Üstün Yetenekli Öğrencilerin Benlik Kavramları ve Akademik Öz-Yeterlik İnançları: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, üstün yetenekli olan ve üstün yetenekli olmayan öğrencilerin benlik kavramları ve akademik öz-yeterlik inançlarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Ayrıca üstün yetenekli tanısı alan öğrencilerin benlik kavramları ve akademik öz-yeterlik inançlarında cinsiyete ve sosyo-ekonomik düzeye (SED) dayalı farklılıkları incelemek araştırmanın diğer amacıdır. Çalışma grubu 385 ortaöğretim öğrencisinden (Üstün Yetenekli=124, Fen Lisesi= 132,  Genel Lise= 129) oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Bilgi Toplama Formu, Piers-Harris Çocuklar için Benlik Kavramı ve Akademik Öz-Yeterlik ölçekleri ile toplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, üstün yetenekli öğrencilerin benlik kavramı ve akademik öz-yeterlik puanları üstün olmayan her iki gruptan daha yüksektir. Üstün yetenekli kızlar ile erkelerin benlik kavramları ve akademik öz-yeterlik inançları arasında anlamlı fark yoktur. Yüksek SED’deki üstün yeteneklilerin benlik kavramları düşük SED’deki üstün yeteneklilerden daha olumludur.

Anahtar Kelimeler

• Üstün yetenekli, benlik kavramı, akademik öz-yeterlik

Kaynakça

1. öğrencilerinin rastgele seçilmelerine rağmen çoğunlukla düşük sosyo-ekonomik gelir
2. düzeyine sahip olması bu çalışmanın sınırlılığı olarak görülmektedir. Bundan sonraki
3. araştırmalarda sosyo-ekonomik statülerin dengeli bir şekilde dağıldığı gruplarla çalışılması
4. önerilmektedir. Ayrıca BİLSEM’lerde verilen eğitim ve psikolojik hizmetlerin etkililiğinin
5. daha iyi değerlendirilmesi amacıyla, BİLSEM’e devam edenlerle üstün yetenekli tanısı alan
6. fakat BİLSEM’e devam etmeyen öğrenci grupları arasında karşılaştırmalar yapılabilir.
7. Ataman, A. (2004). Üstün zekalı ve özel yetenekli çocuklar. M. R. Şirin ve diğerleri (Haz.), Üstün Yetenekli Çocuklar Seçilmiş Makaleler Kitabı (ss.155-168). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
8. Bencik, S. (2012). Bilim Sanat Merkezlerine devam eden 12–14 yaş grubu üstün yetenekli çocukların benlik algılarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 37(163), 3-16.

