Araştırma Makalesi

DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ

Cilt: 11 Sayı: 22 18 Haziran 2018
PDF İndir
EN TR

DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ

Öz

İslamiyet’in kabulünden sonra Türk edebiyatında dinî-tasavvûfî eserler görülmeye başlamıştır. Bu eserler arasında İslamiyet’i geniş kitlelere yaymak amacıyla, Hz. Muhammed’i ve onun Ehl-i beytini öven manzum-mensur pek çok eser yazılmıştır. Hz. Muhammed’in çocukluk-gençlik yıllarına dair yazılmış dinî-mensur bir eser, tarafımızdan ilk defa tespit edilerek incelenmiş ve transkripsiyonlu neşri gerçekleştirilmiştir. Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Hz. Peygamber’in Ebû Cehil’le güreşini konu alan iki mensur eserin nüsha özellikleri verildikten sonra, daha kapsamlı olan İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Türkçe Yazmalar, No: 7391’de kayıtlı eserin tanıtımı yapılmış, ikinci bölümde İstanbul Üniversitesi T7391 numarada yer alana bu eserle, Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Y-550 numarada yer alan, Mustafa Fâiz b. el-Hac tarafından H. 1190/1776-7 tarihinde istinsah edilmiş; “Muhammed Mustafâ Sallallâhu Te’âlâ ‘Aleyhi ve Sellem Hazretleri Ebû Cehil La’în ile Güreş Tutup ve Ebû Cehil La’în Münhezim Oldugıdur” başlıklı mensur eser içerik açısından karşılaştırılarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise İstanbul Üniversitesi Kütüphanesindeki mensur eser, güreş kültürü açısından değerlendirilmiştir. Makalenin sonunda da bu eserin transkripsiyonlu metni verilmiştir. Çalışmada, edebiyat metin inceleme yöntemleri ve halkbilim metotları esas alınmıştır. İnceleme sonucunda, dinî-destânî gelenek ve güreş tarihi açısından önemli olan bir metnin, halk arasında okunarak Hz. Muhammed’in tanınmasını sağladığı görülmüştür. Çalışmanın sonunda verilen transkripsiyonlu yazma metin, filoloji araştırmaları bakımından da ele alınıp geliştirilebilir. 

Anahtar Kelimeler

Hz. Muhammed,Ebû Cehil,Siyer-i Nebi,güreş

Kaynakça

  1. T7391: Haza Risāle-i Peygamber Aleyhisselam Ebū Cehil İle Güleş Tutdıkları Beyānında Olıcıdır; m.y., t.y., İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Yazma Eserler Birimi, Demirbaş nu. NEKTY07391, Yer nu. 297.97, vr. 1b-15b.
  2. Y-550: Mustafa Faiz Bin El-Hac; “Muḥammed Muṣṭafa ṣallallahü Teʼālī ʽaleyhi ve-sellem ḥażretleri Ebū Cehl-i Laʽīn ile Güreş Tutup ve Ebū Cehl-i Laʽīn Münhezim Olduġıdur”, istinsah tarihi: H. 1190/1776-7, Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi, Yer nu. Y-550, vr. 1b -11a
  3. ÇELEBİOĞLU, Âmil (1999). Türk Edebiyatı’nda Mesnevî (XV. yy.’a kadar). İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  4. KARA DÜZGÜN, Ülkü (2014). Türk Destan Kahramanı ve Başkurt Destanlarının Tipolojisi. Konya: Kömen Yayınları.
  5. ERKAN, Mustafa (1986), Siretü’n-Nebi (Tercümetü’z-Zarîr) İnceleme-Metin, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yeni Türk Dili Doktora Tezi, C:I.
  6. GÜRBÜZ, Mehmet ve DURMUŞi, Tuba (2017). “Nazımdan Nesre Anlatımın Dönüşümü: Dâsitân-ı Ferruh u Hümâ Örneği”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, S. 19, ss. 147-168.
  7. KAHRAMAN, Âtıf (1989). Cumhuriyete Kadar Türk Güreşi. C.1, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  8. ÖZTEK, İbrahim (2011). Bilimsel Kuraş. Antakya: Antakya Belediyesi Kültür Yayınları.
  9. UZUN, Mustafa (2009). “Türkçe Siyer Kitapları” maddesi. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 37, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, ss. 324-326.
  10. URL:https://sgm.gsb.gov.tr/Public/images/SGM/Federasyon/792612007%20geleneksel_kusak_guresi_talimati__.pdf

Kaynak Göster

APA
Uyanıker, N. (2018). DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 11(22), 28-48. https://doi.org/10.12981/motif.456
AMA
1.Uyanıker N. DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ. Motif Akademi. 2018;11(22):28-48. doi:10.12981/motif.456
Chicago
Uyanıker, Nursel. 2018. “DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 11 (22): 28-48. https://doi.org/10.12981/motif.456.
EndNote
Uyanıker N (01 Haziran 2018) DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 11 22 28–48.
IEEE
[1]N. Uyanıker, “DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ”, Motif Akademi, c. 11, sy 22, ss. 28–48, Haz. 2018, doi: 10.12981/motif.456.
ISNAD
Uyanıker, Nursel. “DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 11/22 (01 Haziran 2018): 28-48. https://doi.org/10.12981/motif.456.
JAMA
1.Uyanıker N. DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ. Motif Akademi. 2018;11:28–48.
MLA
Uyanıker, Nursel. “DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, c. 11, sy 22, Haziran 2018, ss. 28-48, doi:10.12981/motif.456.
Vancouver
1.Nursel Uyanıker. DİNÎ - MENSUR BİR ESER: HZ. MUHAMMED’İN EBÛ CEHİL İLE GÜREŞİ. Motif Akademi. 01 Haziran 2018;11(22):28-4. doi:10.12981/motif.456