ERGENLERİN SOSYAL MEDYADAKİ GELİŞMELERİ KAÇIRMA KORKUSUNUN (FOMO), SOSYAL MEDYADA GÖRÜNÜŞ ALGISI VE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİSİ: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ergenlerde FoMO’nun ruh sağlığı ve sosyal medya görünüş algıları üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın evrenini Isparta’daki bir devlet ortaokulu öğrencileri (N=602), örneklemini ise dâhil edilme kriterlerini sağlayan 241 ergen oluşturmuştur. Veriler Aralık 2023-Haziran 2024 arasında yüz yüze toplanmış, veri toplama süresi ortalama 10-15 dakika sürmüştür. Araştırmanın verileri, tanımlayıcı bilgiler anketi, sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) ölçeği, çocuk ve ergenlerde ben ve duygularım ölçeği ve sosyal medyada dış görünüş algısı ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler normal dağılıma uygun olup verilerin analizinde parametrik testler uygulanmıştır. FoMO’nun sosyal medyada görünüş algısı ve ruh sağlığı üzerine etkisi basit regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu arttıkça sosyal medyada görünüş algısının orta düzeyde ve ruh sağlığı sorunlarına yatkınlığın zayıf düzeyde arttığı söylenebilir. Ergenlerin sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkularının sosyal medyadaki görünüş algılarının %16,1’ini; ruh sağlığı sorunlarına yatkınlığın ise %5,5’ini açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç: Ergenlerde FoMO, sosyal medyada görünüş algısını ve ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu kapsamda ergenlerde FoMO konusunda farkındalık yaratmanın ve ebeveynleri FoMO ve etkileri hakkında bilgilendirmenin önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ergen
• sosyal medya
• beden imajı
• ruh sağlığı

Destekleyen Kurum

Bu araştırmanın yapılabilmesi için hiçbir kurum veya kişiden finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Araştırmanın etik kurul onayı bir üniversitenin Etik Kurul Başkanlığı’ından etik alınmıştır (karar no: 65/4).

The Effect of Adolescents’ Fear Of Missing Out (FoMO) on The Perception of Appearance in Social Media and Mental Health: A Descriptive Study

Öz

Objective: The aim of the study is to examine the effect of FoMO (fear of missing out) on the mental health and social media appearance perceptions of adolescents. Material and Methods: The study population consisted of 602 students from a public middle school in City Isparta. Of these, 241 adolescents met the inclusion criteria and were included in the sample. Data were collected face-to-face between December 2023 and June 2024, with an average collection time of 10-15 minutes per participant. Data were obtained using the descriptive information questionnaire, the fear of missing out (FoMO) scale, the me and my feelings scale for children and adolescents, and the social media appearance perception scale. The data obtained from the study were found to be normally distributed and parametric tests were applied to analyse them. The relationship between the scales was determined using the Pearson correlation test. Simple regression analysis was used to evaluate the effect of FoMO on appearance perception and mental health on social media. Results: According to the research results, as the fear of missing out on social media developments increases, the perception of one's appearance on social media increases moderately and susceptibility to mental disorders increases weakly. It was found that the fear of missing out on social media developments explained 16.1% of adolescents' perception of their appearance on social media and 5.5% of their susceptibility to mental health issues. Conclusion: FoMO negatively affects adolescents' appearance perception and mental health on social media. In this context, it is considered important to raise awareness about FoMO among adolescents and to inform parents about FoMO and its effects.

Anahtar Kelimeler

• Adolescent
• social media
• body image
• mental health

Destekleyen Kurum

No financial support was received from any institution or individual for this research.

Etik Beyan

The research received ethical approval from the Ethics Committee of a university (decision no: 65/4).

Kaynakça

1. Schreckinger B. The home of FOMO. Boston Magazine. 2014 Jul 29. Erişim tarihi: 20 Feb 2026: https://www.bostonmagazine.com/news/2014/07/29/fomo-history.
2. Kartol A, Peker A. Ergenlerde sosyal ortamlarda gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) yordayıcılarının incelenmesi. OPUS Int J Soc Res. 2020;15(21):454-474.
3. Çelik F, Özkara BY. Gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) ölçeği: Sosyal medya bağlamına uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin sınanması. Psikol Çalışmaları. 2021;42(1):71-103.
4. Gökler ME, Aydin R, Ünal E, Metintaş S. Sosyal ortamlarda gelişmeleri kaçırma korkusu ölçeğinin Türkçe sürümünün geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi. Anadolu Psikiyatr Derg. 2016;17:53-59.
5. Reid Chassiakos YL, Radesky J, Christakis D, et al. Children and adolescents and digital media. Pediatrics. 2016;138(5):e20162593.
6. Yıldırım S, Kişioğlu AN. Teknolojinin getirdiği yeni çevreler: Nomofobi, netlessfobi, FoMO. Med J SDU. 2018;25(4):473-480.
7. Tandon A, Dhir A, Almugren I, AlNemer GN, Mäntymäki M. Fear of missing out among social media users: A systematic review and framework. Internet Res. 2021;31(3):782-821.
8. Beyens I, Frison E, Eggermont S. "I don’t want to miss a thing": Adolescents’ FoMO and its relation to Facebook use and stress. Comput Hum Behav. 2016;64:1-8.

