RAHATLATAN YEMEK (COMFORT FOOD): YEMEĞİN SOSYAL VE KÜLTÜREL ÖNEMİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA

Yıl 2026, Cilt: 19 Sayı: 53, 284 - 300, 14.03.2026

Arzu Durukan

https://doi.org/10.12981/mahder.1741011

https://izlik.org/JA57XC37RH

Öz

Bu vaka çalışmasının amacı, uluslararası adı comfort food olan Türkçede konfor yemek ya da rahatlatan yemek gibi farklı kullanımları olan yemeğin sosyal ve kültürel önemini anlamaktır. Rahatlatan yemek genellikle geleneksel yöntemlerle hazırlanan ve nostaljik çekiciliği olan yemek olarak tanımlanmaktadır. Hafızayla, sosyal bağlarla ve kimlikle ilişkilendirilen rahatlatan yemeğin üniversitede gastronomi okuyan öğrenciler için ne anlama geldiği araştırılmıştır. Çocuklukla ve evle ilişkilendirilen rahatlatan yemekle ilgili olarak yapılan bu çalışma İstanbul'da bulunan bir üniversitenin 137 gastronomi öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere yemek kültürü dersinde rahatlatan yemeğin ne olduğu anlatıldıktan sonra önceden hazırlanmış olan, beş sorudan oluşan bir soru formu verilmiş ve bu soruları yanıtlamaları istenmiştir. Verilen yanıtlar excel programına aktarılmış, burada belli kategoriler altında toplanmış ve sonra betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre katılımcıların seçtikleri rahatlatan yiyeceklerle bu yiyeceklerin onların sosyal ve kültürel yapılarının ilişkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda, katılımcıların seçtikleri rahatlatan yemeklerin, içinde büyüdükleri aile yapısıyla ve mutfak kültürüyle ilişkili olduğu, genellikle Türk mutfağında yaygın olarak kullanılan et yemeklerinin tercih edildiği, yüksek proteinli ve yüksek karbonhidratlı, büyük ailelerin sofralarında tüketilen paylaşımlı yemeklerin seçildiği görülmüştür. Az sayıda öğrenci daha güncel ve hazır yemekleri (pizza, lazanya vb.) tercih etmişlerdir. Bu sonuç, uluslararası kaynaklarda şekerli ve karbonhidrat oranı yüksek yiyecekler olarak tanımlanan rahatlatan yemeğin kültüre ve coğrafyaya göre değişebileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Rahatlatan Yemek , Kimlik , Sosyal Bağ , Kültür , Hafıza

COMFORT FOOD: A STUDY OF THE SOCIAL AND CULTURAL SIGNIFICANCE OF FOOD

https://izlik.org/JA57XC37RH

Öz

The purpose of this case study is to understand the social and cultural significance of comfort food, which has different uses in Turkish such as konfor yemek or rahatlatan yemek. Comfort food is generally defined as food prepared with traditional methods and has a nostalgic appeal. The meaning of comfort food, which is associated with memory, social ties and identity, for students studying gastronomy at university was investigated. This study, which was conducted on comfort food, which is associated with childhood and home, was carried out with the participation of 137 gastronomy students at a university in Istanbul. After the students were told what comfort food is in the food culture course, they were given a questionnaire consisting of five questions prepared in advance and were asked to answer these questions. The answers given were transferred to the Excel program, collected under certain categories here and then analyzed with the descriptive analysis method. According to the results obtained, the relationship between the comfort foods chosen by the participants and their social and cultural structures was tried to be understood. At the end of the study, it was seen that the comfort foods chosen by the participants were related to the family structure and culinary culture they grew up in, and that meat dishes commonly used in Turkish cuisine were generally preferred, and high-protein and high-carbohydrate, shared meals consumed at large family tables were chosen. A small number of students preferred more contemporary and ready-made meals (pizza, lasagna, etc.). This result showed that comfort food, defined as sugary and high-carbohydrate foods in international sources, can vary according to culture and geography.

Anahtar Kelimeler

Comfort Food , Identity , Social Bond , Culture , Memory

Kaynakça

• Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 62–82.
• Anderson, A. (2022). Comfort food: Meanings and memories by Michael Owen Jones and Lucy M. Long. Western States Folklore Society, 81(1), 78–81.
• Dubé, L. vd. (2005). Affect asymmetry and comfort food consumption. Physiology and Behavior, 86(4), 559–567.
• Fischler, C. (1988). Food, self and identity. Social Science Information, 27(2), 275–292.
• Gross, E. B. (2008). Alimentary anglophilia: A short personal history of English food. Bachelor of Arts of Wesleyan University, Middletown: Wesleyan University.
• Holt, R. R. vd. (2025). Comfort foods in the twenty-first century: Friend or foe? Annual Review of Food Science and Technology, 16(1), 433–458.
• Holtzman, M. (2008). Defining family: Young adults’ perceptions of the parent-child bond. Journal of Family Communication, 8(3), 167–185.
• Kızıldemir, Ö. vd. (2014). Türk mutfak kültürünün tarihsel gelişiminde yaşanan değişimler. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(3), 191–210.
• Lin, N. (1976). Foundation of social research. Boston: MacGraw Hill.
• Locher, J. L. vd. (2005). Comfort foods: An exploratory journey into the social and emotional significance of food. Food and Foodways, 13(4), 273–297.
• Long, L. M. (2017). Comfort food in culinary tourism: Comfort Food, (eds.: M. O. Jones - L. M. Long), 126–149, Mississippi: University Press of Mississippi.
• Neira Hernández, M. P. (2024). Childhood memories and emotional benefits: An exploratory study of the role of comfort food in identity building and maintenance of first and second generation Latino immigrants in Western Oregon. Oregon State University, Master’s Thesis, Oregon: Oregon State University.
• Pereira, J. M. vd. (2024). Comfort food concepts and contexts in which they are used: A scoping review protocol. PLOS ONE, 19(4), e0299991.
• Rogers, N. vd. (2025). Why does comfort food comfort? A qualitative inquiry. Food and Foodways, 33(3), 1–19.
• Silver, I. (1996). Role transitions, objects, and identity. Symbolic Interaction, 19(1), 1–20.
• Spence, C. (2017). Comfort food: A review. International Journal of Gastronomy and Food Science, 9, 105–109.
• Sutton, D. E. (2001). Remembrance of repasts. Remembrance of Repasts An Anthroplogy of Food and Memory, Oxford: Berg Publishers.
• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2015). Türk mutfağı. (ed.: A. Bilgin - Ö. Samancı), 2. Baskı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
• Tutar, H. (2023). Nitel araştırma deseni belirleme ölçütleri ve gerekçelendirilmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 334–355.
• Wansink, B. vd. (2003). Exploring comfort food preferences across age and gender. Physiology and Behavior, 79(4–5), 739–747.
• Webster, A. D. - Sollid, K. (2018). Is everyone really on a low-carbohydrate diet? Consumer perceptions of carbohydrates and sugars. Cereal Foods World, 63(3), 116–118.
• Yılmaz, G. vd. (2022). Göç ve kentleşme-mutfak kültürü etkileşiminde kadının rolü. Daha İyi Bir Dünya İçin Turizm, (ed.: L. Altınay vd.), 2, 1–9.