TÜRKİYE’DE TORRANCE YARATICI DÜŞÜNME TESTLERİ ŞEKİLSEL FORMU İLE YAPILAN ARAŞTIRMALARDA 05-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLARIN YARATICI DÜŞÜNME GELİŞİMİNİN İNCELENMESİ

Öz

Alanyazında öğrencilerin yaratıcı düşünme gelişiminin yaşla birlikte arttığı, 05 ve 13 yaş civarında ise keskin düşüş beklendiği belirtilmiş, yapılan çalışma sonuçlarının ilgili yaşlar açısından farklılıklar içermesi nedeniyle, araştırma yapılması önerilmiştir. Bu araştırmanın amacı, 05-14 yaş öğrencilerin yaratıcı düşünme gelişimlerinin incelenmesidir. Bu amaçla, Türkiye’de ilgili yaş aralığında yaratıcı düşünme gelişimleri, TYDT-Şekilsel testle yapılan ölçümler ortak zemininde, 2001 ve 2021 yıllarında yapılan araştırmalar incelenmiştir. Bu çalışma, araştırma sorusu doğrultusunda alanyazın taraması ile rapor edilen sonuçların değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler içerik analiziyle incelenmiştir. Toplam 12 araştırmada 1227 öğrencinin ölçüm sonuçları değerlendirilmiştir. Ulaşılan bulgulara göre, öğrencilerin yaratıcı düşünme alt boyutlarında inişli-çıkışlı bir gelişim çizgisi gözlemlenirken, toplam yaratıcılık puanları açısından, 05 yaştan 13 yaşa doğru gelişimin artış içinde olduğu, 13 yaşta durağanlıktan sonra 14 yaşta artışın devam ettiği, dolayısıyla gelişimin yaş ile birlikte arttığı belirlenmiştir. Buna göre, somut düşünme evresinde yer alan 5 yaş ile soyut düşünme evresi 13 yaş civarında yaratıcı düşünme gelişiminde görülen durağanlık, aynı zamanda, okula başlama 5 yaş ile yaklaşık 13 yaşında erken ergenlik evresine geçişin yaratıcı düşünme gelişimine olumsuz etkilerinin olabileceği söylenebilir. Dolayısıyla, öğrencilerin sürekli bir gelişim gösterebilmesi için eğitim alanında önlemler alınmasının gerekli olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Yaratıcı düşünme
• soyut düşünme
• TYDT şekilsel
• TYDT Şekilsel alt boyutlar

Kaynakça

1. Aslan, A. E. (t.y.). Torrance Yaratıcı Düşünce Testleri Türkçe Versiyonu Puanlama Kılavuzu.
2. Beketayev, K. ve Runco, M. A. (2016). Scoring Divergent Thinking Tests by Computer With a Semantics-Based Algorithm. Europe's Journal of Psychology, 12(2), 210–220, doi:10.5964/ejop.v12i2.1127
3. Chan, D. W. & Zhao, Y. (2010). The relationship between drawing skill and artistic creativity: Do age and artistic involvement make a difference? Creativity Research Journal, 22(1), 27–36, doi: 10.1080/10400410903579528