ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ
Öz
Anlatma esasına bağlı metinlerden olan hikâyelere kadim eserler içerisinde rastlanmaktadır. Bir durumun olay örgüsü içinde nakledildiği hikâye, Batı ve Doğu kültüründe benzer gelişim seyri göstermiştir. Bilhassa kutsal metinlerde hikâyelerin yer alması, bu türe olan ilgiyi arttırmıştır. Klasik Türk Edebiyatı devrinde kaleme alınan eserler arasında hikâye türünden metinler oldukça fazladır. Bu eserler, önce halk hikâyeleri çerçevesinde yazılmış, edebiyatın zamanla klasikleşmesiyle başta dil ve üslup olmak üzere çeşitli yönlerden farklılık arz etmiştir. Bu değişim esnasında önde gelen yazar veya şairlerin sanat kudretini gösterme amaçlarının da tesiri vardır. Manzum, mensur ve manzum-mensur olarak örneklerine rastlanan bu eserlerden biri de Şair İsmâil’e aittir. Müellifin hayatı hakkında her hangi bir bilgi bulunmamaktadır. Elyazması bir mecmuada üç kitapçığına rastlanan şairin bu mazi yadigârındaki son eseri “Hikâyet-i Tâcir…” başlıklı mesnevisidir. Olağanüstü hadiselerin de yer aldığı eserde zengin bir tacirin oğlu ve onun iyi sonu anlatılmıştır. Mesnevide vakanın kahramanına verilen üç nasihat ve bu öğütleri tutmanın faydası ortaya konmak istenmiştir. Bu yönüyle metin bazı ahlaki telkinlerde bulunmak üzere tasarlanmış öğretici bir hikâyedir. Yapılan araştırma neticesinde bu hikâyenin Ömer Seyfeddin’in “Üç Nasihat” adlı hikâyesiyle benzerlikler gösterdiği anlaşılmıştır. Tarihî metinlerle günümüzde veya yakın zamanda –bilhassa konusunu Arap, Fars ve Türk edebiyatı tarihinden almış- hikâyelerin, metinlerarası münasebetler yönünden incelenmesi gerekli görünmektedir. Bu çalışmada, Şair İsmâil hakkında bilgi verildikten sonra söz konusu iki eser mukayese edilmiş ve her iki hikâyenin metni sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ali Emîrî (1328). Tezkire-i Şuarâ-i Âmid, Dersaâdet: Matbaa-i Âmidî.
- Bahadıroğlu, Yavuz (2010). Şehzade Murat. İstanbul: Nesil Çocuk.
- Ceyhan, Âdem (2006). Türk Edebiyatı’nda Hazret-i Ali Vecizeleri. Ankara: Öncü Kitap.
- Ceyhan, Âdem-Koyuncu, Fatih (2017). “Dört Halifeye Dair Menkıbeler ve Râfizî’ye Nasihatler”. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 41(1): 1-43.
- Ceyhan, Âdem (2018). “Değerler Eğitimi Yönünden Ömer Seyfeddin’in Birkaç Hikâyesi”. Türk Dili. Ağustos, (800): 55-64.
- Ceyhan, Âdem (2020). “Şair İsmâil’in Hz. Ali’ye Ait Yüz Söz Tercümesi”. Kalemname. 5 (9): 16–57.
- Çiçekler, Esma B. (2019). Oryantalist Koleksiyoner Levinus Warner (d. 1619-ö. 1665) Derlemesi Türkçe Atasözleri ve Deyimler. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
- Elçin, Şükrü (1998). Halk Edebiyatına Giriş. Ankara: Akçağ Yay.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2023
Gönderilme Tarihi
4 Haziran 2023
Kabul Tarihi
10 Temmuz 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 9 Sayı: 3
APA
Ceyhan, A., & Koyuncu, F. (2023). ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 9(3), 445-476. https://doi.org/10.20322/littera.1309502
AMA
1.Ceyhan A, Koyuncu F. ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2023;9(3):445-476. doi:10.20322/littera.1309502
Chicago
Ceyhan, Adem, ve Fatih Koyuncu. 2023. “ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 9 (3): 445-76. https://doi.org/10.20322/littera.1309502.
EndNote
Ceyhan A, Koyuncu F (01 Temmuz 2023) ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 9 3 445–476.
IEEE
[1]A. Ceyhan ve F. Koyuncu, “ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ”, Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 9, sy 3, ss. 445–476, Tem. 2023, doi: 10.20322/littera.1309502.
ISNAD
Ceyhan, Adem - Koyuncu, Fatih. “ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 9/3 (01 Temmuz 2023): 445-476. https://doi.org/10.20322/littera.1309502.
JAMA
1.Ceyhan A, Koyuncu F. ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2023;9:445–476.
MLA
Ceyhan, Adem, ve Fatih Koyuncu. “ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 9, sy 3, Temmuz 2023, ss. 445-76, doi:10.20322/littera.1309502.
Vancouver
1.Adem Ceyhan, Fatih Koyuncu. ŞAİR İSMÂİL‘İN MANZUM BİR HİKÂYESİ VE ÖMER SEYFEDDİN’İN ÜÇ NASİHAT‘İ. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 01 Temmuz 2023;9(3):445-76. doi:10.20322/littera.1309502
Cited By
PROF. DR. ÂDEM CEYHAN’IN TÜRK-İSLAM EDEBİYATI ÇALIŞMALARINA KATKILARI
Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]
https://doi.org/10.58659/estad.1488561
