Yapay zekâ teknolojisinin gelişimi, veri işleme becerimizde devrim yaratarak toplumsal refah, bilginin yayılması ve zenginlik yaratılması için derin bir potansiyelin kilidini açmıştır. Ancak bu sistemlerin yüksek doğrulukta çalışabilmesi için büyük hacimli verilere ihtiyaç duyması, kişisel verilerin korunmasına ilişkin hukuki ilkelerle, özellikle veri minimizasyonu ile yapısal bir gerilim yaratmaktadır. Bu gerilim aynı zamanda yapay zekâya duyulan kamu güvenini de zayıflatmaktadır. Mahremiyet artırıcı teknolojiler (MATlar), tasarımdan itibaren mahremiyet yaklaşımının teknik karşılığı olarak, mahremiyetin korunması ile inovasyonun sürdürülmesi arasında pozitif toplamlı çözümler sunmaktadır. Sentetik veriler, homomorfik şifreleme, farklılaştırılmış gizlilik, federe öğrenme ve benzeri teknolojiler, bir yandan mahremiyeti korurken diğer yandan veri temelli analiz yapılmasını mümkün kılmakta ve mahremiyetten ödün verilmeksizin yapay zekâ teknolojisinden azami fayda sağlanmasına imkân tanımaktadır. Bununla birlikte MATların etkili biçimde benimsenebilmesi, hukuki belirlilik, düzenleyici rehberlik ve uygun teşvik mekanizmalarıyla desteklenen bir politika çerçevesinin oluşturulmasını gerektirmektedir.
Mahremiyet artırıcı teknolojiler PET Yapay Zeka Tasarımdan İtibaren Mahremiyet Mahremiyet
TÜBİTAK
The development of artificial intelligence technology has revolutionized our capacity to process data, unlocking profound potential for social welfare, the dissemination of knowledge, and the creation of wealth. However, the fact that these systems require large volumes of data to operate with high accuracy creates a structural tension with the legal principles governing the protection of personal data—particularly the principle of data minimization. This tension also undermines public trust in artificial intelligence. Privacy-enhancing technologies (PETs), as the technical embodiment of the privacy-by-design approach, offer positive-sum solutions that reconcile the protection of privacy with the continued pursuit of innovation. Technologies such as synthetic data, homomorphic encryption, differential privacy, federated learning, and similar methods make it possible to conduct data-driven analysis while safeguarding privacy, thereby enabling the maximization of the benefits of artificial intelligence without compromising privacy. Nevertheless, the effective adoption of PETs requires the establishment of a policy framework supported by legal certainty, regulatory guidance, and appropriate incentive mechanisms.
Privacy-Enhancing-Technologies PET Privacy Artificial Intelligence Privacy by design
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Kişisel Veriler ve Gizlilik |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 14 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2 |