Pedagojik Formasyon Eğitimi Alan Öğretmen Adaylarının Mesleğe İlişkin Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Çalışma, pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma betimsel araştırma niteliğinde olup tarama modelinde yürütülmüştür. Bu çalışmada da pedagojik formasyon eğitimi alan fen edebiyat ve sağlık meslek yüksek okulu mezunu öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları birer olgu olarak düşünülmüş ve çalışma sürecinde de bu olgular betimlenerek ilişkilendirilme yoluna gidilmiştir. Çalışma grubu, amaçsal örnekleme yöntemlerinden benzeşik durum örneklemesi kapsamında belirlenmiştir. Bu çerçevede, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında fen edebiyat fakültesi mezunu olup pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının özelliklerini yansıttığı düşünülen Ahi Evran Üniversitesi sürekli eğitim merkezinde öğrenim görmekte olan toplam 135 öğretmen adayı çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışma verilerini toplamak için Özgür (1994) tarafından geliştirilen ölçme aracı kullanılmıştır. Çalışmada, elde edilen verilerin analizi sürecinde SPSS 15 paket programından yararlanılmıştır. Bu kapsamda elde edilen verilerin analizi sürecinde; betimsel istatistikler ile birlikte açımlayıcı istatistik teknikleri uygulanmıştır. Ayrıca eta-kare (etki büyüklüğü) korelasyon katsayısı da hesaplanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre; çalışmada, pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik genel tutumlarının orta düzeyin üzerinde olduğu ve 60 % oranında öğretmenlik mesleğine yönelik kendilerini yeterli gördükleri saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Pedagojik Formasyon
• Öğretmenlik Mesleği
• Tutum

Examining Attitudes of Prospective Teachers Who Took Pedagogical Formation Education Towards Teaching Profession

Abstract

This study aims to analyze the attitudes of prospective teachers who took pedagogical formation education toward teaching profession. The study is a descriptive research. In this study, prospective teachers attitudes toward teaching profession were thought as a phenomenon and these phenomenons were related with each other by making descriptions. Study group was determined through homogeneous case sampling which is a kind of purposively sampling. A total of 135 prospective teachers which took pedagogical formation education at continuing education center of Ahi Evran University participated to the study in 2011-2012 academic year. A survey, developed by Ozgur (1994), was used to collect the data. SPSS 15 package program was used to analysis the data. Exploratory statistic techniques along with descriptive statistics were used during the analysis period. Effect sizes correlation coefficient was calculated. Results indicated that attitudes of prospective teachers who took the pedagogical formation education about teaching profession were above the average level and they see sufficient themselves for teaching profession.

Keywords

• Pedagogical Formation
• Teaching Profession
• Attitude

Kaynakça

1. Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarıyla yapılan bu çalışmanın bir benzeri
2. eğitim fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarıyla da yapılabilir. Hatta
3. formasyon eğitimi alan öğretmen adayları ile eğitim fakültesi son sınıfta öğrenim gören
4. öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları karşılaştırılabilir. Bu
5. şekilde öğretmen adaylarının mezun oldukları fakültelerin öğretmen adaylarının
6. öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları üzerinde herhangi bir etkisi olup olmadığı araştırılabilir.
7. Bazı çalışmalarda cinsiyet değişkeninin tutumu etkilediği, bazılarında ise etkilemediği
8. görülmüştür. Bu farklılığın kaynağını belirleme noktasında nitel çalışma desenlerinden

