Araştırma Makalesi

TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE

Cilt: 12 Sayı: 25 11 Mart 2019
PDF İndir
TR EN

TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE

Öz

Görsel-işitsel medya, günümüzde kültürü şekillendiren, değiştiren, dönüştüren en önemli araçlardan biridir. Medya geleneği tüketim kültürü bağlamında ürüne dönüştürerek tekrar sahiplerine aktarmaktadır. Televizyon, sözlü kültürün diğer geleneklerinde olduğu gibi, hikâyecilik geleneği için de görsel, işitsel, yazılı bellek işlevini görmektedir. Geleneksel hikâyecilerin yok olmaya yüz tuttuğu XXI. yüzyılda televizyon, geleneksel ve modern hikâyelerin izleneceği/dinleneceği meraklı bir seyirci kitlesi yaratmıştır. Yeni bağlam, geleneğin sahibi, meraklı, oluşturucu, denetleyici kitlesini; daha geniş ve farklı sosyal tabakalardan oluşan, pasif, geleneklerden uzak, sunulanı tüketen bir izleyici kitlesine dönüştürmüştür. Modern dönemin yeni aktörlerinin ortaya çıkmasıyla etkisizleşmeye başlayan hikâyecilik geleneği, televizyon dizilerindeki farklı karakterlerle kurgulanan yeni bir dünyada sürdürülmeye çalışılmaktadır. Hikâyecilik geleneği bir nesneye dönüştürülmüş; geleneğin yaratım, aktarım, tüketim bağlamı değişmiştir. Televizyon, sözlü kültür geleneklerinden kendi amaçlarına göre yararlanmaktadır. Bu çalışmada sözlü kültür ortamının geleneksel hikâye anlatıcılarının teknolojik kültür ortamı araçlarından televizyon dizilerinde karşımıza çıkan ardıllarına dönüşümü incelenmiştir. İnceleme televizyon dizilerindeki hikâyecilerle sınırlandırılmıştır. İnceleme sonucunda Türk toplumundaki geleneksel hikâyeci tipinin televizyonun etkisiyle medyatik bir karaktere dönüştüğü görülmüştür. Televizyon kendi bağlam ve amaçlarına uygun yeni bir gelenek ve bu geleneği icra edecek ustalar yaratmıştır.  

Anahtar Kelimeler

Medya,televizyon,değişim,hikâye

Kaynakça

  1. ALTUNAY, Alper. (2012). “Kes-Kopyala-Yapıştır: Bir Sanat Yüzeyi Olarak Ekran”. Yeni Medya Ve… (ed. Deniz YENGİN). İstanbul: Anahtar Kitaplar Yayınevi. 13-41.
  2. AND, Metin. (2006). “Meddah, Meddahlık, Meddahlar”. Meddah Kitabı. (hzl. Ünver ORAL). İstanbul: Kitabevi Yayınları. 3-17.
  3. AYTAÇ, Gürsel. (2005). Edebiyat ve Medya. Ankara: Hece Yayınları.
  4. BORATAV, Pertev Naili. (1999). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
  5. BORATAV, Pertev Naili. (2002). Halk Hikâyeleri ve Halk Hikâyeciliği. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları
  6. DÜZGÜN, Dilaver. (2006). “Âşık Edebiyatı”. Türk Halk Edebiyatı El Kitabı (ed. M. Öcal OĞUZ). Ankara: Grafiker Yayınları. 169-212.
  7. GEÇER, Ekmel. (2015). Medya ve Popüler Kültür: Diziler, Televizyon ve Toplum. İstanbul: Okur Kitaplığı.
  8. GERÇEK, Selim Nüzhet. (2006). “Meddah”. Meddah Kitabı. (hzl. Ünver ORAL). İstanbul: Kitabevi Yayınları. 18-21.
  9. GÜNAY, Umay. (2005). Türkiye’de Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi. Ankara: Akçağ Yayınları.
  10. İNAN, Abdülkadir. (1998). “Türklerde Demircilik Sanatı (Tarihte ve Folklorda)”. Makaleler ve İncelemeler II. Ankara: Türk Tarih Kurumu. 229-231.

Kaynak Göster

APA
Bars, M. E. (2019). TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12(25), 1-20. https://doi.org/10.12981/mahder.512496
AMA
1.Bars ME. TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE. Motif Akademi. 2019;12(25):1-20. doi:10.12981/mahder.512496
Chicago
Bars, Mehmet Emin. 2019. “TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 12 (25): 1-20. https://doi.org/10.12981/mahder.512496.
EndNote
Bars ME (01 Mart 2019) TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 12 25 1–20.
IEEE
[1]M. E. Bars, “TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE”, Motif Akademi, c. 12, sy 25, ss. 1–20, Mar. 2019, doi: 10.12981/mahder.512496.
ISNAD
Bars, Mehmet Emin. “TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 12/25 (01 Mart 2019): 1-20. https://doi.org/10.12981/mahder.512496.
JAMA
1.Bars ME. TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE. Motif Akademi. 2019;12:1–20.
MLA
Bars, Mehmet Emin. “TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, c. 12, sy 25, Mart 2019, ss. 1-20, doi:10.12981/mahder.512496.
Vancouver
1.Mehmet Emin Bars. TÜRK ANLATI GELENEĞİNDE ANLATICI MERKEZLİ DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM: GELENEKSEL HİKÂYECİLERDEN MEDYATİK HİKÂYECİLERE. Motif Akademi. 01 Mart 2019;12(25):1-20. doi:10.12981/mahder.512496