Öz
İhsan Özgen, one of the most important representatives of the Cemil Bey school in 20th century Turkish Music instrumental performance, performed the tanbur, cello and kemençe instruments at the highest level in terms of technique and attitude, and contributed to the development of this attitude and played an important role in its survival to this day. Özgen is an innovative artist who is both committed to tradition with his performance and directs his performance by perceiving the international musical developments of the current century and adding his own interpretation to them. In this study, İhsan Özgen's taksim in the Acemkürdî maqam performed with the kemenche was analyzed according to the Arel theory and similar and different aspects were tried to be revealed. For this purpose, Özgen's division was found by scanning the archives and an attempt was made to note it. This notated taksim was then subjected to a comparative examination with the Acemkurdî maqam information in the Arel theory book in terms of scale, rhythmic characteristics, used flavors and vocal range. As a result of this analysis, it was revealed that there were differences in the processing of the maqam. Similar and different aspects have been revealed concretely in line with the comparisons made in the conclusion section.
Anahtar Kelimeler
Turkish Music Taksim Acemkurdî Maqam İhsan Özgen Arel Theory
Kaynakça
- Akdoğu, O. (1991). Türk musikisi nazariyat dersleri. Ankara: Kültür Bakanlığı.
- Aksoy, B. (1991). Avrupalı gezginlerin gözüyle Osmanlıda musiki. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi Enstitüsü Doktora Tezi.
- Çolakoğlu, G. (2008). Anadolu’dan Balkanlara armûdi biçimdeki kemençeler. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Deran, E. (2017). Makamdan makama geçki örnekleri. İstanbul: Pan Yayınları.
- Karadeniz, M. E. (1965). Türk musikisinin nazariye ve esasları. Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları.
- Öbek, C. (2022). İhsan Özgen’in kemençe taksimlerinin incelenmesi ve yeni icralarda kullanılması. İstanbul: Haliç Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sanatta Yeterlik Tezi.
- Kaya, R. (1998). Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Öztuna, Y. (1974). Türk musikisi ansiklopedisi. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
- Sarı, A. (2012). Türk müziği çalgıları. İstanbul: Nota Yayıncılık.
- Yavaşça, A. (2002). Türk mûsikîsinde kompozisyon ve beste biçimleri. İstanbul: Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Yayınları.
Öz
20. yüzyıl Türk Müziği saz icracılığında Cemil Bey ekolünün en önemli temsilcilerinden olan İhsan Özgen, icra etmiş olduğu tanbur, viyolonsel ve kemençe sazlarını teknik ve tavır olarak en üst düzeyde icra etmiş bu tavrın gelişmesine katkı sağlayıp günümüze kadar gelmesinde önemli rol almıştır. Özgen icrasıyla hem geleneğe bağlı hem de bulunduğumuz yüzyılın uluslararası müzik gelişmelerini iyi algılayıp kendi yorumuna katarak icrasına yön veren yenilikçi bir sanatkârdır. Bu çalışmada, İhsan Özgen’in kemençe ile yapmış olduğu Acemkürdî makamındaki taksimi Arel nazariyatına göre tahlil edilip benzer ve farklı yönler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla arşiv taraması yapılarak Özgen’in taksimine ulaşılmış ve notaya alınmaya çalışılmıştır. Notaya alınan bu taksim daha sonra Arel nazariyat kitabında bulunan Acemkürdî makamı bilgileri ile dizi, seyir özelliği, kullanılan çeşniler ve ses aralığı açısından karşılaştırmalı incelemeye tabi tutulmuştur. Bu tahlil neticesinde makamın işlenişinde farklılıklar olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç bölümünde yapılan mukayeseler doğrultusunda benzer ve farklı yönler somut olarak ortaya çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Türk Müziği Taksim Acemkürdî Makamı İhsan Özgen Hüseyin Sâdeddin Arel Nazariyatı
Destekleyen Kurum
yok
Kaynakça
- Akdoğu, O. (1991). Türk musikisi nazariyat dersleri. Ankara: Kültür Bakanlığı.
- Aksoy, B. (1991). Avrupalı gezginlerin gözüyle Osmanlıda musiki. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi Enstitüsü Doktora Tezi.
- Çolakoğlu, G. (2008). Anadolu’dan Balkanlara armûdi biçimdeki kemençeler. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Deran, E. (2017). Makamdan makama geçki örnekleri. İstanbul: Pan Yayınları.
- Karadeniz, M. E. (1965). Türk musikisinin nazariye ve esasları. Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları.
- Öbek, C. (2022). İhsan Özgen’in kemençe taksimlerinin incelenmesi ve yeni icralarda kullanılması. İstanbul: Haliç Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Sanatta Yeterlik Tezi.
- Kaya, R. (1998). Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Öztuna, Y. (1974). Türk musikisi ansiklopedisi. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
- Sarı, A. (2012). Türk müziği çalgıları. İstanbul: Nota Yayıncılık.
- Yavaşça, A. (2002). Türk mûsikîsinde kompozisyon ve beste biçimleri. İstanbul: Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Yayınları.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Türk Musikisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 11 Ocak 2025 |
| Kabul Tarihi | 5 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| DOI | https://doi.org/10.12981/mahder.1617814 |
| IZ | https://izlik.org/JA35KL44HD |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 52 |
