-170.
• Aslan, M. & Gökçen, E. (2024). İlkokul Türkçe dersi öğretim programlarında değerler eğitiminin yeri. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 14, 1094-1114.
• Azizah, U., N. (2024). Character Education and Moral Concepts from Lichona’s and Kohlberg’s Perspectives. Journal of Education and Religious Studies, 4(1), 1-8.
• Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
• Battistoni, R. M. (1997). Service-Learning and democratic citizenship. Theory Into Practice, 36(3), 150-156.
• Bhat, A. H. (2018). Importance of value education in modern time. The International Journal of Indian Psychology, 6(1), 183-188.
• Bolat, Y. (2021). Eğitim programı okuryazarlığı. Pegem Akademi.
• Bolat, Y. (2016). Sosyal değerleri ve değerler eğitimini anlamak. Akademik sosyal araştırmalar dergisi, 4(29), 322-348.
• Bolat, Y., & Korkmaz, C. (2021). Social values and life skills as predictors of organizational culture: A study on teachers. SAGE Open 11, 21582440211023179.
• Bolat, Y., & Güllü, H. (2024). Türk Kültürüne Ait Sosyal Değerlerin Aktarımında Ortaokul İngilizce Dersi Öğretim Programının Önemi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 66-87. https://doi.org/10.48066/kusob.1408448
• Chachad, N., Levy, A., Kenon, K., Nash, R., Carter, S., Padilla, M., Mitchell-Williams, J., & Rajput, V. (2024). Integrating the Teaching and Assessment of Moral Reasoning into Undergraduate Medical Education to Advance Health Equity. Medical science educator, 34(3), 653–659. https://doi.org/10.1007/s40670-024-02019-7
• Chen, Y., Chen, P., & Lin, C. (2022). A bibliometric analysis of moral education research in the 21st century. Frontiers in Psychology, 13, 9846641.
• Chen, J., Liu, Y., Dai, J., & Wang, C. (2023). Development and status of moral education research: Visual analysis based on knowledge graph. Frontiers in psychology, 13, 1079955.
• Clement, N. (2010). Student wellbeing at school: the actualization of values in education. Published in International Research Handbook on Values Education and Student Wellbeing, p. 37-62.
• Chand, S. P. (2025). Methods of Data Collection in Qualitative Research: Interviews, Focus Groups, Observations, and Document Analysis. Advances in Educational Research and Evaluation, 6(1), 303-317. https://doi.org/10.25082/AERE.2025.01.001
• Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks, CA: Sage publications.
• Dalglish, S. L., Khalid, H., & McMahon, S. A. (2021). Document analysis in health policy research: the READ approach. Health policy and planning, 35(10), 1424–1431.
• Elias, M. (2016). Social & Emotional Learning (SEL) Student Autonomy, Compliance, and Intrinsic Motivation. https://www.edutopia.org/blog/student-autonomy-compliance-and-intrinsic-motivation-maurice-elias
• Fairclough, K. (2000). Assessing moral reasoning development through values education within a Western Australian independent school. Master’s Thesis. Joondalup: Edith Cowan University. Retrieved from https://ro.ecu.edu.au/theses/1366
• Güler, O. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli erdem-değer-eylem çerçevesi'nin hermeneutik analizi. Temel Eğitim, 7(27), 49-68.
• Hutti, W. (2004). Values. Educational Psychology Interactive. Valdosta, GA: Valdosta State University. http://www.edpsycinteractive.org/topics/affect/values.html
• Janio, J. (2025). Clarifying Common Myths About Behaviorism in Education Clear expectations and observable skills improve learning in every discipline. https://www.psychologytoday.com/us/blog/how-we-learn/202503/clarifying-common-myths-about-behaviorism-in-education
• Ji, Y. (2024). A Methodological Exploration of Document Analysis as a Qualitative Research Method. Korean Association for Qualitative Inquiry.
• Jiang, W., Saito, E., Zhang, H., & Waterhouse, P. (2025). Conceptualizing student wellbeing in secondary education: a qualitative systematic literature review. International Journal of Adolescence and Youth, 30(1). https://doi.org/10.1080/02673843.2025.2488474
• Karakuş, S., Tosun, F., & Kuvvet, B. (2025). “Sevgi Bir Kuş” Adlı Çocuk Dergisinin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programın’nda Yer Alan Değerler Açısından İncelenmesi. Journal of History School, 75, 1472-1506.
• Karataş, Z. (2025). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sosyal Hizmet E-Dergi. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
• Kara Özkan, N. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda Üst Düzey Düşünme Becerileri. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 68-89. https://doi.org/10.48066/kusob.1611586
• Keçeci Kurt, S., Bolat, Y. & Çermik, F. (2014). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyal değerlere ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 9(5), 1341-1343.
