ANTROPOLOJİDE YÖNTEM VE ETİK: CHAGNON’UN " YANOMAMÖ: SAVAŞA DOĞANLAR" ÇALIŞMASINA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ
Öz
20’nci yüzyılın ikinci yarısından itibaren uzun yıllar antropoloji disiplini içerisinde yöntem ve etik üzerine ciddi tartışma ve öz-eleştiri süreçleri yaşanmıştır. Bu tartışmaların büyük bölümü Chagnon’un kitabı etrafında gerçekleşmiştir. 1964-1991 yılları arasında yaptığı, uzun süreli bir alan araştırmasını içeren “Yanomamö Savaşa doğanlar” kitabı, Napoleon A. Chagnon’un yaklaşık olarak 60 ayını birlikte geçirdiği Yanomamö yerli halkı hakkında etnografik araştırmaya dayanmaktadır. Etnografyanın "orada olmak", deneyim", "gözlem, "ötekini anlamak" olarak formüle edilebilecek yöntembilimsel araçlarının sık sık ihlal edildiği görülen bu çalışmanın yerli halkı da sadece veri kaynağı olarak gördüğünün bir kanıtı olarak ifade edilebilir. Bu bağlamda kitabın bölümleri üzerinde durulup etik açıdan değerlendirme yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akturan, U. (2007). Tüketici davranışına yönelik araştırmalarda alternatif bir teknik: Etnografik araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 11, 237-252
- Asad, T. (2008). Antropoloji ve sömürgecilik. Ankara: Ütopya.
- Balcı, A (2001). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem.
- Caplan, P. (2003) “Introduction: Antropology and Ethics”, Pat Caplan (ed.), The Ethics of Antropology: Debates and Dilemmas içinde, London: Routledge.
- Chagnon, N. A. (2004). Yanomamö: Savaşa doğanlar. (Çev.: Duygu Bölükbaşı), İstanbul: Epsilon.
- Haviland, W. A. (2002). Kültürel antropoloji. İstanbul: Kaknüs.
- Maanen, J. V. (2011) Tales of the field. Chicago: The University Of Chicago Press.
- Marcus, G. E. - M. M. J. Fischer. (2011). Kültürel eleştiri olarak antropoloji - İnsan bilimlerinde deneysel bir an. İstanbul: Koç Üniversitesi.
- İnal, K. (2014). Dil ırkçılığı. PoliTeknik, S. 4. (http://politeknik.de/dil-irkciligi/)
- Lacoste, Y. (2004). Coğrafya savaşmak içindir. (Çev.: Aylin Ertan), Ankara: Doruk.
