Süt Çiftliklerinde Süt Pazarlama Sorunlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, Çanakkale ili Merkez İlçesine bağlı süt sığırcılığının yoğun olarak yapıldığı üç köyde, süt üreticilerinin sosyo-ekonomik yapılarını, üretim uygulamalarını ve süt pazarlamasında karşılaştıkları sorunları tespit etmeyi amaçlamıştır. Araştırma, 57 üretici ile yapılan anket verilerine dayanmaktadır. Bulgular, bölgedeki üretici profilinin ortalama 50 yaşında, ağırlıklı olarak ilkokul mezunu ve faaliyetleri küçük aile işletmeleri şeklinde sürdüren erkeklerden oluştuğunu göstermiştir. Üreticilerin neredeyse tamamı kooperatif ortağı olmasına rağmen, işletmelerin yarıya yakını kayıt tutmamakta, önemli bir kısmı hayvanlarını sigortalatmamaktadır ve büyük çoğunluğu son yıllarda hayvan sayısını azaltmıştır. Pazarlamaya ilişkin analizler, üreticilerin sütlerini büyük oranda kooperatiflere sattığını ortaya koymuştur. Ancak üreticilerin yaklaşık yarısı kooperatifin verdiği fiyattan memnun değildir. Üreticilerin karşılaştığı sorunların önem derecesine göre sıralanması sonucunda, en kritik sorunun süt fiyatlarının düşüklüğü olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, araştırma alanındaki süt üretiminin geleneksel ve küçük ölçekli yapısı, Türkiye süt sektörünün genel sorunlarını yansıtmakta ve bu yapısal sorunların bir sonucu olarak pazarlamada düşük fiyat, en önemli tehdit olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Süt sığırcılığı
• Pazarlama sorunları
• Fiyat
• Kooperatif
• Çanakkale

Determining Milk Marketing Problems on Dairy Farms

Öz

This study aimed to identify the socio-economic structures, production practices, and problems faced by milk producers in three villages in the Central District of Çanakkale Province, where dairy farming is intensively practiced. The research is based on survey data collected from 57 farmers. The findings showed that the farmer profile in the region consists mainly of men, with an average age of 50, who are predominantly primary school graduates and operate as small family businesses. Although almost all farmers are cooperative members, nearly half of the businesses do not keep records, a significant portion do not insure their animals, and the vast majority have reduced their animal numbers in recent years. Analyses regarding marketing revealed that farmers essentially sell their milk to cooperatives. However, approximately half of the producers are dissatisfied with the price offered by the cooperative. Ranking the problems faced by producers by importance, the most critical issue was the low price of milk. In conclusion, the traditional, small-scale structure of milk production in the research area reflects the general problems of the Turkish dairy sector, and, as a result, low marketing prices stand out as the most significant threat.

Anahtar Kelimeler

• Dairy farming
• Marketing problems
• Price
• Cooperative
• Çanakkale.

Kaynakça

1. Akdoğan, F., Akbay, C. (2022). İzmir İlinde Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Desteklemelerden Yararlanma Düzeyleri, Sorunları ve Beklentileri. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 9(4), 907-915.
2. Akkaya, L., Özçelik, A. (2022). Aksaray İlinde Sütün Kooperatifler Aracılığıyla Pazarlanma Süreci. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(3), 2390-2408.
3. Altuntaş, B., Özdemir, H., Ö., Atuğ, Ş., (2024). Süt İşletmelerinin Pazarlama Stratejileri ve İşletme Yöneticilerinin Örgütsel Davranışları Üzerine Bir Alan Araştırması. 2. Bilsel International Sur Scientific Researches Congress.
4. Bakır, G., Kibar, M. (2019). Muş ilinde özel süt sığırcılığı işletmelerinde süt verim özelliklerinin belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(4), 620-630.
5. Cı̇mşı̇t, E. (2020). Türkiye’de hayvancılık sektörünün sorunlarının et fiyatlarına yansıması kars örneği (Yayın No. 620923). [Yüksek lisans tezi, Kafkas Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
6. Coşkun, A.S. (2022). Hatay ili’nde küçükbaş hayvancılık yapan ailelerin sosyo-ekonomik yapısı. (Yayın no. 768682) [Yüksek Lisans Tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
7. Çelik, M., Karaalporhan, H. S. (2021). Tarımsal Kooperatiflerin Mevcut Durum Analizi ve Sorunları: Denizli-Acıpayam İlçesi Süt Kooperatifleri Örneği. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi, 17(1), 35-64.
8. Ergül, Ş., Ergül, A., Göncü, S. (2019). Süt sığırlarında besleme stratejilerinin süt verimi ve süt kompozisyonu üzerine etkileri. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research, 2(2), 145-165.

