EVALUATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN BLOOD LIPASE LEVEL AND COMPUTED TOMOGRAPHY SEVERITY INDEX IN PATIENTS PRESENTING TO THE EMERGENCY DEPARTMENT WITH ABDOMINAL PAIN

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 3, 360 - 365, 25.12.2025

Ali Ünal , Mustafa Sever , Olgun Şahin , Olcay Gürsoy , Abdülaziz Doğan

https://doi.org/10.24938/kutfd.1760987

Öz

Objective: Acute pancreatitis (AP) is an inflammatory disease of the pancreas, most commonly due to gallstones or alcohol use. The majority of AP cases are mild, and patients improve rapidly with fluid resuscitation, analgesia, and early oral feeding. However, 20-30% of cases may be severe, with mortality rates reaching 15%. Early recognition of such patients is therefore critical, requiring prompt and intensive management. The computed tomography severity index (CTSI) is widely used to predict AP severity. This study aimed to investigate the relationship between lipase levels and CTSI scores, assess the association between lipase and pancreatic necrosis, and evaluate non-pancreatitis causes of lipase elevation.
Material and Methods: This retrospective study included patients presenting to the emergency department (ED) with abdominal pain. Demographic data and serum lipase values were analyzed. A radiologist reinterpreted CT scans obtained at presentation, and CTSI scores were calculated.
Results: A total of 344 patients were included in the study. Among 113 patients with pancreatitis on CT, eleven (9.7%) had normal lipase levels, a finding that underlines the limited reliability of lipase alone. We found that the blood lipase levels of patients with pancreatitis on CT were statistically significantly higher when compared to patients without pancreatitis on CT [2378 U/L - 285 U/L; (p<0.01)]. Lipase levels were significantly lower in patients who had necrosis on CT scans than in those without [392.3 U/L - 2500.6 U/L; (p<0.01)]. While lipase levels were lower in the two cases with severe AP compared with the mild and moderate groups, the limited number of severe cases prevents definitive conclusions.
Conclusion: CT imaging and CTSI scoring should be used alongside lipase levels for a more accurate evaluation of AP. Lipase alone can be insufficient for diagnosis or severity assessment, especially in cases with pancreatic necrosis.

Anahtar Kelimeler

Acute pancreatitis , lipase , emergency service , severity of illness index

Acil Servise Karın Ağrısı ile Başvuran Hastalarda Kan Lipaz Düzeyi ile Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Akut pankreatit (AP), en sık safra taşları veya alkol kullanımı nedeniyle ortaya çıkan pankreasın inflamatuar bir hastalığıdır. Vakaların büyük çoğunluğu hafif seyirli olup, sıvı replasmanı, analjezi ve erken oral beslenme ile hızla düzelir. Ancak vakaların %20-30’u ağır seyredebilir ve mortalite oranı %15’e kadar çıkabilir. Bu nedenle bu hastaların erken tanınması kritik olup, hızlı ve yoğun tedavi gerektirir. Bilgisayarlı tomografi şiddet indeksi (CTSI), AP şiddetini öngörmede yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı lipaz düzeyleri ile CTSI skorları arasındaki ilişkiyi araştırmak, lipaz düzeyleri ile pankreatik nekroz arasındaki bağlantıyı değerlendirmek ve pankreatit dışı lipaz yüksekliği nedenlerini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, karın ağrısı ile acil servise başvuran hastalar dahil edildi. Demografik veriler ve serum lipaz değerleri incelendi. Başvuru sırasında çekilen BT görüntüleri bir radyolog tarafından yeniden değerlendirildi ve CTSI skorları hesaplandı.
Bulgular: Çalışmaya toplam 344 hasta dahil edildi. BT’de pankreatit saptanan 113 hastanın on birinde (%9,7) lipaz düzeyleri normal bulundu; bu da tek başına lipazın sınırlı güvenilirliğini göstermektedir. BT’de pankreatit saptanan hastaların kan lipaz düzeyleri, pankreatit saptanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek bulundu [2378 U/L - 285 U/L; (p<0,01)]. Nekrozu olan hastaların lipaz düzeyleri, nekroz olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşüktü [392,3 U/L - 2500,6 U/L; (p<0,01)]. Ağır AP’li iki olguda lipaz düzeyleri, hafif ve orta şiddetli gruplara göre daha düşük saptansa da ağır olgu sayısının sınırlı olması genellenebilir bir sonuç çıkarmaya engeldir.
Sonuç: AP’nin daha doğru değerlendirilmesi için lipaz düzeyleri ile BT görüntüleme ve CTSI skorlama kullanılmalıdır. Özellikle pankreatik nekroz varlığında, lipaz tek başına tanı ve şiddet değerlendirmesinde yetersiz kalabilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Akut pankreatit , lipaz , acil servis , hastalık şiddet indeksi

Kaynakça

• Banks PA, Bollen TL, Dervenis C, et al. Classification of acute pancreatitis-2012: Revision of the Atlanta classification and definitions by international consensus. Gut. 2013;62(1):102-111.
• Koizumi M, Takada T, Kawarada Y, et al. JPN Guidelines for the management of acute pancreatitis: Diagnostic criteria for acute pancreatitis. J Hepatobiliary Pancreat Surg. 2006;13(1):25-32.
• Kalokhe SA, Suraj L, Devdikar S. Study of correlation between serum amylase and serum lipase level with percentage of necrosis on CECT in acute necrotising pancreatitis. J Surg Res. 2022;5(3):441-444.
• Swaroop VS, Chari ST, Clain JE. Severe acute pancreatitis. JAMA. 2004;291(23):2865-2868.
• OZ I, Bhayana V. Lipase or amylase for the diagnosis of acute pancreatitis? Clin Biochem. 2017;50(18):1275-1280.
• Pirahanchi Y, Sharma S. Biochemistry, lipase. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Updated 2023 Jun 26. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537346/
• Gomez D, Addison A, De Rosa A, Brooks A, Cameron IC. Retrospective study of patients with acute pancreatitis: is serum amylase still required? BMJ Open. 2012;2(5):e001471.
• Hameed AM, Lam VW, Pleass HC. Significant elevations of serum lipase not caused by pancreatitis: A systematic review. HPB (Oxford). 2015;17(2):99-112.
• Muniraj T, Dang S, Pitchumoni CS. Pancreatitis or not? - Elevated lipase and amylase in ICU patients. J Crit Care. 2015;30(6):1370-1375.
• Manjuck J, Zein J, Carpati C, Astiz M. Clinical significance of increased lipase levels on admission to the ICU. Chest. 2005;127(1):246-250.
• Rastogi N, Sauthoff H. A rare entity: Necrotizing pancreatitis with a normal serum lipase. Am J Gastroenterol. 2017;112:S706.
• Jung EJ, Kang DG, Park MS, Sim JS, Oh KJ, Jung YJ, Lee JH. A case of acute necrotizing pancreatitis with normal serum lipase level. Korean J Pancreas Biliary Tract. 2017;17(1):18-22.
• DiGiacomo S, Shakov R, Khara S, Ismail M, Elfarra H, Baddoura W. Acute necrotizing pancreatitis with normal amylase & lipase. Am J Gastroenterol. 2008;103:S238-S239.
• Balthazar EJ, Robinson DL, Megibow AJ, Ranson JH. Acute pancreatitis: Value of CT in establishing prognosis. Radiology. 1990;174(2):331-336.