Araştırma Makalesi

Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti

Cilt: 12 Sayı: 4 31 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti

Öz

Yasaklanmalarının üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen kalıcılıkları nedeniyle hala doğada bulunabilen Kalıcı organik kirleticiler (KOK)’den organik klorlu pestisit (OCP), polibromlu difenileter (PBDE) ve poliklorlu bifenil (PCB)’ler sedimentte birikerek çevre ve iklim koşullarına bağlı olarak suya geri salınmaktadırlar. Kızılırmak Nehri ise İç Anadolu Bölgesi’nden doğarak Karadeniz’e dökülen on ilin sınırları içinden geçen Türkiye’nin en uzun nehridir. Kızılırmak Nehri’nin Kırıkkale sınırları içindeki bölümü üzerinde organize sanayi bölgesi, petrokimya ve silah tesisleri bulunmakta, şehrin kanalizasyon deşarjı da nehre yapılmaktadır. Bu nedenle suda bulunan ve sedimentte birikmiş olan KOK’ların miktarı nehrin suyunun kullanıldığı bölgeler için önem taşımaktadır. Bu çalışmada Haziran 2018 ile Mayıs 2019 tarihleri arasındaki 1 yıl boyunca toplanan 60 sediment ve 60 su örneğinde 9 OCP (α, β, γ-hekzaklorosiklohekzan, hekzaklorobenzen, heptaklor, 4,4’-diklorodifenil dikloroetan- 4,4’-DDE, 4,4’-diklorodifenil dikloroetilen- 4,4’-DDD, 2,4’-diklorodifenil trikloroetan- 2,4’-DDT, 4,4’-diklorodifenil trikloroetan- 4,4’-DDT), 7 PCB (28, 52, 101, 118, 138, 153, 180) ve 6 PBDE (17, 47, 66, 100, 153, 183) olmak üzere toplam 22 KOK’un miktarına bakılarak varsa mevsimsel değişikliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda en sık tespit edilen KOK’un 4,4’-DDE, kalıntı konsantrasyonunun en yüksek olduğu ayın ise Ağustos olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aguilar A. Relationship of DDE/ΣDDT in marine mammals to the chronology of DDT input into the ecosystem. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. 1984; 41(6): 840-844.
  2. Carpenter DO. Health effects of persistent organic pollutants: the challenge for the Pacific Basin and for the world. Reviews on Environmental Health. 2011; 26(1): 61-9.
  3. GoogleMaps https://www.google.com/maps/@39.8397519,33.4605956,12.25z (19.08.2019).
  4. Kelly BC, Ikonomou MG, Blair JD, Morin AE, Gobas FAPC. Food web-specific biomagnification of persistent organic pollutants. Science. 2007; 317(5835): 236-239.
  5. Kuzukiran O, Yurdakok-Dikmen B, Sevin S, Sireli UT, Iplikcioglu-Cil G, Filazi A. Determination of selected endocrine disruptors in organic, free-range, and battery-produced hen eggs and risk assessment. Environmental Science and Pollution Research. 2018; 25(35): 35376-35386.
  6. Kuzukiran O, Yurdakok-Dikmen B, Totan FE, Celik C, Orhan EC, Bilir EK, Kara E, Filazi A. Analytical method development and validation for some persistent organic pollutants in water and sediments by gas chromatography mass spectrometry. International Journal of Environmental Research. 2016; 10(3): 401-410.
  7. Magnusson B, Ornemark U. Eurachem guide: The Fitness for Purpose of Analytical Methods-a Laboratory Guide to Method Validation and Related Topics. 2nd ed. Eurachem; 2014. p. 57. Malik A, Ojha P, Singh KP. Levels and distribution of persistent organochlorine pesticide residues in water and sediments of Gomti River (India)-a tributary of the Ganges River. Environmental Monitoring and Assessment. 2009; 148(1-4): 421-435.
  8. Meharg AA, Wright J, Leeks GJL, Wass PD, Owens PN, Walling DE, Osborn D. PCB congener dynamics in a heavily industrialized river catchment. Science of the total environment. 2003; 314: 439-450.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2019

Kabul Tarihi

11 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 12 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kuzukıran, Ö., Filazi, A., Arslan, P., Yurdakök-dikmen, B., & Yazgan Tavşanoğlu, Ü. N. (2019). Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti. Kocatepe Veterinary Journal, 12(4), 430-436. https://doi.org/10.30607/kvj.625858
AMA
1.Kuzukıran Ö, Filazi A, Arslan P, Yurdakök-dikmen B, Yazgan Tavşanoğlu ÜN. Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti. Kocatepe Veterinary Journal. 2019;12(4):430-436. doi:10.30607/kvj.625858
Chicago
Kuzukıran, Özgür, Ayhan Filazi, Pınar Arslan, Begüm Yurdakök-dikmen, ve Ülkü Nihan Yazgan Tavşanoğlu. 2019. “Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti”. Kocatepe Veterinary Journal 12 (4): 430-36. https://doi.org/10.30607/kvj.625858.
EndNote
Kuzukıran Ö, Filazi A, Arslan P, Yurdakök-dikmen B, Yazgan Tavşanoğlu ÜN (01 Aralık 2019) Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti. Kocatepe Veterinary Journal 12 4 430–436.
IEEE
[1]Ö. Kuzukıran, A. Filazi, P. Arslan, B. Yurdakök-dikmen, ve Ü. N. Yazgan Tavşanoğlu, “Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti”, Kocatepe Veterinary Journal, c. 12, sy 4, ss. 430–436, Ara. 2019, doi: 10.30607/kvj.625858.
ISNAD
Kuzukıran, Özgür - Filazi, Ayhan - Arslan, Pınar - Yurdakök-dikmen, Begüm - Yazgan Tavşanoğlu, Ülkü Nihan. “Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti”. Kocatepe Veterinary Journal 12/4 (01 Aralık 2019): 430-436. https://doi.org/10.30607/kvj.625858.
JAMA
1.Kuzukıran Ö, Filazi A, Arslan P, Yurdakök-dikmen B, Yazgan Tavşanoğlu ÜN. Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti. Kocatepe Veterinary Journal. 2019;12:430–436.
MLA
Kuzukıran, Özgür, vd. “Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti”. Kocatepe Veterinary Journal, c. 12, sy 4, Aralık 2019, ss. 430-6, doi:10.30607/kvj.625858.
Vancouver
1.Özgür Kuzukıran, Ayhan Filazi, Pınar Arslan, Begüm Yurdakök-dikmen, Ülkü Nihan Yazgan Tavşanoğlu. Kızılırmak Nehri’nden Alınan Su ve Sediment Örneklerinde Kalıcı Organik Kirleticilerin Tespiti. Kocatepe Veterinary Journal. 01 Aralık 2019;12(4):430-6. doi:10.30607/kvj.625858

Cited By