Araştırma Makalesi

Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme

Cilt: 7 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme

Öz

Klasik uluslararası hukuk düzeninde, bir devletin kendi ülkesi dışında, özellikle başka bir devletin ülkesinde yetki kullanması kural olarak yasaklanmıştır. Günümüzde ise, küreselleşme ve dijital ekonominin de etkisiyle klasik uluslararası hukuktaki ülkesellik prensibine alternatif düzenlemeler gözlenmeye başlamıştır. Avrupa Birliği (AB)’nin Genel Veri Koruma Tüzüğü’nün (GDPR) 3. maddesinde düzenlenen ülke dışı etki prensibi AB dışında yerleşik olan veri sorumlularını ve veri işleyenleri belirli koşullar altında GDPR hükümlerine uymaya zorlamaktadır. GDPR, yürürlüğe girdiğinden beri ülke dışı kapsama ilişkin hükümleri dolayısıyla tartışılmıştır. Bu hükümlerin uluslararası hukuk ilkeleriyle uyumlu olmadığı, devletlerin egemen eşitliği, iç işlerine karışma yasağı gibi ilkelere aykırılığı ileri sürülmüştür. Bu çalışmada, ülke dışı etki prensibine dair uluslararası hukukta tezahür eden teorik tartışmalar gözetilerek söz konusu iddiaların geçerliliği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alien Tort Statute. (1789). United States Code, 28, § 1350.
  2. Article 29 Data Protection Working Party. (2016). Opinion 01/2016 on the EU–U.S. Privacy Shield draft adequacy decision (WP 238). European Commission. https://ec.europa.eu/justice/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2016/wp238_en.pdf.
  3. Council of Europe. (1950). European Convention on Human Rights (213 UNTS 221).
  4. Court of Justice of the European Union. (2014). Google Spain SL and Google Inc. v. Agencia Española de Protección de Datos (AEPD) and Mario Costeja González, Case C 131/12, ECLI:EU:C:2014:317.
  5. Court of Justice of the European Union. (2015). Maximillian Schrems v. Data Protection Commissioner, Case C 362/14, ECLI:EU:C:2015:650.
  6. Court of Justice of the European Union. (2015). Weltimmo s.r.o. v. Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság, Case C 230/14, ECLI:EU:C:2015:639.
  7. Court of Justice of the European Union. (2020). Data Protection Commissioner v. Facebook Ireland Ltd and Maximillian Schrems (Schrems II), Case C‑311/18, ECLI:EU:C:2020:559.
  8. European Data Protection Board. (2019). Guidelines 3/2018 on the territorial scope of the GDPR (Article 3) (Version 2.1). European Data Protection Board. https://edpb.europa.eu/sites/edpb/files/consultation/edpb_guidelines_32018_territorialscope_en.pdf .

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kişisel Veriler ve Gizlilik, Kamu Hukuku (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dursun, D. D. (2025). Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme. Kişisel Verileri Koruma Dergisi, 7(2), 1-21. https://izlik.org/JA75JT78UB
AMA
1.Dursun DD. Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme. Kişisel Verileri Koruma Dergisi. 2025;7(2):1-21. https://izlik.org/JA75JT78UB
Chicago
Dursun, Dilara Dolunay. 2025. “Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme”. Kişisel Verileri Koruma Dergisi 7 (2): 1-21. https://izlik.org/JA75JT78UB.
EndNote
Dursun DD (01 Aralık 2025) Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme. Kişisel Verileri Koruma Dergisi 7 2 1–21.
IEEE
[1]D. D. Dursun, “Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme”, Kişisel Verileri Koruma Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 1–21, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75JT78UB
ISNAD
Dursun, Dilara Dolunay. “Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme”. Kişisel Verileri Koruma Dergisi 7/2 (01 Aralık 2025): 1-21. https://izlik.org/JA75JT78UB.
JAMA
1.Dursun DD. Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme. Kişisel Verileri Koruma Dergisi. 2025;7:1–21.
MLA
Dursun, Dilara Dolunay. “Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme”. Kişisel Verileri Koruma Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2025, ss. 1-21, https://izlik.org/JA75JT78UB.
Vancouver
1.Dilara Dolunay Dursun. Ülke Dışı Etki Prensibi: GDPR Üzerinden Bir İnceleme. Kişisel Verileri Koruma Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;7(2):1-21. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75JT78UB