ASYA’DAN ESEN BİR RÜZGAR: CÂMİU’T-TEVÂRÎH MİNYATÜRLERİNDEKİ HÜKÜMDARLAR (TSMK H.1653)

Öz

Orta Asya’dan Yakın Doğu’ya uzanan fetihler sonrası Moğol İmparatorluğunun bir kolu olan Hülagü komutasındaki İlhanlılar, İran’da hüküm sürmeye başlamış, İslam kültür tarihinde yeni bir dönemi başlatmışlardır. Oluşan bu yeni dönem ile birlikte, form dilinde Orta Asya ve Uzak Doğu resim geleneklerine bağlı Moğol Üslubu adı altında yeni bir stil gelişir. Siyasi ve kültürel alanda önemli başarılara imza atan İlhanlı sarayının baş veziri Reşîddüddin Fazlullah-ı Hemedânî, Gazan Han’ın isteği üzerine Moğol Tarihi’ni konu alan Câmiu’t-Tevârîh adlı eserini yazmıştır. Bu eser modern anlamda ilk dünya tarihi olarak kabul edilir. Araştırmamızın amacı, TSMK H. 1653’de kayıtlı bulunan Câmiu’t-Tevârîh adlı eserin hükümdar sahnelerinin tasarım öğeleri açısından incelenerek bu çalışmanın, sanat tarihi çerçevesinde ve güzel sanatlar alanında gelecek çalışmalar için kaynak teşkil etmesini sağlamaktır.

Anahtar Kelimeler

• Moğol
• İlhanlı
• Orta Asya
• İslam
• Uzak Doğu
• Minyatür

AN ASIAN BREEZE: RULERS IN MINIATURES OF JAMI AL’-TAWARIKH

Öz

After these conquests from Central Asia to the Near East, the Ilkhanids, which had been under the command of Hulagu a branch of the Empire, started to reign in Iran. As a result, a new era started in the History of Islamic culture. With this new period, a new style developed under the name Mongol Style, connected to Central Asian and Far Eastern painting traditions. Rashid al-Din Hemedani, the chief vizier of the Ilkhanid Palace, had achieved significant success in politics and culture. At the request of Gazan Khan he wrote his book, Jami’al-Tawarikh, that deals with mongolian History. This work has been accepted as the first world history in a modern sense. The aim of our research is to examine the scenes of the rulers of the work named Jami Al-‘Tawarikh, registered in TSMK H.1653, in terms of design elements, and to ensure that this study constitutes a source for future studies within the framework of art history and in the field of fine arts.

Anahtar Kelimeler

• Mongol
• Ilkhanids
• Central Asia
• Islam
• Far East
• Miniature

Kaynakça

1. Referans 1 Aslanapa, O. (1986). Türk minyatür sanatının gelişmesi. Erdem Atatürk Kültür Merkezi Dergisi. 2(6), 851-866.
2. Referans 2 Biçer Özcan, Ş. (2010). Uygur yazmalarında sayfa düzeni (Yayınlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
3. Referans 3 Esin, E. (1970). Bağdaş ve çökmek, Türk töresinde iki oturuş şeklinin kadim ikonografisi. Sanat Tarihi Yıllığı, (3), 231-242.