8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABINDAKİ ETKİNLİKLERİN ÜST DÜZEY DÜŞÜNME BECERİLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu araştırma, 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki etkinliklerin üst düzey düşünme becerileri açısından değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma kapsamında 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki etkinlikler eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, yansıtıcı düşünme ve problem çözme becerisi gibi üst düzey düşünme becerileri bağlamında değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yöntemine göre gerçekleştirilen çalışmada veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi tercih edilmiştir. Araştırmanın güvenirliğini sağlamak amacıyla kodlayıcılar arası güvenilirlik kullanılmış ve % 90 oranında anlaşma sağlanmıştır. Toplanan veriler, betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada MEB Yayınları’na ait ve 2019-2020 eğitim-öğretim yılında okutulmaya başlanan 8. Sınıf Türkçe ders kitabındaki toplam 192 etkinlik değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda 192 etkinlikten 37’sinin eleştirel düşünme, 35’inin yaratıcı düşünme, 35’inin yansıtıcı düşünme ve 15’inin de problem çözme becerisine yönelik olduğu tespit edilmiştir. Üst düzey düşünme becerilerine yönelik etkinliklerin toplamı (122) her ne kadar kayda değer bir sayı olarak görülse de her bir üst düzey düşünme becerisine yönelik etkinlik sayısının son derece yetersiz olduğu ifade edilebilir. Çalışmada ulaşılan bulgular bağlamında Türkçe ders kitabında üst düzey düşünme becerilerine hitap eden etkinlik sayısının artırılması, okullarda görev yapan Türkçe öğretmenlerinin bu konu ile ilgili fikirlerinin araştırılması ve Türkçe ders kitaplarındaki üst düzey düşünme becerilerine yönelik etkinliklerin Türkçe Öğretim Programındaki (2018) kazanımları gerçekleştirme durumlarının araştırılması önerilmektedir.

This study was done in order to evaluate the activities in the 8th grade Turkish textbook in terms of higher-order thinking skills. Within the scope of the study, the activities in the 8th grade Turkish textbook were evaluated in the context of higher-order thinking skills such as critical thinking, creative thinking, reflective thinking and problem solving skills. In the study carried out according to the qualitative research method, document analysis was preferred as the data collection method. In order to ensure the reliability of the research, reliability betweencoders was used and a 90% agreement was reached. The collected data were analyzed by descriptive analysis method.In this study, a total of 192 activities in the 8th Grade Turkish textbook which belong to MEB Publications and were started to be taught in the academic year of 2019-2020 were evaluated. As a result of the evaluation, it was found that 37 of the 192 activities were directed towards critical thinking, 35 creative thinking, 35 reflective thinking and 15 problem solving skills. Although the sum of the activities for higher-order thinking skills (122) is seen as a significant number, it can be stated that the number of activities for each higher-order thinking skill is extremely insufficient. In the context of the findings, it is recommended to increase the number of activities which address higher-order thinking skills in the Turkish textbook, to investigate the ideas of Turkish teachers working in schools on this subject, and to investigate the activities aimed at higher-order thinking skills in Turkish textbooksin terms of the achievements in the Turkish Teaching Program (2018).