9. Coskun S, Karayagız Muslu G. Problematic mobile phone use and FoMO in adolescents. Community Ment Health J. 2019;55(6):1004-1014.
10. Abel JP, Buff CL, Burr SA. Social media and the fear of missing out: Scale development and assessment. J Bus Econ Res. 2016;14(1):33-44.
11. Çelik E, Şenay Güzel H. Ergenlerde sosyal görünüş kaygısı ve mükemmeliyetçilik ilişkisi. J Turk Educ Sci. 2018;16(2):235-256.
12. Kocaman G, Kazan H. Lise öğrencilerinde Instagram bağımlılığı ve sosyal görünüş kaygısı. OPUS Int J Soc Res. 2021;18(40):2638-2664.
13. Şener AT. Lise öğrencilerinin FoMO düzeyleri. (Tez). Aksaray. Aksaray Üniversitesi; 2022.
14. İlnem M. Çocuk ve ergenlerde ben ve duygularım ölçeği Türkçe uyarlamasının geçerliliği. Anadolu Psikiyatr Derg. 2020;21:31-38.
15. Yıldırım H, Kalay Usta T, Kurtuluş E. Ergenlerde sosyal medyada görünüş algısı ölçeği. e-Kafkas J Educ Res. 2022;9(2):545-563.
16. Aichner T, Grünfelder M, Maurer O, Jegeni D. Twenty-five years of social media: Review. Cyberpsychol Behav Soc Netw. 2021;24(4):215-222.
17. Barry CT, Wong MY. FoMO: Generational phenomenon or individual difference? J Soc Pers Relat. 2020;37(12):2952-2966.
18. Eşer AK, Alkaya SA. Hemşirelik öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve FoMO. Saglik Bilim Univ Hemsirelik Derg. 2019;1(1):27-36.
19. Karaca G, Kara FM, Küçük T. Dijital tutsaklık: Lise öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığı ve FoMO. Ulus Güncel Eğit Araşt Derg. 2024;10(2):110-126.
20. Ortega-Barón J, González-Cabrera J, Díaz-López A, et al. FoMO and dysfunctional risks in adolescents. Hum Behav Emerg Technol. 2025;1:4374492.
21. Firth J, Torous J, López-Gil JF, et al. From "online brains" to "online lives." World Psychiatry. 2024;23(2):176-190.
22. Caner N, Efe YS, Başdaş Ö. Social media addiction and social appearance anxiety. Curr Psychol. 2022;41(12):8424-8433.
23. Scully M, Swords L, Nixon E. Online appearance-related activity and body dissatisfaction. Ir J Psychol Med. 2023;40(1):31-42.
24. Li YY, Koning IM, Finkenauer C, Boer M, van den Eijnden RJ. Bidirectional relationships among FoMO, problematic social media use and well-being. Comput Hum Behav. 2024;154:Article 108160.
25. Burnell K, George MJ, Vollet JW, Ehrenreich SE, Underwood MK. Passive SNS use, social comparison, and FoMO. Cyberpsychol. 2019;13(3):Article 5.
26. Tanrikulu G, Mouratidis A. Life aspirations, social media use and FoMO in adolescents. Curr Psychol. 2023;42(32):28689-28699.
27. Vogel EA, Rose JP. Self-reflection and interpersonal connection online. Transl Issues Psychol Sci. 2016;2(3):294-302.
28. Dam VAT, Dao NG, Nguyen DC, et al. Social media addiction, FoMO and adolescent mental health. PLoS One. 2023;18(6):e0286766.
29. Deković M, Buist KL, Reitz E. Stability and changes in adolescent problem behavior. J Youth Adolesc. 2004;33:1-12.
30. Laporte N, Soenens B, Brenning K, Vansteenkiste M. Psychological need crafting and adolescent mental health. J Adolesc. 2021;88:67-83.
31. Özkan Y, Uzun M, Sadıç ÇÇ, Gerçek HG, Kara A. Çocuk psikiyatri polikliniğinde takip edilen sağlık tedbiri altındaki ergenlerde sosyodemografik özellikler, psikiyatrik tanılar ve uyumsuz kişilik özelliklerinin incelenmesi. Kocatepe Tıp Derg. 2025;26(3):240-250.
32. Keles B, McCrae N, Grealish A. Social media influence on depression and anxiety: A systematic review. Int J Adolesc Youth. 2020;25(1):79-93.
33. Sutanto F, Sahrani R, Basaria D. FoMO and psychological well-being. In: Proceedings of the 2nd Tarumanagara International Conference on Applied Social Science and Humanities (TICASH 2020). Atlantis Press; 2020:463- 468.
34. Çifçi S, Kumcağız H. The relationship between fear of missing out and subjective well-being in adolescents: The mediating role of social comparison and loneliness. E-Int J Educ Res. 2023;14(2):83-101.