COVID-19 Salgınının Medya ve Bilgi Okuryazarlığı İzdüşümü: İnfodemi

Öz

Covid-19 salgını ile birlikte gelişen iletişim ağının oluşturduğu dezavantajlarından biri yanlış bilgi salgını-infodemidir. İnfodemi salgın sürecinde sağlıklı bilgi akışında zorluklar yaşanmasına yol açmıştır. Bu durum ise medya ve bilgi okuryazarlığının doğru kullanımının ve gerekliliğinin önemini göstermiştir. Yetişkinlerin infodemi farkındalığı ve bilgi okuryazarlığı seviyesi çocukların gelişiminde doğrudan rol oynamaktadır. Çocukların salgın vb. tüm kriz anlarında infodemiyle mücadele etmeyi öğrenmeleri gerekmektedir. Ayrıca bunun bir parçası olmamayı erken yaşlarda öğrenmesi önemli bir toplumsal kazanım olacaktır. UNESCO Küresel Medya ve Bilgi Okuryazarlığı Haftası (UNESCO GMIL) etkinlikleri pandemi nedeniyle çevrimiçi gerçekleşmiştir. UNESCO GMIL 2020 yılı teması dezenformasyon, günümüz iletişim, teknoloji ve bilgi ortamındaki risklerdir. UNESCO GMIL 2020 Haftası nezdinde etkinliklere başvuru ve katılım çağrısında bulunulmuştur. Kütüp-Anne Platformu tarafından yürütülen Bilgi Kaşifleri Projesi etkinlikleri ve atölye çalışmaları GMIL 2020 Haftası’nda yer almaktadır. Proje kapsamında çocuklara analiz eden, sorgulayıcı, ilkeli, açık fikirli bir duruş ve bakış kazandırmak amaçlanmıştır. Bu çalışmada salgın sürecinde gündeme gelen infodemi ve sosyal yaşama yansıması GMIL 2020 etkinlikleri kapsamında ele alınarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Medya Okuryazarlığı
• İnfodemi
• Bilgi Okuryazarlığı
• UNESCO GMIL

Media and Information Literacy Projection of the COVID-19 Outbreak: Infodemic

Öz

One of the disadvantages of the communication network that developed with the Covid-19 pandenmic is the information epidemic-infodemic. Infodemic has led to difficulties in exact information flow during the pandemic process. This situation showed the importance of the correct use and necessity of media and information literacy. The adults' awareness of infodemic and information literacy level play a direct role in children's development. Children must learn to deal with infodemic in all crisis moments. UNESCO Global Media and Information Literacy Week (UNESCO GMIL) events took place online due to the pandemic. The theme of UNESCO GMIL 2020 is disinformation, risks in today's communication, technology and information environment. The Bilgi Kaşifleri Project’s activities and workshops carried out by the Kütüp-Anne Platform take place in GMIL 2020 Week. Within the scope of the project, it was aimed to give children an analytical, questioning, principled, open-minded stance and perspective. In this study, infodemic and its reflection on social life during the pandemic process were examined within the scope of GMIL 2020 activities.

Anahtar Kelimeler

• Media Literacy
• Infodemic
• Information
• Information Literacy
• UNESCO GMIL

Kaynakça

1. Eysenbach, G., (2002), Infodemiology:the epidomology of (mis)information, The American Journal of Medicine, 113,(9), 763-765. (2021), Erişim Adresi: https://www.amjmed.com/article/S0002-9343(02 )01473-0/fu 11 text https://doi.org/10.1016/s0002-9343(02)01473-0
2. Kütüp-Anne Platformu, Bilgi Kaşifleri Projesi. (2021), Erişim Adresi: https://www.kutupanne.com/bilgi-kasifleri-projesi/
3. Kütüp-Anne Platformu, Resmi Web Sitesi. (2021), Erişim Adresi: https://www.kutupanne.com/
4. Irmak, H. (2020). Bilgi kaşifleri: Gerçeğin peşinde. İstanbul: Vizyon Yayıncılık. (2021), Erişim Adresi: https://www.yumpu.com/tr/document/read/64724 906/bilgi-kasifleri-gercegin-pesinde
5. UNESCO Global Alliance for Partnerships on Media and Informatıon Literacy, Previous MIL Week. (2021), Erişim Adresi: http://www.unesco.org/new/en/communication- and-information/media-development/media- literacy/global-alliance-for-partnerships-on-media- and-information-literacy/global-MIL- week/previous-MIL-week/
6. UNESCO Innovative Test Teaches the ABC’s of Disinformation. (2021), Erişim Adresi: https://en.unesco.org/news/innovative-test- teaches-abcs-disinformation
7. UNESCO 2016 Global Media and Information Literacy Week. (2021), Erişim Adresi: https://en.unesco.org/global-MIL-week-2016/history
8. UNESCO 2019 Global Media and Information Literacy Week. (2021), Erişim Adresi: https://webarchive.unesco.org/20200115131053/ht tps://en.u nesco.org/commemorations/globalmilw eek

9. UNESCO 2020 Global Media and Information Literacy Week, Events Detail. (2021), Erişim Adresi: https://en.unesco.org/commemorations/globalmi lweek/2020/aroundtheworld https://www.who.int/news- room/events/detail/2020/10/24/default- calendar/2020-global-media-and-information- literacy-week
10. UNESCO 2020 Global Media and Information Literacy Week, Google Maps. (2021), Erişim Adresi: https://www.google.eom/maps/d/viewer? mid=v1zf3gD1D7mNzlp274a_ySBrmqkXJ- XO9b&hl=en&ll=18.143803593705048%2Cll.214456 300 0 00023&z=2
11. UNESCO 2020 Global Media and Information Literacy Week, In-Focus Sessions. (2021), Erişim Adresi: https://en.unesco.org/commemorations/globalmi lweek/2020/sessioninfocus
12. UNESCO 2020 Global Media and Information Literacy Week, Key Figures About GMIL. (2021), Erişim Adresi: https://en.unesco.org/sites/default/files/infograph ickeyfiguresmil2020_en.pdf
13. UNESCO 2020 Global Media and Information Literacy Week, Resmi Web Sitesi. (2021), Erişim Adresi: https://en.unesco.org/commemorations/globalmi lweek
14. Türk Tabipleri Birliği COVID-19 Pandemisi İki Aylık Değerlendirme Raporu. Pandemide risk iletişimi medya. (2021), Erişim Adresi: https://www.ttb.org.tr/userfiles/files/covidl9- rapor.pdf
15. Tüzün, H., Demirköse, H,. Özkan, S., Dikmen, A., İlhan, M.N. COVİD-19 pandemisi ve risk iletişimi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, (özel sayı), 1-8. (2021), Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/gsbdergi/issue/5667 3/790261
16. Tüzün, H., Demirköse, H,. Özkan, S., Dikmen, A., İlhan, M.N. COVİD-19 pandemisi ve risk iletişimi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, (özel sayı), 1-8. (2021), Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/gsbdergi/issue/5667 3/790261
17. T.C. Sağlık Bakanlığı COVİD-19 Bilgilendirme Sayfası. (2021), Erişim Adresi: https://covidl9.saglik.gov.tr/
18. World Healty Organization, 1st WHO Infodemiology Conference, (2021), Erişim Adresi: https://www.who.int/teams/risk- communication/infodemic-management/lst-who- infodemiology-conference
19. World Healty Organization, Münih Security Conferance. (2021), Erişim Adresi: https://www.who.int/director- general/speeches/detail/munich-security- conference