OYUNUN TOPLUM ÜZERİNDEKİ ETKİ GÜCÜ VE ŞABAN PABUCU YARIM ÖRNEĞİ
Öz
Pek çoğu antropoloji çıkışlı olmakla birlikte tarihsel süreç içinde, gösterdiği en belirgin özelliklere dayanarak insanoğlunu kısaca tanımlamak için birçok terim ortaya atılmıştır. Homo sapiens, homo erectus ve homo faber bunlardan ilk akla gelenlerdir. İnsanın oyun oynayan bir canlı olduğu görüşünden hareketle ortaya atılan “homo ludens” de bu terimlerden biridir. Oyunu hayatın her alanında etkin gören bu görüşe göre oyun ile kültür arasında da çok yakın bir ilişki bulunmaktadır ve her türlü kültürel unsurda oyunun izi bulunur. Öyle ki oyunun kültürden önce ortaya çıktığı ve kültürü biçimlendirdiği bile iddia edilmektedir. Bu bağlamda da söz konusu görüşe göre oyunun toplum içinde gözle görülür bir gücü vardır.
Bu çalışmada, insanı “homo
ludens” olarak tanımlayan görüşün bakış açısıyla bir tür oyun olarak da
tanımlanabilecek “Şaban Pabucu Yarım” isimli film ve filmin yörüngesinde oyun
ile bağlantısı tespit edilen unsurlar oyunun etki gücü bağlamında yorumlanmaya
çalışılacaktır. Böylece, sadece yayınlandığı 1985 yılında değil, bugün bile
kendisine izleyici bulabilen bir filmin bu gücü nerelerden aldığı ve halk bilimi
medya ilişkisinin bir yönü üzerine de üzerine fikir yürütülebilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKTAŞ, Fatma (2018). Kemal Sunal’ın Rol Aldığı Filmlerde Halk Kültürü Unsurlarının Kullanımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.AND, Metin (2012). Oyun ve Bügü, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.BASCOM, William R. (2010). “Folklorun Dört İşlevi” (Çev. Ferya Çalış). Halkbilimde Kuramlar ve Yaklaşımlar-2, Ankara: Geleneksel Yayıncılık, 71-87.BAŞGÖZ, İlhan (1996). “Protesto: Folklorun Beşinci İşlevi (Fonksiyonu)”. Folkloristik, Prof.Dr. Umay Günay Armağanı, Ankara: Feryal Matbaacılık, 1-4.DİNÇ, Mustafa (2018). Kemal Sunal Filmlerinde Folklor ve Mizah. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.HUIZINGA, Johan (2006). Homo Ludens Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.MOLNAR, Ferenc (2009). Pal Sokağı Çocukları (Çev. Tarık Demirkan). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.SUNAL, Ali Kemal (1998). Tv ve Sinemada Kemal Sunal Güldürüsü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Türkçe Sözlük (2011). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.ULU, Betül Berrin (2007). Televizyon Reklamlarında Star Kullanımının Tüketiciler Üzerine Etkisi: İzmir İlinde Üniversite Öğrencileri Arasında Bir Uygulama. Yayımlanmamış Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.Avatar (2009), Yönetmen: James Cameron, 20th Century Fox, ABD: Lightstorm Entertainment.Şaban Pabucu Yarım (1985), Yönetmen: Kartal Tibet, Türkiye: Cem Film.URL-1: “Ragga Oktay”. https://www.youtube.com/watch?v=f4iSyyYpoI8 (Erişim Tarihi: 11.07.2019)URL-2: “Omo Reklam”. http://www.youtube.com/watch?v=fhQj2gfFf20 (Erişim Tarihi: 05.10.2019)URL-3: “Şaban Pabucu Yarım”. http://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eaban_Pabucu_Yar%C4%B1m (Erişim Tarihi: 06.06.2014)URL-4: “Afiş-1”. https://urun.gittigidiyor.com/dvd-blu-ray/saban-pabucu-yarim-kemal-sunal-beta-201001435 (09.07.2019)URL-5: “Afiş-2”. http://www.tulumba.com/mmTULUMBA/Images/VI343878EE377_250.jpg (01.07.2019)URL-6: “Afiş-3”. https://urun.gittigidiyor.com/dvd-blu-ray/kemal-sunal-saban-pabucu-yarim-vcd-410361589 (10.07.2019)
