Uluslararası Hukuk'ta Soykırım Suçu ve Meşru Müdafaa Hakkı: İsrail'in Gazze Saldırısının Adlandırılması Sorunu

Öz

Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e yönelik Aksa Tufanı adını verdiği beklenmedik ve geniş çaplı saldırıların ardından İsrail'in verdiği karşılık, Gazze halkının temiz su, gıda, sağlık ve eğitim haklarından mahrum bırakıldığı, on binlerce sivilin öldürüldüğü ve yaralandığı bir yıpratma saldırısına dönüşmüştür. Uluslararası toplum bileşenleri, süregiden çatışma ve katliamları yalnızca ahlakilik ve yasallık çerçevesinden eleştirmemiş, bu olayların uluslararası hukuk açısından nasıl anlaşılması ve adlandırılması gerektiğine dair de sorular sormuştur. ABD, İngiltere, Almanya gibi ülkelerin başı çektiği Batı hükümetleri İsrail’in bir yıla yakın süredir devam eden hava ve kara harekatlarını, bu devletin kendisini koruma hakkı ve uluslararası hukuktan kaynaklanan meşru müdafaa hakkı zemininde değerlendirmektedir. Bu yoruma mesafeli yaklaşan ve saldırıları eleştiren kamuoyu bileşenleri, uluslararası örgüt temsilcileri, uzmanlar ve hükümetler ise, Gazze’de Eylül 2024 itibarıyla yaklaşık 42.000 sivilin hayatını kaybettiği, konutların %90’ının kısmen ya da tamamen tahrip edildiği, nüfusun neredeyse tamamının zorla yerinden edildiği, eğitim, sağlık gibi temel hizmetlerin felce uğradığı, hastane ve okulların büyük kısmının yıkıldığı ve bölgeye temiz su, yiyecek ve yakıt girişinin engellendiği bu süreci bir soykırım olarak nitelendirmektedir. Bu makale İsrail’in Gazze saldırılarının meşru müdafaa hakkı temelinde açıklanıp açıklanamayacağını ve İsrail’in sahadaki eylemlerinin soykırım suçu olarak adlandırılıp adlandırılamayacağını uluslararası sözleşmeler, yargı kararları, doktrin ve sahadan yansıyan veriler üzerinden değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hamas
• Soykırım
• Gazze Soykırımı
• İsrail
• Meşru Müdafaa Hakkı

The Crime of Genocide and the Right to Self-Defense in International Law: The Problem of Naming Israel's Attack on Gaza

Öz

In the wake of Hamas' large-scale and unexpected assault on Israel on 7 October 2023, an event termed the "Al-Aqsa Flood," Israel's counteraction evolved into an extended military campaign. This offensive led to a staggering number of civilian casualties in Gaza, with tens of thousands dead or wounded. Additionally, the people of Gaza have been deprived of fundamental rights, including access to clean water, food, healthcare, and education. The international community has reacted not only with moral outrage but has also raised legal concerns, questioning how these events align with international law. Several Western nations, notably the United States, the United Kingdom, and Germany, have justified Israel's ongoing military operations—which have persisted for nearly a year—on the grounds of Israel's right to self-defence under international law. However, many other actors, including public figures, international organizations, legal experts, and critical governments, have contested this justification. Instead, they characterize Israel's actions as potentially amounting to genocide. By September 2024, reports indicate that approximately 42,000 civilians had lost their lives in Gaza, with over 90% of homes destroyed or heavily damaged. Moreover, the region has witnessed almost total displacement, with the collapse of essential services such as healthcare and education. Access to necessities like clean water, food, and fuel has been severely obstructed, compounding the humanitarian crisis. This article seeks to examine whether Israel's military operations in Gaza can be defended under the legal principle of self-defence, and whether these actions, as observed on the ground, might constitute the crime of genocide. The analysis draws on relevant international treaties, judicial decisions, academic discourse, and empirical data from the conflict zone.

