John Locke’un Modern Aile Düşüncesine Etkileri
Öz
Bu makale, erken modern dönem aile düşüncesinin oluşumunda John Locke’un (1632-1704) oynadığı kurucu rolü incelemektedir. Çalışmada, Locke’un Robert Filmer’ın düşüncelerine yönelik eleştirisiyle pederşahi otorite ile politik otorite arasındaki analojiyi kırarak aileyi nasıl ilahi temelli bir hiyerarşiden koparıp rıza, sözleşme ve bireysel haklar eksenine yerleştirdiği gösterilmektedir. Locke’un bir topluluk türü
olarak ele aldığı evlilik birliği (conjugal society) kavramsallaştırması, aileyi doğal, zorunlu ve değişmez bir yapı olmaktan çıkarıp tarihsel, sözleşmeci ve dönüşüme açık bir kurum olarak düşünmenin teorik zeminini sağlamıştır. Eğitim, mülkiyet ve rıza kavramlarını aile içi ilişkilere uygulaması, hem ebeveyn ve çocuk bağını hem de karı-kocanın karşılıklı ilişkisini yeniden tanımlayarak modern çekirdek aile modelinin önünü açmıştır. Makalede ayrıca feminist eleştirilerin işaret ettiği sınırlılıklarına rağmen, Locke’un görüşlerindeki eşitlikçi ve bireyci politik teorinin iç mantığının, o dönemde kadınların eğitimi, mülkiyet hakkı ve kamusal görünürlüğü lehine genişletilebilir bir potansiyel taşıdığı savunulmaktadır. Böylece Locke’un aile anlayışının, modern aileyi hem kavramsal hem eleştirel düzeyde düşünmenin vazgeçilmez bir referansı olduğu sonucuna varılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Douzinas, C. (2015). İnsan haklarının sonu. Akbaş, K. ve Tuna, U.D.(Çev). Ankara: Dipnot Yayınları.
- Filmer, R. (1949). Patriarcha and other political Works. Laslett, P. (Ed.). Oxford: Blackwell.
- Laslett, P. (1949). Introduction. Laslett, P. (Ed.), Robert Filmer: Patriarcha and other political Works içinde (ss. 1-49). Oxford: Blackwell.
- Locke, J. (2004). Hükümet üzerine ikinci inceleme. Bakırcı, F. (Çev.). Ankara: Babil Yayıncılık.
- Locke, J. (2007). Hükümet üzerine birinci inceleme. Bakırcı, F. (Çev.). Ankara: Kırlangıç Yayınevi.
- Locke, J.(1967). Two tracts on government. Abrams, P. (Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
- Locke, J. (2003). Eğitim üzerine düşünceler. Zengin, H. (Çev.).İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
- Peterson, R.T. (1982). Introduction. Cafagna, A.C., Peterson, R.T. ve Staudenbaur C.A. (Ed.), Child nurturance: Philosophy, children, and the family içinde (ss.3-17). New York and London: Plenum Press.
- Santilli, P.C. (1982). The Family and social contract theory. Cafagna, A.C., Peterson, R.T. ve Staudenbaur C.A. (Ed.), Child nurturance: Philosophy, children, and the family içinde (ss.17-29). Newyork and London: Plenum Press.
- Schochet, G. J. (1969). The family and the origins of the state in Locke’s political philosophy. Yolton, J.W. (Ed ), John Locke: Problems and Perspectives içinde (ss.81-98). Cambridge: Cambridge University Press.