TRAKYA’DA YAŞAYAN AMUCA BEKTAŞİLERİNDE NEVRUZ ERKÂNI
Öz
Toplumlar sadece maddi varlıklarından ibaret değildir. Onları diğer toplumlardan ayıran en önemli unsurları kültürel miraslarıdır. Birikimli olarak oluşan ve toplumun esas kimliğini oluşturan bu mirasların hem korunması hem de gelecek kuşaklara aktarılması, geçmiş ile gelecek arasında kurulacak köprülerin temellerini oluşturmaktadır. Bu kültürel miraslardan birisi olan Nevruz ya da bahar bayramı genel anlamda din ya da ulus ayrımı olmaksızın çok eski dönemlerden beri kutlanılagelen bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Hemen hemen tüm toplumlar tarihsel süreç içerisinde kendi inanma ve gelenekleri ile yoğurarak, temelde amaç aynı olsa da nevruza dair birtakım inanmalar ve gelenekler oluşturmuşlardır. Günümüzde daha çok Trakya ve Bulgaristan’ın bu bölgeye olan sınırında yaşayan Amucalar da Nevruz’a dair geleneklerini ve bu gelenekler etrafında oluşan inanmalarını canlı tutan ender topluluklardan birisidir. Bu çalışmada geçmişten getirdikleri kültürel miraslarının yanında çeşitlenme ve değişiklikler ile zengin bir kültürel birikime ve inanç çeşitliliğine sahip olan Amucaların Nevruz’a dair inanma ve gelenekleri, saha araştırması yoluyla derlenmiş ve veriler analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Amucalar, Nevruz, Bektaşilik, Trakya, Ritüel
Destekleyen Kurum
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi
Proje Numarası
SYL-2019-3101
Kaynakça
- Beydili, C. (2004). Türk mitolojisi ansiklopedik sözlük. Ankara: Yurt.
- Engin, R. & Çakır, A. (2013). Amuca Bektaşilerinde sofra ve sofra erkânı. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 65, 299-312.
- Engin, R. (2004). Amuca kabilesinde ve Trakya’da kurban gelenekleri. İstanbul: Can.
- Engin, R. (2008). Sıradışı bir tasavvufçu: Şeyh Bedreddin. İstanbul: IQ Kültür Sanat.
- Engin, R. (2014). Trakya ve Balkanlarda Bektaşilik ve Bektaşi Sürekleri. Hausen (Wied): Alevi Bektaşi Kültür Enstitüsü.
- Gündüz, Ş. (2007). Nevruz. İslam ansiklopedisi (C. 33). İstanbul: TDV.
- Gündüzöz, G. (2015). Bektaşi kültüründe yemek motifi. Ankara: AKM.
- Küçük, A. & Küçük, M. A. (2009). Türkistan’dan Türkiye’ye Alevilik Bektaşilik. Ankara: Berikan.
- Noyan, B. (1995). Bektaşilik-Alevilik nedir? İstanbul: Ant/Can.
- Özkırımlı, A. (1993). Toplumsal bir başkaldırının ideolojisi Alevilik Bektaşilik. İstanbul: Cem.