9. yararlanılarak farklı çalışmalar ortaya konulabilir.
10. Öğretmenlik mesleğini tercih sebebine ilişkin olarak öğretmen adaylarının tercih ettiği
11. sebepler dışında kalan diğer belirleyici faktörleri de irdelemek amacıyla daha
12. derinlemesine nitel çalışmalar yapılabilir.
13. Bu çalışmada, Cinsiyet, Mezun Olunan Lisans Programı, Lisans Programına İlişkin Genel
14. Not Ortalaması, Ailede Öğretmen Olup-olmaması, Baba Mesleği, Mezun Olunan Lise
15. Türü, Öğretmenlik Mesleğini Tercih Sebebi birer bağımsız değişken olarak kullanılmıştır.
16. Başka çalışmalarda bağımsız değişken olarak Anne Mesleği ve Ailenin Aylık Toplam Geliri
17. gibi değişkenler kullanılabilir.
18. Akpınar, E., Yıldız, E. ve Ergin, Ö. (2006). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 56–62.
19. Aksoy, M. E. (2010). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları (Gaziosmanpaşa Üniversitesi Örneği). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2, 197- 212.
20. Arseven, A. D. (1993). Alan araştırma yöntemi. Ankara: Gül Yayınevi.
21. Aslan, D. ve Köksal Akyol, A. (2006). Okul öncesi öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ve mesleki benlik saygılarının incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 51-60.
22. Baykara Pehlivan, K. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-kültürel özellikleri ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları üzerine bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (2), 151-168.
23. Beijaard, D., P.C. Meijer, & N. Verloop. (2004). Reconsidering research on teachers’ professional identity. Teaching and Teacher Education, 20, 107–28.*
24. Bozkırlı, K. Ç. ve Er, O. (2011). Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Kafkas Üniversitesi Örneği). Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Vol. 6/4, 457-466.
25. Bulut, İ. (2009). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Dicle ve Fırat Üniversitesi Örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 13-24.
26. Büyükkaragöz, S. Ş. ve Çivi, C. (1999). Genel öğretim metotları, öğretimde planlama uygulama. (10 baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
27. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayınları.
28. Camadan, F. ve Duysak, A. (2010). Farklı programlardaki öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından karşılaştırılması: Rize Üniversitesi Örneği. International Conference on New Trends in Education and Their Implications, 11-13 November, 2010, Antalya-Turkey.
29. Can, Ş. (2010). Tezsiz yüksek lisans öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE), 24, 1-28.
30. Ceylan, M. ve Turhan, E. (2010). Student-teachers’ opinions about education and teaching profession example of anadolu university. Procedia Social and Behavioral Sciences. 2, 2287–2299.
31. Çakır, Ö., Kan, A. ve Sünbül, Ö. (2006). öğretmenlik meslek bilgisi ve tezsiz yüksek lisans programlarının tutum ve özyeterlik açısından değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 36–47.
32. Çapa, Y. ve Çil, N. (2000). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16, 69-73.
33. Çapri, B. ve Çelikkaleli, Ö. (2008). Öğretmen adaylarının öğretmenliğe ilişkin tutum ve mesleki yeterlik inançlarının cinsiyet, program ve fakültelerine göre incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (15), 33–53.
34. Çermik, H., Doğan, B. ve Şahin, A. (2010). Sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini tercih sebepleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 201-212.
35. Çetin, Ş. (2006). Öğretmenlik mesleği tutum ölçeğinin geliştirilmesi (geçerlik ve güvenirlik çalışması). Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 28- 37.
36. Çetinkaya, Z. (2009). Türkçe öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının belirlenmesi. İlköğretim Online, 8(2), 298-305.
37. Demirbaş, M. ve Yağbasan, R. (2005). Sosyal öğrenme teorisine dayalı öğretim etkinliklerinin, öğrencilerin bilimsel tutumlarının kalıcılığına olan etkisinin incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (2), 363-382.
38. Erdamar Koç, G. ve Demircioğlu, Y. (2009). Aile ekonomisi ve beslenme eğitimi bölümü öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 118-129.
39. Ertürk, S. (1997). Eğitimde program geliştirme. Ankara: Meteksan.
40. Green, S., Salkind, N. & Akey, T. (2000). Using SPSS for windows: Analyzing and understanding data. New Jersey: Practice Hall.
41. Güneyli, A. ve Aslan, C. (2009). Evaluation of Turkish prospective teachers’ attitudes towards teaching profession (Near East University case). Procedia Social and Behavioral Sciences, 1, 313–319.
42. Gürbüztürk, O. ve Genç, S. Z. (2004). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 47-62.
43. Hooge, E. H., Honingh M. E. & Langelaan, B. N. (2011). The teaching profession against the background of educationalisation: An exploratory study. European Journal of Teacher Education,, 34 (3), 297–315.
44. İlter, İ. ve Köksalan, B. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine olan tutumları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (1), 113-128.
45. Kağıtçıbaşı, Ç.(2006). Yeni insan ve insanlar. (10. Basım). İstanbul: Evrim Yayınevi.