Anahtar Kelimeler

• Hamas
• Genocide
• Gaza Genocide
• Israel
• Self-Defence in International Law

Kaynakça

1. Acer, Y., 2024. İsra൴l’൴n Gazze’dek൴ Suçları. TYB Akadem൴ D൴l Edeb൴yat & Sosyal B൴l൴mler Derg൴s൴, (41).
2. Aksar, Y., 2009. The Spec൴f൴c Intent"(Dolus Spec൴al൴s)" Requ൴rement of the Cr൴me of Genoc൴de: Confluence or Confl൴ct between the Pract൴ce of" Ad Hoc" Tr൴bunals and the ICJ. Uluslararası İl൴şk൴ler/Internat൴onal Relat൴ons, 6(23): 113-126.
3. Albanesse, F., 2024. Anatomy of a Genoc൴de – Report of the Spec൴al Rapporteur on the s൴tuat൴on of human r൴ghts ൴n the Palest൴n൴an terr൴tory occup൴ed s൴nce 1967 to Human R൴ghts Counc൴l – Advance uned൴ted vers൴on (A/HRC/55/73). https://www.un.org/un൴spal/document/anatomy-ofa-genoc൴de-report-of-the-spec൴al-rapporteur-on-the-s൴tuat൴on-of-human-r൴ghts-൴n-thepalest൴n൴an-terr൴tory-occup൴ed-s൴nce-1967-to-human-r൴ghts-counc൴l-advance-uned൴ted-vers൴ona-hrc-55/ (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 03.07.2024) Alpyavuz, T., 2009. Soykırım Suçu. Journal of Naval Sc൴ences and Eng൴neer൴ng, 5(1): 49-61. Baransel, B., 2024. “Davetle Müdahale Doktr൴n൴ ve Meşru Müdafaa Hakkının Jus Ad Bellum Açısından Değerlend൴r൴lmes൴: Türk൴ye’n൴n L൴bya ve Sur൴ye Müdahaleler൴” Erc൴yes Ün൴vers൴tes൴ Hukuk Fakültes൴ Derg൴s൴, 19(1): 377-412.
4. Baser, S., 2022. The Moral Element (Mens Rea) of the Cr൴me of Genoc൴de and Approaches to the Interpretat൴on of the Moral Element w൴th Respect to Internat൴onal Cr൴m൴nal Law. ASBUHFD, 4(2): 635-679.
5. Batur Yamaner, et al., 2016. 12 Ağustos 1949 Tar൴hl൴ Cenevre Sözleşmeler൴ ve Ek Protokoller൴, Galatasaray Ün൴vers൴tes൴ Hukuk Fakültes൴ ve Internat൴onal Comm൴ttee of the Red Cross: İstanbul.
6. Borger, J., 2024. Why Do Arms Cont൴nue To Flow From US To Israel Desp൴te Ceasef൴re Resolut൴on? https://www.theguard൴an.com/us-news/2024/apr/01/flow-of-arms-from-us-to-൴srael-cont൴nuesdesp൴te-ceasef൴re-abstent൴on. (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 04.06.2024)
7. Çoban, E., 2008. Uluslararası Hukukta Soykırım Suçu ve Suça Zem൴n Hazırlayan Toplumsal Yapılar: Ruanda Örneğ൴. Uluslararası İl൴şk൴ler Derg൴s൴, 5(17): 46-72. Deger, O., 2009. Cr൴me of genoc൴de and state respons൴b൴l൴ty: judgment of the Internat൴onal Court of Just൴ce on Bosn൴a-Herzegov൴na v. Serb൴a-Montenegro case/Soyk൴r൴m Suçu ve Devlet൴n Sorumlulugu: Uluslararas൴ Adalet D൴vanı'nın Bosna-Hersek v. Sırb൴stan-Karadağ KararI. Uluslararas൴ İl൴şk൴ler/Internat൴onal Relat൴ons, 6(22): pp.61-96.
8. D൴nste൴n, Y. (2011). War, Aggress൴on and Self-Defence (5th ed.). New York: Cambr൴dge Un൴vers൴ty Press. Denk, E., 2014. Uluslararası Antlaşmalar Hukukunda Jus Cogens Kurallar. Ankara SBF Derg൴s൴, 56(2): 43-70.

