Araştırma Makalesi

Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi

Cilt: 18 Sayı: 2 27 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi

Öz

Bu çalışmada, glifosat izopropilamin (GI) tuzunun akut toksisitesini değerlendirmek amacıyla sıçanlara farklı dozlarda (LD50’nin 1/10 ve 1/2’si) oral olarak uygulanmasının, DNA hasarı, oksidan/antioksidan denge ve bazı biyokimyasal parametreler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Sonuçlar, yüksek doz grubundaki sıçanlarda 8-hidroksi-2’-deoksiguanozin (8-OHdG) seviyelerinin belirgin şekilde arttığını, malondialdehit (MDA) düzeylerinin kan ve kalp dışındaki tüm dokularda yükseldiğini ve glutatyon (GSH) seviyelerinin ise azaldığını göstermiştir. Ayrıca, katalaz (CAT) ve süperoksit dismutaz (SOD) enzim aktivitelerinde anlamlı artışlar tespit edilmiştir. Biyokimyasal analizler, herbisite akut maruziyetin serum alkalen fosfataz (ALP), albümin ve üre seviyelerinde artışa yol açtığını ancak AST, ALT, GGT, total protein (Tp), kreatinin ve CK-MB seviyelerinde belirgin bir değişiklik oluşturmadığını ortaya koymuştur. Bu bulgular, yüksek dozda glifosata maruziyetin oksidatif stres ve DNA hasarını tetikleyerek toksik etkilere neden olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

This study was carried out at Afyon Kocatepe University Reserch Animals Application Center. This research was approved by The Ethics Committee of the Faculty of Veterinary Medicine, Afyon Kocatepe University (AKUHADYEK, Ref No: 94/19, Tarih: 09/2019)

Teşekkür

In this study would like to thank the Afyon Kocatepe University Reserch Animals Application Center.

Kaynakça

  1. Aebi, H. (1974). Catalase in vitro. In: Bergmeyer, U. (Ed.), Methods of Enzymatic Analysis, Academic Press, New York and London, pp. 673–677.
  2. Alvarez-Moya, C., Reynoso Silva, M., Villalobos Arámbula, A. R., Islas Sandoval, A., Castañeda Vasquez, H., & González Montes, R. M. (2011). Evaluation of genetic damage induced by glyphosate isopropylamine salt using Tradescantia bioassays. Genetics and Molecular Biology, 34, 127-130.
  3. Amer, S. M., Aly, F. A. E., Farghaly, A. A., & Ibrahim, A. A. E. (2006). In vitro and in vivo evaluation of the genotoxicity of the herbicide glyphosate in mice. Bulletin of the National Research Centre 31(5), 427-446.
  4. Astiz, M., de Alaniz, M. J., & Marra, C. A. (2009). Antioxidant defense system in rats simultaneously intoxicated with agrochemicals. Environmental Toxicology and Pharmacology, 28(3), 465-473.
  5. Basarslan, S. K., & Basarslan, F. (2023). Intralipid and Caffeic Acid Phenethyl Ester Reverse the Neurotoxic Effects of Organophosphate Poisoning in Rats. Nigerian Journal of Clinical Practice, 26(6), 686-693.
  6. Bayezit, M., & Kart, A. (2021). Serbest Radikaller, Oksidatif Stres ve Hücresel Hasar. Turkiye Klinikleri Veterinary Sciences-Pharmacology and Toxicology-Special Topics, 7(3), 1-16.
  7. Benbrook, C. M. (2019). How did the US EPA and IARC reach diametrically opposed conclusions on the genotoxicity of glyphosate-based herbicides?. Environmental Sciences Europe, 31(1), 1-16.
  8. Beutler, E., Duron, O., & Kelly, B.M. (1963). Improved method for the determination of blood glutathione. The Journal of Laboratory and Clinical Medicine, 61, 882–888.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Farmakoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

11 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

19 Mart 2025

Kabul Tarihi

4 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Türkmen, R., Birdane, Y. O., & Atik, O. (2025). Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi. Kocatepe Veterinary Journal, 18(2), 144-152. https://izlik.org/JA38XH33XL
AMA
1.Türkmen R, Birdane YO, Atik O. Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi. Kocatepe Veterinary Journal. 2025;18(2):144-152. https://izlik.org/JA38XH33XL
Chicago
Türkmen, Ruhi, Yavuz Osman Birdane, ve Orkun Atik. 2025. “Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi”. Kocatepe Veterinary Journal 18 (2): 144-52. https://izlik.org/JA38XH33XL.
EndNote
Türkmen R, Birdane YO, Atik O (01 Haziran 2025) Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi. Kocatepe Veterinary Journal 18 2 144–152.
IEEE
[1]R. Türkmen, Y. O. Birdane, ve O. Atik, “Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi”, Kocatepe Veterinary Journal, c. 18, sy 2, ss. 144–152, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38XH33XL
ISNAD
Türkmen, Ruhi - Birdane, Yavuz Osman - Atik, Orkun. “Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi”. Kocatepe Veterinary Journal 18/2 (01 Haziran 2025): 144-152. https://izlik.org/JA38XH33XL.
JAMA
1.Türkmen R, Birdane YO, Atik O. Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi. Kocatepe Veterinary Journal. 2025;18:144–152.
MLA
Türkmen, Ruhi, vd. “Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi”. Kocatepe Veterinary Journal, c. 18, sy 2, Haziran 2025, ss. 144-52, https://izlik.org/JA38XH33XL.
Vancouver
1.Ruhi Türkmen, Yavuz Osman Birdane, Orkun Atik. Sıçanlarda Glifosat İzopropilamin Akut Maruziyeti Sonrası DNA hasarı ve Oksidan/Antioksidan Denge Değerlendirmesi. Kocatepe Veterinary Journal [Internet]. 01 Haziran 2025;18(2):144-52. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38XH33XL