9. Bong, M. & Skaalvik, E.M. (2003). Academic self-concept and self-efficacy: How different are they really?, Educational Psychology Review, 15 (1), 1-40.
10. Borg, W. R. & Gall, M. D. (1989). Educational Research: An Introduction (5thEd), New York: Longman.
11. Bozgeyikli, H., Doğan, H. & Işıklar, A. (2010). Üstün yetenekli öğrencilerin mesleki olgunluk düzeyleri ile algıladıkları sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28 (1), 133-149.
12. Budak, S. (2003). Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
13. Coleman, J. M. & Fults, B. A. (1982). Self- concept and the gifted classroom: the role of social comparisons, Gifted Child Quarterly, 26 (3), 116-120.
14. Davis, G. & Rimm, S. (2004). Education of the Gifted and Talented (5thEd.), Boston: Pearson Education.
15. Eggen, P. & Kauchak, D. (1997), Educational Psychology Windows on Classrooms (3rdEd.). New Jersey: Prentice-Hall Inc.
16. Flett, G.L., Panico, T. & Hewitt, H.P.L. (2011). Perfectionism, type-A Behavior and self- efficacy in depression and health semptoms among adolescents, Current Psychology, 30 (2), 105-116.
17. Hedricks, K. B. (2009). The impact of ability grouping on achievement, self-efficacy and classroom perceptions of gifted elementary students. Unpublished Dissertation. Walden University.
18. Hoge, D. R. & Renzulli, S. J. (1993). Exploring the link between giftedness and self-concept, Review of Educational Research, 63 (4), 449-465.
19. Hoogeven, L., Hell, J.G. & Verhoven, L. (2011). Social-emotional characteristics of gifted accelerated and non-accelerated students in the Netherlands. British Journal of Educational Psychology, 1-21.
20. Huang, C. (2012). Gender differences in academic self-efficacy: a meta-analysis. European Journal of Psychology of Education, DOI 10.1007/s10212-011-0097-y.Retrieved 02. 02.2012, from http://www.springerlink.com/content/t52210t488428736/fulltext.pdf
21. Junge, M.E. & Dretzke, B. J. (1995). Mathematical self-efficacy gender differences in gifted/talented adolescents, Gifted Child Quarterly, 39 (1),22-26.
22. Karnes. F.A. & Wherry, J.N. (1981). Self-concepts of gifted students as measured by the Piers- Harris Children’s Self-Concept Scale, Psychological Reports, 49(3), 9-14.
23. Kemer, G. (2006), The role of self-efficacy, hope, and anxiety in predicting university entrance examination scores of eleventh grade students. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi.
24. Loeb, R. C. & Jay, G. (1987). Self concept in the gifted children: Differential impact in boys and girls, Gifted Child Quarterly, 31, 4–9.
25. Malpass, J.R., O'Neil, H. F. & Hocevar, D. (2010). Self-regulation, goal orientation, self- efficacy, worry, and high-stakes math achievement for mathematically gifted high school students, Roeper Review, 21 (4), 281-288.
26. Marsh, H. W. & Hau, K. (2003). Big-fish-little-pond effect on academic self concept: A cross cultural (26-country) test of negative effects of academically selective schools, American Psychologist, 58, 364-376.
27. McCoach, D. B & Siegle, D. (2003). The structure and function of academic self-concept in gifted and general education students, Roeper Review, 25 (2), 61-65.
28. Milli Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi (2007). Tebliğler Dergisi, Şubat 2007/2593.
29. Ortaöğretim Kurumlarına Geçiş Sistemi (2011). Yerleştirme Tavan Taban Puanları Listesi. http://oges.meb.gov.tr/docs/2011_tavan_taban_PUAN.pdf
30. Öner, N. (1997). Türkiyede Kullanılan Psikolojik Testler (3. Basım). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
31. Pajares, F. (1996). Self-efficacy beliefs and mathematical problem-solving of gifted students, Contemporary Educational Psychology, 21, 325-344.
32. Preckel, F. & Brull, M. (2008). Grouping the gifted and talented: Are gifted girls most likely to suffer the consequences?, Journal for the Education of the Gifted, 32 (1), 54-85.
33. Preckel, F., Goetz, T., Pekrun, R. & Kleine, M. (2008). Gender differences in gifted and average-ability students: Comparing girls' and boys' achievement, self-concept, interest, and motivation in mathematics, Gifted Child Quarterly, 52 (29),146-159.
34. Pyryt, M.C. & Mendaglio, S. (1994). The multidimensional self-concept: A comparison of gifted and average-ability adolescents, Journal for the Education of the Gifted, 17(3), 299-305.
35. Rosenberg, M. & Pearlin, L. I. (1978). Social class and self-esteem among children and adults, The University of Chicago Press, 84 (1),53-77.
36. Shechtman, Z. & Silektor, A. (2012). Social competencies and difficulties of gifted children compared to nongifted peers, Roeper Review, 34,63–72.
37. Schunk, D. H. (2009). Öğrenme Teorileri: Eğitimsel Bir Bakışla (Çev. Ed. Muzaffer Şahin), (5. Baskıdan çeviri), Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
38. Van Tassel- Baska, J., Olszewski-Kubilius, P. & Kulieke, M. (1994). A study of self-concept and social support in advantaged and disadvantaged seventh and eighth grade gifted student,. Roeper Review, 16 (3), 186-191.
39. Woolfolk, A. E. (1998). Educational Psychology (7. Baskı). Boston: Allyn and Bacon.
40. Yoon, C. H. (2009). Self-regulated learning and instructional factors in the scientific inquiry of scientifically gifted Korean middle school students, Gifted Child Quarterly, 53(3). 203-216.
41. Zhang, L. (2001). Thinking styles, self-esteem and socio-economic status. Personality and Individual Differences, 31(8):1333-1346.
42. Zimmerman, B. J. , Bandura, A. & Martinez-Pons, M. (1992). Self-motivation for academic attainment: The role of self-efficacy beliefs and personal goal setting, American Educational Research Journal, 29 (3), 663-676.
43. Zimmerman, B. J. & Martinez-Pons, M. (1990). Student differences in self-regulated learning: relating grade, sex, and giftedness to self-efficacy and strategy use, Journal of Educational Psychology, 82 (1), 51-59.