46. Kalaycı, Ş. (2005). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
47. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler ve teknikler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
48. Kartal, T., Öztürk, N. & Ekici, G. (2012a). Developing pedagogical content knowledge in preservice science teachers through microteaching lesson study. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 46, 2753-2758.
49. Kartal, T., Kaya, V. H. Öztürk, N. ve Ekici, G. (2012b).The exploration of the attitudes of the science teacher candidates towards teaching profession. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 46, 2759-2764.
50. Kaya, A. ve Büyükkasap, E. (2005). Physics student teachers’ profiles, attitudes and anxiety toward teaching profession: An Erzurum sample. Kastamonu Education Journal, 13(2), 367-380.
51. Korthagen, F.A.J. (2004). In search of the essence of a good teacher: towards a more holistic approach in teacher education. Teaching and Teacher Education, 20 (1), 77–97.
52. Köklü, N. Büyüköztürk, Ş. ve Bökeoğlu, Ö. Ç. (2006). Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
53. Krumboltz, J.D. (1979). A social learning theory of career choice. In A.M. Mitchell, G.B. Jones, & J.D. Krumboltz (Eds.), Social learning theory and career decision making (pp. 19-49). Cranston, RI: Carroll Press.
54. Küçükahmet, L. (2005). Öğretimde planlama ve değerlendirme. (16. Basım). Ankara: Nobel Yayıncılık.
55. Özbek, R. (2007). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini tercih etmelerinde kişisel, ekonomik ve sosyal faktörlerin etkililik derecesine ilişkin algıları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 17 (1), 145-159.
56. Özbek, R., Kahyaoğlu, M. ve Özgen, N. (2007). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (2), 221- 232.
57. Özgür, F. N. (1994). Öğretmenlik mesleğine karşı tutum. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
58. Rots, I. & Aelterman A. (2009). Teacher education graduates’ entrance into the teaching profession: Development and test of a model. European Journal of Psychology of Education, 24 (4), 453-471.
59. Rots, I., Aelterman A., Devos, G. & Vlerick, P. (2010). Teacher Education and the choice to enter the teaching profession: A prospective study. Teaching and Teacher Education. 26, 1619-1629.
60. Semerci, N. ve Semerci, Ç. (2004). Attitudes toward teaching in Turkish, Fırat University Journal of Social Science, 14 (1), 137-146.
61. Skaalvik, E. M. & Skaalvik, S. (2011). Teacher job satisfaction and motivation to leave the teaching profession: Relations with school context, feeling of belonging, and emotional exhaustion. Teaching and Teacher Education, 27, 1029-1038.
62. Smith, M. B. (1968). Attitude change. International Encyclopedia of The Social Sciences, (pp. 458-467). Crowell Collier and Mac Millan.
63. Soran, H., Demirci, C. ve Atay, E. (1996). Hacettepe üniversitesi eğitim fakültesi fen bilimleri öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının belirlenmesi. II. Ulusal Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu, 18-20 Eylül 1996, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, İstanbul.
64. Şimşek, H. (2005). Ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans programına devam eden öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 25-50.
65. Şişman, M. (2007). Eğitim bilimine giriş. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
66. Tanel, R., Kaya Şengören, S. ve Tanel, Z. (2007). Fizik öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(22), 1-9.
67. Taşdemir, M. (2003). Eğitimde planlama ve değerlendirme. (2.Basım). Ankara: Ocak Yayınevi.
68. Taşkın Şahin, Ç. ve Hacıömeroğlu, G. (2010). İlköğretim bölümü öğretmen adaylarının mesleğe yönelik tutumları: Nicel ve nitel verilere dayalı bir inceleme. İlköğretim Online (Elementary Education Online), 9(2), 922-933.
69. Thuranira, T. S. (2010). Perspectives on the teaching profession in Kenya. Unpublished PhD Thesis. University of Maryland, UMI 3443516.
70. Turgut, M. F. (1992). Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. Ankara: Saydam Matbaası.
71. Üstün, A. (2007). Farklı branşlardaki öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Çağdaş Eğitim Dergisi, 339, 20-27.
72. Üstüner, M. (2004). Geçmişten günümüze Türk eğitim sisteminde öğretmen yetiştirme ve günümüz sorunları. İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (7), 63-82.
73. Varış, F. (1988). Eğitimde program geliştirme teori ve teknikler. (4. Basım). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
74. Yeşil, H. (2010). The relationship between candidate teachers’ communication skills and their attitudes towards teaching profession. Procedia Social and Behavioral Sciences, 9, 919–922.
75. Yıldırım, Ş. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
76. YÖK. (2007). Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Fakülteleri (1982-2007). (Öğretmenin Üniversitede Yetiştirilmesinin Değerlendirilmesi). Yükseköğretim Kurulu Yayını 2007-5. Ankara: Meteksan A.Ş. www.yok.gov.tr/yok_ogretmen_kitabi[1].pdf adresinden 22 Ağustos 2012 tarihinde indirilmiştir.