9. Doğru, İ., 2024. ABD, Gazze’dek൴ S൴v൴l Kayıplara Rağmen İsra൴l’e S൴lah Yardımı Yapmaya Devam Ed൴yor. https://www.aa.com.tr/tr/dosya-haber/abd-gazze-dek൴-s൴v൴l-kay൴plara-ragmen-൴sra൴l-es൴lah-yard൴m൴-yapmaya-devam-ed൴yor/3267720 (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 10.07.2024)
10. Euro-Med Human R൴ghts Mon൴tor, 2024. https://euromedmon൴tor.org/en/art൴cle/6494/New-report..-DeGaza:-A-Year-of-Israel%E2%80%99s-Genoc൴de-and-the-Collapse-of-World-Order (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 10.08.2024) F൴zgerald, J., ve Debusmann, B., 2024. Mass Arrests Made as US Campus Protests Over Gaza Spread. https://www.bbc.com/news/world-us-canada-68873825 (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 01.06.2024) 15
11. General Treaty for Renunc൴at൴on of War as an Instrument of Nat൴onal Pol൴cy (Kellogg-Br൴and Pact). https://avalon.law.yale.edu/20th_century/kbpact.asp (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 14.07.2024) Hoogh, 2006. The ‘Armed Act൴v൴t൴es’ Case: Unasked Quest൴ons, Proper Answers, Hague Just൴ce Journal, 1(1): 37-40.
12. Internat൴onal Cr൴m൴nal Court, 2024. https://www.൴cc-cp൴.൴nt/news/statement-൴cc-prosecutor-kar൴m-aakhan-kc-appl൴cat൴ons-arrest-warrants-s൴tuat൴on-state Internat൴onal Court of Just൴ce, 2024a. https://www.൴cj-c൴j.org/s൴tes/default/f൴les/case-related/192/192- 20240126-ord-01-00-en.pdf (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 13.07.2024)
13. Internat൴onal Court of Just൴ce, 2024b. https://www.൴cj-c൴j.org/s൴tes/default/f൴les/case-related/192/192- 20240510-wr൴-01-00-en.pdf (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 13.07.2024)
14. Internat൴onal Court of Just൴ce, 2001. https://www.൴cj-c൴j.org/node/103143 (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 10. 09. 2024) Internat൴onal Cr൴m൴nal Tr൴bune For Rwanda, 1998.
15. https://www.un.org/en/preventgenoc൴de/rwanda/pdf/KAMBANDA%20- %20JUDGEMENT%20AND%20SENTENCE.pdf (Er൴ş൴m Tar൴h൴ 02.08.2024). Internat൴onal Cr൴m൴nal Tr൴bune For Former Yugoslav൴a IT 98-33, 2004. https://www.൴cty.org/x/cases/krst൴c/c൴s/en/c൴s_krst൴c_en.pdf. (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 01.08.2024).
16. Kagan, S., 2008. The "Med൴a case" before the Rwanda Tr൴bunal The Nah൴mana et al. Appeal Judgement, Hagua Just൴ce Journal, 3(1).
17. Kaplan, F.H., 2013. Ruanda ve Esk൴ Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemeler൴ Kararlarında Soykırım Suçu. Uyuşmazlık Mahkemes൴ Derg൴s൴, (3):106-129.
18. Karadağ, U., 2016. Bı̇ rleşmı̇ ş Mı̇ lletler Antlaşması’na Göre Meşru Müdafaa Hakkı. İnönü Ün൴vers൴tes൴ Hukuk Fakültes൴ Derg൴s൴, 7(2):171-186. Kretzmer, D., 2013. The Inherent R൴ght to Self-Defence and Proport൴onal൴ty ൴n Jus Ad Bellum. European Journal of Internat൴onal Law, 24(1): 235–282.
19. League of Nat൴ons, 1919. Covenant of the League of Nat൴ons. https://avalon.law.yale.edu/20th_century/leagcov.asp (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 03.07.2024)
20. Majed, M., 2024. Gaza death toll exceeds 41,400 as Israel k൴lls 40 more Palest൴n൴ans.https://www.aa.com.tr/en/m൴ddle-east/gaza-death-toll-exceeds-41-400-as-൴sraelk൴lls-40-more-palest൴n൴ans/3337543 (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 03.07.2024).
21. Medet Hal൴l, İ., 2023. Israel pa൴nts Palest൴n൴ans as 'an൴mals' to leg൴t൴m൴ze war cr൴mes: Israel൴ scholar. https://www.aa.com.tr/en/m൴ddle-east/൴srael-pa൴nts-palest൴n൴ans-as-an൴mals-to-leg൴t൴m൴ze-warcr൴mes-൴srael൴-scholar/3030278. (Er൴ş൴m Tar൴h൴: 01.07.2024)
22. N൴şancı, D., 2021. Uluslararası Ceza Hukuku ve Türk Ceza Kanunu Düzenlemes൴nde Soykırım Suçu. Avrasya Sosyal ve Ekonom൴ Araştırmaları Derg൴s൴, 8(2), pp.228-249.
23. Özarslan, B.B., 2014. Soykırım Suçunun Önlenmes൴ ve Cezalandırılması Sözleşmes൴ Açısından Hocalı Katl൴amı. Hacettepe Hukuk Fakültes൴ Derg൴s൴, 4(1): 187-214.
24. Polat, D. Ş., 2020. Kuruluşundan Çöküşüne M൴lletler Cem൴yet൴ S൴stem൴. Elektron൴k Sosyal B൴l൴mler Derg൴s൴, 19(76): 1950-1967.
25. Şare, E., 2020. Soykırım Suçundak൴ Özel Kast. Hacettepe Hukuk Fakültes൴ Derg൴s൴, 10(2): 863-912.
26. Tellal, E., 2015. Rusya Sur൴ye’de Ne Arıyor? Ankara Ün൴vers൴tes൴ SBF Derg൴s൴, 70(4): 1047-1050.