• Killen, M., & Dahl, A. (2021). Moral Reasoning Enables Developmental and Societal Change. Perspectives on psychological science : a journal of the Association for Psychological Science, 16(6), 1209–1225. https://doi.org/10.1177/1745691620964076
• Kirschenbaum, H. (2000), From Values Clarification to Character Education: A Personal Journey. The Journal of Humanistic Counseling, Education and Development, 39: 4-20. https://doi.org/10.1002/j.2164-490X.2000.tb00088.x
• Kohn, A. (1997). How Not to Teach Values. A Critical Look at Character Education. https://www.alfiekohn.org/article/teach-values/
• Kohlberg, L. (1973). The claim to moral adequacy of a highest stage of moral judgment. Journal of Philosophy, 70(18), 630–646.
• Korstjens, I., & Moser, A. (2018). Series: Practical guidance to qualitative research. Part 4: Trustworthiness and publishing. European Journal of General Practice, 24(1), 120–124.
• Köpeczi-Bócz, T. (2025). Cognitive-Dissonance-Based Educational Methodological Innovation for a Conceptual Change to Increase Institutional Confidence and Learning Motivation. Education Sciences, 15(3), 378. https://doi.org/10.3390/educsci15030378
• Lickona, T. (1991). Educating for Character. Bantam.
• Liisa M., Mikko S., Seppo P., Tero V. & Anthony V. (2009). "What levels of moral reasoning and values explain adherence to information security rules? An empirical study,"European Journal of Information Systems, Taylor & Francis Journals,18(2),126-139
• Loeser, J. (2023). Values, character, and moral education. https://www.ebsco.com/research-starters/education/values-character-and-moral-education#bibliography
• Lovat, T., Toomey, R. & Clement, N. (2010). International research handbooks on values education and student wellbeing. Springer.
• Lin, Y., Kadir, M. A. A., & Kaur, D. (2025). Preschool Educators’ Perceptions on Values Education. Education Sciences, 15(2), 140. https://doi.org/10.3390/educsci15020140
• MEB (2024a). TYMM Öğretim Programları Okuryazarlığı Öğretmen Kılavuzu. Temel Eğitimden Ortaöğretime Örneklerle. Ankara: MEB. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kilavuz/modul-3.pdf
• MEB (2024b). İlkokul Türkçe dersi öğretim programı (1, 2, 3 ve 4. sınıflar): Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Ankara: MEB.
• Morgan, H. (2022). Conducting a Qualitative Document Analysis. The Qualitative Report, 27(1), 64–77.
• Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic Analysis: Striving to Meet the Trustworthiness Criteria: Striving to Meet the Trustworthiness Criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1). https://doi.org/10.1177/1609406917733847 (Original work published 2017)
• Nucci, L., Krettenauer, T., & Narvaez, D. (Eds.). (2014). Handbook of moral and character education (2nd ed.). Routledge.
• Nucci, L., Krettenauer, T., & Thompson, W.C. (Eds.). (2024). Handbook of Moral and Character Education (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003374077
• Qashmer A. F. (2016). Character Education and Adolescents' Moral Identity Development (Actual and Ideal). Dissertations. 63. https://irl.umsl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1064&context=dissertation
• Tracy, S. J. (2010). Qualitative Quality: Eight “Big-Tent” Criteria for Excellent Qualitative Research. Qualitative Inquiry, 16(10), 837-851.
• Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theory and empirical tests in 20 countries. In M. Zanna (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 25, pp. 1–65). New York, NY: Academic Press.
• Schuitema, J. A., Ten Dam, G. T. M., & Veugelers, W. M. M. H. (2003). Teaching strategies for moral education: A review. In L. Mason, S. Andreuzza, B. Arfè, & L. Del Favero (Eds.), Learning abstracts of the 10th biennial meeting of the European Association for Research on Learning and Instruction (p. 713). Padova, Italy: Cooperativa Libraria Editrice Università di Padova.
• Sever, R., Bayar, B. & Toker, O. (2024). Sınıf öğretmenlerinin değer eğitimi yaklaşımlarına ilişkin görüşleri. Turkish Journal of Educational Studies, 11(1), 79-101.
• Superka, D. P., Ahrens, C., & Hedstrom, J. E. (1976). Values education sourcebook. Boulder, CO: Social Science Education Consortium.
• Watts, P., Fullard, M., & Peterson, A. (2021). Understanding character education: Approaches, applications and issues. McGraw-Hill Education.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Zajda, J. (2021). Values education and creating effective learning environments: A global perspective. In J. Zajda (Ed.), Globalisation and education reforms (Globalisation, comparative education and policy research, Vol. 25). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-71575-5_6
• Zümrütkal, S., & Arslantaş, H. A. (2021). Değer eğitimi perspektifinde öğretmen rolü. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 240-253.