Anadolu Mandaların Bir Yaş Ağırlığı Üzerine Etki Faktörlerin CHAID Algoritması Kullanılarak Belirlenmesi
Öz
Bu çalışma, Anadolu Mandalarının on iki aylık yaştaki canlı ağırlığı üzerine bazı faktörlerin (buzağılama mevsimi, buzağı cinsiyeti, ana yaşı ve doğum ağırlığı) etkisinin CHAID veri madenciliği algoritması kullanılarak belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bağımlı değişkeni etkileyen faktörlerin belirlenmesinde Regresyon ağacından faydalanılmıştır. Bu araştırmada, 2023 yılında bir yaşında olan 809 baş Anadolu mandasının 809 adet bir yaş ağırlığı (BYA) verisi değerlendirilmiştir. Araştırmada, malaklama mevsimi, malak cinsiyeti, ana yaşı ve doğum ağırlığının BYA üzerine etkisinin önemli olduğu saptanmıştır. Dişi ve erkek mandaların BYA 136.96±40.145, 144.62±42.705 kg olarak tahmin edilmiştir.
Sonuç olarak, Anadolu mandalarında büyüme özellikleri dikkate alınarak yapılacak ıslah çalışmalarında on iki aylık canlı ağırlığın (BYA) kriter olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
regresyon ağacı, malaklama mevsimi, malak cinsiyeti, ana yaşı
Teşekkür
Bu çalışmada, kullanılan verilerin elde edilmesindeki katkıları nedeni ile Tokat Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği’ne ve Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (Proje No: TAGEM/60MANDA2011- 01) makale yazarları olarak teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Akbulut Ö, Kaygısız A, Yılmaz İ (2022). A Comparative Research on Data Analysis with Factorial ANOVA, Logistic Regression and CHAID Classification Tree Methods. Black Sea Journal of Agriculture, 5(3), 314-322. http://doi.org/10.47115/bsagriculture.1087820.
- Alkoyak K ve S Öz (2022). The effect of nongenetic factors on calf birth weight and growth performance in Anatolian buffaloes, Turkish Journal of Veterinary Animal Sciences: 46: No. 4, Article 8. https://doi.org/10.55730/1300-0128.4232.
- Anonim (2023). Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık verileri. https//www.tarimorman.gov.tr/sgb/Belgeler/SagMenuVeriler/HAYGEM.pdf.Erişim Tarihi 04.11.2023.
- Balta B (2018). Hemşin Kuzularının Doğum ve Merada Büyüme Özelliklerine Etki Eden Faktörlerin Karar Ağacı Yöntemleriyle İncelenmesi, Doktora Tezi, Atatürk Üiversitesi Ziraat Fakiltesi Zootekni Bölümü, Erzurum. 99 sayfa.
- Camdeviren HA, Yazici AC, Akkus Z, Bugdayci R, Sungur MA (2007). Comparison of logistic regression model and classification tree: An application to postpartum depression data. Expert Systems with Applications, 32, 4, 987-94.
- Doğan N, Özdamar K (2003). CHAID Analizi ve Aile Planlaması ile Bir Uygulama, Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, 23; 392-398.
- El-den K, Mohammed K. M, Saudi, E M (2020). Estimation of Genetic and Non-Genetic Factors Influencing Growth Traits Performance of Egyptian Buffalo. Journal of Animal and Poultry Production, 11(10), 383-388.
- Erdoğan M, Tekerli M, Çelikeloğlu K, Hacan Ö, Koçak S, Bozkurt Z, Çinkaya S, Demirtaş M (2021). Associations of SNPs in GHR gene with growth and milk yield of Anatolian buffaloes, Turkish Journal of Veterinary Animal Sciences: 45: 6, Article 12. https://doi.org/10.3906/vet-2103-40.
- Gacar BK ve ID Kocakoç (2020). Regression analyses or decision trees? Manisa Celal Bayar Univ J Social Sci, 18: 251-260.
- Hastie T, Tibshirani R, Friedman JH, Friedman JH (2009). The elements of statistical learning: data mining, inference, and prediction, Springer, second editon.