UYGUR TÜRKLERİNDE UĞURLAMA

Tarihsel ve toplumsal gelişme süreci içinde toplum belleğindeki kayıtlardan hareketle gündelik iletişim rutinleri gerçekleşir. Bu iletişim rutinlerinde kullanılan kalıplar toplumdan topluma değişiklik gösterdiği gibi kişiler ve koşullar doğrultusunda farklı görünümlerle de ortaya çıkar. Uygur Türklerinde uğurlamalar çeşitli söz ve davranış kalıplarıyla yapılandırılmıştır. Uğurlamanın pek çok türü bulunmaktadır. Uğurlama, yalnızca bir canlının uğurlanmasıyla sınırlı değildir. Kimi zaman ölen kişi, kimi zaman başka bedene giren ruh, kimi zaman da kutsal bir ay uğurlanır. Çalışmamızda Uygur Türklerinin uğurlamalarda kullandıkları bu söz ve davranış kalıplarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Uygur Türklerinde uğurlama uğurlama ile ilgili sözcükler, uğurlama sözleri ve durumlara özgü uğurlamalar olmak üzere üç ana başlık altında ele alınmıştır. Durumlara özgü uğurlamalar misafir uğurlama, yolcu uğurlama, evlenen kızı uğurlama, ölüm ile ilgili uğurlamalar (ölmek üzere olan kişiyi uğurlama, ölen kişiyi uğurlama), başka bedene giren ruhu uğurlama ve diğer uğurlamalar olmak üzere alt başlıklara ayrılarak incelenmiştir. Asker uğurlama, hacı uğurlama, Ramazan ayını uğurlama, ava giden kişiyi uğurlama gibi türler diğer uğurlamalar başlığı altında verilmiştir.

In the process of historical and social development, daily communication routines occur based on the records in the social memory. The patterns used in these communication routines vary from society to society and also appear in different forms depending on people and circumstances. Among the Uyghur Turks, sendoffs are carried out with various words and behavioral patterns. There are many types of sendoffs. Sendoff is not limited to sending off just one living thing. Sometimes the deceased person, sometimes the soul entering another body, and sometimes a holy month are bid sendoff. Our study aims to reveal these words and behavioral patterns used by Uyghur Turks in sendoffs. Sendoff in Uyghur Turks is discussed under three main headings: words related to sendoff, sendoff words and sendoffs specific to situations. Sendoffs specific to situations have been examined under subheadings: guests sendoff, passengers sendoff, a daughter who is getting married sendoff, sendoffs related to death (the person who is about to die sendoff, the deceased sendoff), the soul entering another body sendoff, and other sendoffs. Types such as soldiers sendoff, pilgrims sendoff, the month of Ramadan sendoff, a person going hunting sendoff are given under the heading of other sendoffs.