9. Everest, B., (2009). Tarımsal Ürünlerin Pazarlanmasında Çiftçi Örgütlerinin Rolü ve Önemi: Çanakkale Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri Örneği. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
10. Everest, B., Aker, A., Uğurlu Ege, R.., Çıracı, B. (2022). Çiftçilerin Coğrafi İşaretli Ürünlere Yönelik Bilgi Düzeyleri ile Bilgilenme İsteklerinin Analizi: Çanakkale İli Örneği. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 9(4), 1123-1130.
11. Everest, B., Everest, T. (2025). Sustainable Site Selection for a Cooperative Dairy Factory in NW Türkiye. Global NEST Journal, 27(8).
12. FAO, (2025). Food and Agriculture Organization, Milk Production. https://www.fao.org/dairy-production-products/production/milk-production/
13. Gemeç, E. (2023). Büyükbaş hayvan işletmelerinin yerel ekonomiye katkısı ve üreticilerin sektör hakkındaki düşünceleri; zonguldak ili örneği (Yayın No. 820022). [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
14. Kılıç, O., Eryılmaz, G. A. (2020). Samsun İlinde Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Yapısal Özellikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(3), 637-645.
15. Koç, G., Uzmay, A. (2018). Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Üreticilerin Kooperatif Kanalıyla Süt Pazarlama Olasılığını Etkileyen Faktörler: Trakya Bölgesi Örneği. Tarım Ekonomisi Dergisi, 24(2), 203-214.
16. Küçük, R., Tapkı, N. (2020). Hatay İlinde Süt ve Süt Ürünleri Üreten İşletmelerin Üretim ve Pazarlama Yapısı. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, 3(2), 104-119.
17. Malkoc, F., Yercan, M. (2025). How Does Cooperative Membership Affect Farm Efficiency? A Case Study of Dairy Farms in Izmir, Türkiye. Journal of Agricultural Sciences, 31(2), 577-589.
18. Mat, B., Cevger, Y. (2020). Balıkesir İlindeki Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ve Sorunları. Eurasian Journal of Veterinary Sciences, 36(4).
19. Öter, F. (2019). Malatya ilinde hayvancılık sektörünün analizi (Yayın No. 552045). [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
20. Özdemir, Y., Kınıklı, F., Engindeniz, S. (2021). Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ve Sorunları Üzerine Bir Araştırma: Balıkesir’in Gönen İlçesi Örneği. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 8(4), 1001-1011.
21. Özer, B., Tümer, E. İ. (2021). Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Özellikleri. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 36(2), 187-200.
22. Özsayın, D., Akbağ, H. I., & Kocaoğlan, Z. (2025). Structural Characteristics and Problems of Dairy Cattle Farms in Manyas District of Balıkesir Province. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 12(4), 930-941.
23. Pereira, P. C. (2014). Milk Nutritional Composition and Its Role in Human Health. Nutrition, 30(6), 619-627.
24. Semerci, A., Parlakay, O., Çelik, A. (2015). Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi: Hatay İli Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 12 (3): 8-1
25. Şat, O., Aydın, R. (2024). Sığırcılık İşletmelerinin Sosyo Ekonomik Özellikleri; Erzurum İli Aşkale İlçesi Örneği. Journal of Animal Science and Economics, 3(1), 8-16.
26. Şenkan, D. C., Şengül, A. Y. (2025). Çanakkale İli Yenice İlçesi Süt İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ve Sorunları. Turkish Journal of Agricultural & Natural Sciences, 12(1).
27. TAGEM, (2025). Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Raporları, Türkiye Süt Sektör Politikası Belgesi 2023-2027. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/Su%CC%88t%20Sekto%CC%88r%20Politika%20Belgesi%202023-2027.pdf
28. Tapkı, N., Dağıstan, E., Ertürküner, N., Ertürküner, A. (2020). Hatay İli Sığır Yetiştiriciliği İşletmelerinde Pazarlama Yapısı, Sorunlar ve Çözüm Önerileri: Payas İlçesi Örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25(3), 413-421.
29. Terin, M., Ceylan, M., Çiftçi, K., Yıldırım, İ. (2024). Van İlindeki Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Sosyo Demografik ve İşletmecilik Özelliklerinin Karşılaştırılması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(1), 228-237
30. Thorning, T. K., Raben, A., Tholstrup, T., Soedamah-Muthu, S. S., Givens, I., Astrup, A. (2016). Milk and Dairy Products: Good or Bad for Human Health? An Assessment of The Totality of Scientific Evidence. Food & Nutrition Research, 60(1), 32527.
31. Uzel, G. (2025). Bursa ili Karacabey İlçesinde Tarım Sektörünün Sosyo-Ekonomik Yapısının İncelenmesi. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(1), 188-199.
32. Yılmaz, İ. (2022). Doğubayazıt ilçesinde hayvancılık faaliyetlerinin analizi. (Yayon No. 757051). [Yüksek Lisans Tezi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
33. Yüzbaşıoğlu, R. (2022). Büyükbaş hayvancılık işletmelerinin mevcut durumu, teknik ve ekonomik yapısı, sorunları ve çözüm önerileri üzerine bir araştırma (Tokat İli Merkez İlçe Örneği). Ziraat Mühendisliği, (375), 4-17.